‹ Correspondance de Fénelon, archevêque de Canbrai. Publiée pour la premìere fois sur les manuscrits originaux et la plupart inédits [par A. Caron] (volume 3)Chapitre 46 sur 123 · DU MÊME A · texte numérisé non relu

DU MÊME A

11 expose les règles qu'il a coutume de suivre dans la présentation aux bénéfices.

Cameraci, 2g octobris lyoS.

Si ineo uomine eminentissimum DomiDum oaidinalem Sacripante alloqui velis, non raediocrem gratiain habebo, amplissime Domiae. Haec auteiu sunt quae rogo ut dicas.

1° Gratum me semper fore poUiceor de singulari humanitate, quâ sese erga me benigimi et officiosum prsebet.

2° Supplex oro ut memiuerit, me neque mei, neque meorum coramodo unquam adductum fuisse , ut quemquam pontificio bénéficie donandum proponerem. Neque certè meorum quisquam est, cui quidquam lucri vel comraodi per tredecim annos ita comparare voluerim. Testis est ipse Deus hoc unum hactenus mihi cordi fuisse , ut singuli canonicatus ponlificiis mensibus vacantes, ad Sanctissimi laudem et ecclesiae nostrse decus, Romœ distribuerentur.

5° Sic affectus muita passim testimonia scripsi. At verô ab omni petitione conslanter me abstinui. Cùm Sanclissimus testimoniales episcopi diœcesani litteras postulet, meum est voluntati palernœ obsequi, et digniores viros absque ullo vel amicitiœ vel clientelae iutuitu designare. Sed neque petitor molestus, neque cujusquam patronus hue usque visus sum.

DE r,'ARCHF,vftQUE DK CAMnr.M, \nn

4° Singalis petentibus debetur quidem, ut pro morito testimoniales prompto animo largiamur. Id uniciiique libens prœstiti. Verùm si petentibus id debetur, quantù magis non petentibus, qui abjecto piivatse rommoditatis studio, et uni Ecclesiœ attenli , suî ipsorum obliti videntur. Episcopum sanè decet hos insignes viros eo diligentiùs coramendare , quo verecundiùs commendari nolunt. Hos equidem inscios, nedum petentes, hue usque clam proposui. Sic omnibus congrua, his \er6 prsecipua testimouia dancla esse arbitratus sum. At si minus arrideat Sanctissimo aicana haec testimonialium forma, ab ea me facile temperaturum polliceor. Imo si nuUas testimoniales mitti cupiat, uullas dare promptum erit. Nihil enim mo nisi obsequi juvat.

5° Cseteris paribus, nihil dubito quin indigense exteris sint pr8e[)onendi. Et verô in dandis testimouialibus ab eo tramite me nunquam exorbitasse puto. Exempli gratiâ, ubi actum est de ultimo canonicatu , qui N. Becuau externo collatus est, natos omnes ia hac diœcesi N. Stiévenard , N. de Blois, et K. de la Torre proposueram. Ubi vero paulô post vacavit archidiaconatus, N. de Laval de Montmorenci , N. de Pelsors, et N. de Haynin Lietard d'Alsace proposui, quorum duo postrerai EelgPR sunt. Xlnus est Gallus, nempe N. de Laval quem designaverim. Sed preeterquam quod metropolitanae canonicatu jampridem potitus est, et vicarii generalis munere multa cum laude fungitur, imô et anlea Tornaci eximium oflicialem sese cxhibuit. Clarissimi geueris splendore atque virtutibus ita praenitet, ut citra omnem invidiam plurimis aliis anteponi potuerit, maxime dum agebatur

CORRESI*. V. J 2

178 LETTRKS SUK LA JUUIDICTION"

de archidiacouatu, qui graduni in choro curri hrevissimo ceiisu coniert.

6° Operse pretium est srire , nemineni ditionis Hispanicae Belgani , beneficiis metropolitauae hujus posse donari, quoniani inhabiles declarantur singuli, nisi priùs Rex Christianissimus eos reguicolarum numéro per litteras adscripserit. Cùm autem pars diœcesis plus quàm dimidise Catholico Régi subjaceat, sequitur alteram diœcesis partem, quse Christianissimo paret, ita angustam esse, ut paucissimi in ea suppetant viri idouei, quos Roraanee curise a me commendari deceat.

7° Paucissiraos hos inter homines Gallicanse ditionis nonnulli quidem occurrunt scientiâ et moribus ornati , sed Jansenianœ opinioni et sectse favere videntur. Uude nibil esset mirum, si exteros cura Belgis nostris interdum admiscere cogérer. Multô plus enim de nostra diœcesi meritos esse crediderim eos, qui aliis ex provinciis orti uostrara ecclesiam pio labore et sanâ doctrinâ colunt , foveut ac lutantur , quàm populares nostri, si Tel pietatis, vel sause doctrinae i>iut minus studiosi.

