LES DEUX FILS DU PÉGRËVR
Une fois il y avait, une fois il y aura, — Pour donner carrière à tous les contes (î). — •
Il y avait une fois un vieux Pêcheur dont la femme était enceinte. Un soir il revint à la maison, n'ayant rien pris. Mais sa femme avait envie de manger du poisson, et il lui fallut retourner tcJut de suite au rivage Il jeta ses filets et amena un très-beau poisson. Il -ea était tout heureux : — A présent, du moins, se disait-il, ma femme me donnera un peu de paix. — Mais voilà qu'au moment où il voulut prendre le poisson, celui-ci se mit à parler, et lui dit : — Quand je serai mort, dpnnez ma cïiair à manger à votre femme ; mon cœur, avec l'eau où j'aurai été lavé, à votre jument ; et mes entrailles et mes poumons, à voire chienne.
Le vieux Pêcheur fut bien étonné d'entendre parler un poisson, comme un homme. Jamais il n'avait vu pareille chose. II répondit : — Je le ferai. — Puis, il s'en revint à la maison.
En arrivant, il dit à sa femme : — C'est moi qui ai pris un beau poisson ! — Voyez, femme, comme il est beau et grand ! —
(1) C'est une des nombreuses formules usitées pour entrer en malière : Chaque conieur a ordinairement la sienne, et soiivant plusieurs, suivant la nature des récils. —
— la 'vad ; rèd eo lakaad anehan da boazad.
— Ma ouvefac'h peira hen euz laret d'in ?
— Piou ? ar pesk ?
— la, ar pesk.
— Petra hen euz làret eta ? —
— Rei he gig d'ac h da debri, he galon hag ann dour a vo bet o walc'hi anehan, d'ar gazek, hag he vauellou hag he skevend, d'ar giez.
— Rèd a vô ober evel ma hen eûz làret.
Setu poazel ar pesk eta, debret he gig gant groeg ar Peskelaër, he galon, gant ar gazek, hag he vouellou, gant argîez.
Prestig goude a willioudas ar vroeg, hag a c hanas daou vûgel, daou baotr ar c'haera, ha ken henvel ann eil euz egile, ma oa rèd staga ur ruban euz brec h unan anhè, ewit anavezout ann eil euz egile. Ar gazek a âlas iwe, ar memeuz de, hag a defoe daou ebeulbîhan, ha na oant ket dishenvel, en nep-feson ; hag ar giez a defoe iwe daou gi-bihan, ha na oant ket dishenvel iwe.
— Hag a zo mad ! a laras ar Pesketaeër ; pep a ebeul ha pep a gi da bep-hini ma bugale.
Ann daou baotr a deue mad. Pa oent digwet gant ann oad a bemzek pe a c'houezek vioaz, a laras unan an-he a oa skuiz er gèr, hag a renkje mont da valebfô. Kaer ho defoa hen pedi da choum er gèr, he dad, he vamm hag he vreur, na dalvee'ket, rèd a oa hen lezel da vont. Met*a-rok a laras d'he vreur mont bepbeure, kerkent ha ma savje, da skei un loi kontell en troad ul loreenn a oa er jardinn, ha pa deuje gwad
— Oui vraiment ; il faut le faire cuire.
— Si vous saviez ce qu'il m'a dit !
— Qui ? le poisson 1 —
— Oui, le poisson.
— Et que vous a-t-il donc dit ?
— Qu'il faut vous donner sa chair à manger, son cœur, avec l'eau qui aura servi à le laver, à notre jument, et ses entrailles et ses poumons, à notre chienne.
— Alors il faudra faire comme il a dit.
On fit cuire le poisson, et la femme du pêcheur mangea sa chair, la jument mangea son cœur et la ohienne, ses entrailles. — '
Tôt après, la femme du pêcheur accoucha et elle donna le jour à deux jumaux, deux enfants superbes. Ils se ressemblaient si bien, qu'il fallut mettre un ruban au bras de l'un d'eux, pour les distinguer l'un de l'autre. La jument aussi eut, le même jour, deux petits poulains, qui se ressemblaient parfaitement, et la chienne mit bas également deux petits chiens qu'il était impossible de distinguer l'un de l'autre.
— A merveille ! dit le pécheur ; un poulain et un chien pour chacun de nos enfants.
Les deux enfants venaient bien. Quand ils furent arrivés à l'âge de quinze ou seize ans, l'un d'eux dit à ses parents qu'il s'ennuyait à la maison et qu'il voulait voyager. Son père, sa mère et son frère firent de vains efforts pour le retenir ; — il fallut le laisser partir. Mais avant de se séparer, il recommanda à son frère d'aller tous les matins, en se levant, donner un coup de couteau dans le tronc d'un laurier qui se trou-