‹ Correspondance de BossuetChapitre 142 sur 192 · Joseph Saurin. Cf. t. V, p. 96, ^']5 et suiv · texte numérisé non relu

Joseph Saurin. Cf. t. V, p. 96, ^']5 et suiv

2. Saurin s'étant inari»^ plusieurs années après la révocation de l'édit de Nantes, l'enfant pour qui il sollicitait la cliarité du Roi, ne pouvait pas avoir plus de dix ou onze ans. En 1 7 1 Q, Saurin est dit « chargé de cinq grandes filles ». Quatre de ces filles vivaient encore en 1740. La filleule de Bossuet, Bénigne Catherine, née en 1694, mourut probablement en 1753.

3. Saurin demeurait sur la paroisse Saint-Landry, à l'Hôtel des Ursins (^Ibid.. p. 496). En 1708, son curé certifia que les époux Saurin élevaient leurs enfants avec beaucoup de soin et donnaient toutes les preuves d'une sincère réunion à l'Eglise catholique (Archives Nationales, G^ 244 et 747).

Lettre 2043. — Rome, Lettere di vescovi, t. XCIII, f» 666. Copie

374 CORRESPONDANCE [déc. 1700

supreiïii Numinis voluntate, ad fastigium apostolicae potestatis evectum, vimque factatn modestûp tuae, el multum reluclanti', ac tantum non invito, onus impositum consensione mirabili, id quidem, non Sanctitati Tuae, sed Ecclesiâe Dei ac rébus humanis gralulari nos decet. Quis enim non videat omnino futurum, ut quo magis reformidaveris non modo oblatam, verum etiam infartam ac velut inculcatam supremam dignitatem, eo confidenlius ac promptius tam praesentis Numinis auctoritate susceptam exerceas et géras ; atque Ecclesiâe catholica? Pontificem exhibeas eum, qui cum innata solertia, tum labore, industria et rerum experientia clarus, uiagnifice sapientiam tractet, arcana legis pandat, solvat dubia, exscindat errores, bonitatem, et disciplinam, et scientiam doceat, pacem orbi christiano, melioribus quam unquam auspiciis aflulgentem, tlrmet ac foveat ; omnia denique apostolatus munera, Deo adjuvante, naviter exequatur?

Ac de pace quidem, Beatissime Pater, quis non eam perpetuam speret^? quippe quam jam non fœdera, sed ipsa etiam natura conciliet, et Magni

avec conclusion et signature autographes. — Le cardinal Albano avait été élu pape le 2^ novembre 1700, sous le nom de Clément XI. Cette lettre tut fort approuvée par le Roi et par M. de Torcy, et, à la demande de ce ministre, on en fit pour lui une copie (Ledieu, t. II, p. 167).

1. Albano était resté trois jours avant de consentir à son élection.

2. La rivalité de la France et de l'Espagne, cause de tant de guerres, avait pris fin par le testament de Charles II, en vertu duquel le duc d'Anjou, petit-fils de Louis XIV, fut proclamé roi d'Espagne le :i4 novembre 1700. L'Europe n'en fut pas plus tranquille, puisque l'avènement de Philippe V déchaîna la longue guerre de la succession d'Espagne.

déc. 1700J DE BOSSUET. ByB

Ludovic! auguslique Delphini palernus aeque jam in Hispanias atque in Gallias animus ; sublatis inter inclvlas gentes, quas iota maxime Europa suspiciat, inimicitiarum causis, ac velut média soluta maceria, quo firmius coalescant ? Mihi vero assidue cogitanti in hanc temporum necessitudinem incidisse auspicatissimum Pontificatum tuum, et cum hac magnanimi Régis gloiia, et Gallicani nominis majestate esse conjunctum, exclamare libet : A Domino factam est istad, et est mirabile in oculis nostris^ ; magnaque spes subit per sapientiam tuam eventurum ut, quod olim Simoni Judaicae gentis summo Pontifici contigisse sacra? Litlerœ commémorant : Det nobis Dominas jacunditatem cordis, et firmari pacem in diebus nostris in Israël per dies sempiternos'*.

Te vero, clementissime atque optime Pontifex, in tanta celsitudine, tantaque exultatione applaudentis Ecclesiae, ne pigeât paternos conjicere oculos, et in me, quem non semel singulari tuae benevolentiae testificatione beaveris, et in nepotem meum, cui, peculiari divinae Providentiae gratia, sapientiam illam tuam et coram intueri, et exinde infixam animo suspicere, venerari, et qua potuit voce, pro sua tenuitate, celebrare licuit^ Nos ergo simul

Page 1