8° Cameracensis antistes paucissimos canonicatns habet quos conférât. Plerique enim ex vetustis sedis apostoliCse Indultis ad collationem capituli pertinent. Iteliquorum autem pars média, ex concordat© Germauico , ad Sanctissimuni reservatur.

9° Nulla unquam fuit in me mora in scribendis testimonialibus : sed per luctuosissimum hoc bellum , oumia iucerta sunt. Cursores modo per Gallias, modo per Belgium iter facere nequeunt, et litterse tardiiis pvoficiscuntur; oui quidem incommode facile occurret Eminentissimus, si pro sua singulari benigni-

nr I.'ARCHEVfOLE DF, C A MURAI. I^Q

taie testimoniales nostras expectare non dedignetur.

Eminentissimum Dominum rardiualem , cujus benevolentiam multis experirneutis comperlam babeo , impensissimè colo , observe , ac revereor.

Vale, amplissime Domine. Vera cum existimatione ex animo Jibi devinctus siim.

Attestations en faiieur de 'plusieurs ecclésiastiques présentés par Fénelon à divers hénéjîces vacans, à la nomination du Pape.

Mense januario , in metropolitana Cameracensi ecclesia vacat per obitum Anlonii d'Or canonicatus , qsio raihi videntur prse cseteris digni:

1° Simon Petrus Stiévenard, presbyter et doctor Sorbonicus, pietate et scientiàinsignis, sauœ doctrinae teuax et studiosus, peritus disciplinfe, mansuetudlne , bumilitate et prudenliâ omnibus bonis cbarus; tum de seminario in fovendis clericis-, tum de tota diœcesi, in exercendo gratis, jam ab aliquot annis, secretarii nostri mynere, optimè raeritus^ quem maxime omnium ecclesise nostrœ profuturum arbitror, ipsique aecluso omni privatœ commoditatis intuitu desidero.

2° Claudius Du Mont, regularis clericus ordinis sancti Augustini, vir nobilis,in comitatu Burguudise, natus,dum comitatus ille ad Hispanum regem pertineret; postea verô cum fratre bellicâ laude claro in Eelgium commigravit, ubi rum iucredibili fructu et labore missionibus prœfuit, nunc démuni in ampla sanctae Magdaleuse parochia Cameracensis civitatis pastor vigilantissimus, gregi regendo jam circiter a septem annis totus incumbit.

l8o LETTKES SUR LA J URIDIC TlOrf

5° Gabriel de la Torre, origine Hispanus, sed natus in Belgio, ubi avus et pater viri nobiles militise multara non sine laude operam dederunt. Ipse est vir optimus , qui cùm sit collegiatœ sancti Gaugerici canonicus a viginti circiter annis, pietate, modestiâ et divini officii studio, omnibus est exemplo, omniumque araicitiam sibi conciliât.

4° Ludovicus Victor de Blois, ex nobili familia sanctissimi abbatis Ludovici Blosii, in hac diœcesi ortus, et collegiatœ sancti Gaugerici canonicus, pietatis et clericalis disciplinée studio, necnon et assiduitate tum in decantandis officiis, tum in audiendis confessionibus -, is sanè est cujus exemplum cœteris cleri nobilibus propoai possit.

In collegiata sancti Gaugerici ecclesia vacat pariter canonicatus, quo mihi videntur prse caeteris digni :

1° Petrus Martinus Cordeloi, in hac diœcesi natus , presbyter innocentiâ morum, assiduitate et modestiâ in choro metropolitano ubi capellanus est, et in negotiis capituli gerendis peritià et prudentiâ jam plus quàm a viginti annis de nostra ecclesia bene meritus.

1° Joannes Franciscus Tatin , plus , modestus , divini oflScii et clericalis disciplinœ studiosus, capellani munere quo multis abhinc annis pariter fungitur in metropolitana, et labore in audiendis pauperura confessionibus apud omnes optimè audit.

3° Midon, in hac diœcesi natus, presbyter op-

timse notœ, qui jam ab aliquot annis cum labore, laude et fructu seminarii nosiri œconoraatum strenuè gessit.

DK l'archevêque DE CAMUKAl, iSl

VV\\\*VV\\*%\*VV\\\\VVVW\VVrtAW\^*\\\\V\VVW\MiV\%\VW*\\V%^A^\VVWWWW\%Vl\\W\VWW\W\^%V%*V

Page 1