‹ Consultations de morale, de droit canonique et de liturgie (volume 3)Chapitre 130 sur 464 · XLI. — MAIRE CATHOLIQUE ET MARIAGES CIVILS · texte numérisé non relu

XLI. — MAIRE CATHOLIQUE ET MARIAGES CIVILS

civilem exercere, quo suum erga leges et instituta Principum obsequium ostendunt, cteterum tune quidem nullum a se contrahi matrimonium. Sciant nisi coram ministro catholico et duobus testibus nuptias celebraverint, nunquam se, neque coram Deo, neque coram Ecclesia veros et legitimos conjuges fore ; nec si interim conjugalem inter se consuetudinem habuerint, eam gravi culpa carituram. Sciant denique si qua ex ejusmodi consuetudine oritur soboles, eam, utpote ex non légitima uxore natam, in oculis Dei fore illegitimam, et nisi conjuges consensum ex Ecclesia? prœscripto renovaverint, illegitimam perpetuo futuram etiam in Ecclesia? foro ».

3. Pour ce qui concerne les mariages civils de ceux qui n'ont pas l'intention de célébrer le mariage religieux, la S. Pénitencerie renvoie aux principes généraux sur la coopération, enseignés par les moralistes et surtout par le prince des moralistes, saint Alphonse de Liguori.

Voici l'enseignement de saint Alphonse à l'endroit cité (1. II. n. 63). Après avoir rapporté la théorie d'autres auteurs sur la '^opération formelle et matérielle, il écrit : « Sed melius cum aliis direndum illam esse formalem qua? concurrit ad malam voluntatem alterius et nequit esse sine peccato ; materialem vero illam qua1 concurrit tantum ad malam actionem alterius, prseter intentionem cooperantis. Hase autem est licita quando adest justa causa et proportionata ad gravitatem peccati alterius et ad proximitatem concursus, qui praestatur ad peccati executionem « (1).

Ainsi donc, pour que la coopération au péché d'autrui soit licite, tlle doit satisfaire à ces trois conditions : 1° elle ne doit pas influer sur la volonté de l'autre agent ; 2° l'acte que l'on fait doit être en

(1 ) Il est bon de considérer la raison de cette théorie, très nette et très utile. Le saint Docteur continue : « Ratio, quia cum tu prsestas actionem indifferentem sine prava intentione, si alter illa abuti voluerit ad suum peccatum exsequendum, non teneris nisi ex charitate illud impedire ; et quia eharitas non obligat cum gravi incommodo, ideo ponens tuam cooperationem cum justa causa, non peccas ; tune enim peccatum illud non provenit ex cooperatione tua, sed ex malitia ipsius qui tua aetione abutitur. Nec valet dicere quod tua actio, etsi indifferens, conjuncta tamen cum circumstantia pravee intentionis alterius, evadit mala ; nani revera actio tua non est per se conjuncta cum mala voluntate illius, sed ille conjungitsuam malam voluntatem cum aetione tua : unde tua actio non erit tune causa per se influens in peccatum, sed tantum occasio, qua ille abutitur ad peccandum ».

lui-même bon ou du moins indifférent ; 3° il doit y avoir une cause excusante proportionnée tant à la gravité du péché d'autrui qu'a la proximité du concours prêté à sa réalisation.

Page 1