CXVII. — MATIÈRE ET FORME DANS L'ORDINATION
mune parmi les théologiens, mais elle est enseignée comme seule vraie et moralement sûre et certaine. Voici un aperçu de cet enseignement :
Suarez, parlant de l'opinion de Cajétan, s'exprime ainsi (in 3 p., disp. 2, sect. 2) : « Falsa et improbabilis sententia ; nam in primis id affirmât sine ullo fundamento, quia neque ad veritatem forma? et materiae id necessarium est, neque ad compositionem totius, quia in rebus artificialibus, praesertim successivis, non est necessaria tam scrupulosa propinquitas seu conjunctio... Dicendum est ergo inter hanc materiam et formam requiri eam propinquitatem moralem, qua? juxta verborum forma? significationem, et juxta qualitatem actionis, per quam fit sacramentum, sufficiat tum ad veritatem formée tum etiam ut moraliter censeatur cadere super talem materiam, et cum illa conjungi ad unum signum constituendum ».
Laymann, parlant de l'opinion de la Glose et de Soto, l'apprécie en ces termes (De Sacr. Bapt., c) : « Quae opinio communiter dejicitur, quia sacramentum Baptismi (eademque est ratio de aliis) successivum est ». Il rejette même l'opinion de Cajétan : « Neque enim credibile est quod Christus sacramenta ad moralem hominum usum accommodata metaphysico rigori adstringere voluerit ». Il conclut enfin : « Quamobrem quanta debeat esse conjunctio inter materiam et formam sacramenti, moraliter sestimari débet, et observari ne magna fiat interpositio, ut ex modo agendi et verba proferendi intelligatur unum alteri accommodatum esse ».
De Lugo termine son exposé par ces paroles (De Sacr., disp. 2, sect. 5, n. 99) : « Neque enim débet esse coexistentia physica... sed tamen sufficiens est prsesentia moralis, quia eadem actio continuatur sine ulla interruptione ».
Bonacina, pour motiver la même conclusion, fait ce raisonnement (De Sacr. in gen., disp. i, q. 2, punct. 2) : « Cum enim res et verba non ita sint partes intrinseca? sacramenti, sicut materia et forma sunt partes intrinseca? constituentes compositum physicum permanens, non est necesse ut res et verba in sacramentis conficiendis sint simul physice et entitative, sed sufficit simul esse moraliter et consecutive, ut videlicet unum sit moraliter post aliud... Quanta vero disjunctio et distantia sufficiat in sacramentis inter formam et materiam, relinquendam est judicio prudentis viri ».
Reiffenstuel écrit dans le même sens ; après avoir rapporté les
paroles de Soto, il ajoute {Theol. mor., tr. 14, dist. 1, q. 2, n. 26) : « Idem in re tenet communis Doctorum ; nam cum sacramentum sit compositum morale, requiritur et simultas, sive unio inter materiam et formam, ut unum, moraliter et secundum communem hominum aestimationem, censeatur afficere alterum ».
Antoine, quoique tutioriste, affirme aussi que la simultanéité morale suffit pour la valeur des sacrements, puis il ajoute (De sacr. in gen., c. 1, q. 3) : « Hœc autem unio moralis sufficit, quia sacramentum est compositum quoddam morale conferendum ab hominibus, ideoque more humano, et major non est sœpe possibilis moraliter ; unde si exigeretur (physica), sacramenta sœpe irrita forent ».
Saint Alphonse, après avoir rapporté l'opinion de Cajétan et avoir adopté l'opinion contraire, ajoute ces paroles (1. VI, n. 9) : « Ratio quia in composito morali, quale est sacramentum, sufficit moralis simultaneitas. Et de hoc videtur non posse dubitari : nam ut mox diximus de Baptismo, semper ac ablutio non fit dum actu profertur verbum Baptizo, ablutio non verificatur nisi per unionem moralem ; haec autem unio tum erit moralis si fiat ablutio immediate post ».
Enfin, saint Thomas dit, en donnant comme certaine l'opinion dont nous parlons (P. III, q. 60, a. 8, ad 3) : « Quod si tanta sit interruptio verborum, quod intercipiatur intentio pronunciantis, tollitur sensus sacramenti, et per consequens veritas ejus ; non autem tollitur quando est parva interruptio, quœ intentionem proferentis et intellectum verborum non aufert ».