DE FÉNELOIV A L'ABBÉ GRIMALDI
Il lui propose de mettre un autre évéque à Tournai poux rétablir la paix dans ce diocèse.
Cameraci, 19 septembris lyii.
DUjVI ego solus apud me deflerem niala, quibus miserè vexatur ecclesia ïornaceDsis , animuni incendit vehemens cupido investigandœ ad pacem coraponendam Tise. Tum verù in mentem venit quoddam teniperameutuin , quod si illustrissirase vestrse Dominatioui probatum faerit, ratura habebo; sin minus, doci^is ! obsequar , et illud respuam. Hoc unum enixè rogo , ut les tota quam propono , occulta maneat. Intelligo equidem sic affectos esse Hollandicse reipublicœ duces , qui Tornaci imperitant , ut episcopum Francura, et Francis penitus addictum , qui a grege suo tamdiu abfuit, et tandem aliquando sedem repetere cupit , eegro animo ferant. Antistitem ipsis invisum atque suspectum facile crediderim. Unde futurum conjicio, ut multô minus quàra autistes Belga, suo pastorali munere fungi , suseque ecclesise consulere possit. JVimirum yidere mihi videor, alium Belgico more eductum, et Hispanorum ditioni a puero deditum , gratiorem fore reipublicas ducibus , magisque aptum, qui dissensiones sopiat, animosque conciliet. Porrô si preesul ejusmodi Tornaci sederet, brevi dissipatam cerneres Ernesti conjurationem. Quemadmodum enira prsesulis absenlia et odium in causa fuit, ut sedem desertam vacare, regaliisque exercendis lo-
cum
DE L'ÉGLISK DE TOURNAI. SlI
cum dari dictitaverint; sic etiam novi prœsulis praesentia et modesta auctoritas hœc omnia schismatis incenliva rescinderet. At verô singulari diligentiâ et dexteritate opus esset , ni falloi", ut prœsuli recedenti alius prsesul quamprimum sufficeretur, atque ita sedcs paucissimis dicbus vacaret. îmo operœ pretium esset, ut futura preesulis abtlicatio resciretur a neraine, quin continuù parlter resciretur et certa alius prœsulis propediem advenientis designatio. Quod quidem ut consequi possis, designandus îp.ihi videretur aliquis autistes jampridem episcopali consecratione insignitus, qui accepta surami Pontificis institutione, quàm citissimè sedem Toruacensem occuparet. Exenipli gratîâ, Kamurcensem episcopum, setate, gravitate niorum, claro génère apud Belgas, mansuetudiue , rerum gerendarum periliâ, et sincerâ pietate idoneum facile crederem, qui reipublicœ gratiam iniret. Yerùm ne de iilo prsesule designando acrior recrudesceret controversia , rem ita sensim temperandam arbitrer, ut nulla fiât aut Régis Christianissimi aut Ilollandicœ reipublicœ designaiio, et Sanctissimus Dominus noster, accepta prsesulis nunc sedentis abdicatione, successorem ultrô ac libero delectu designet et instituât. Fieri siquidem potest, ut ex occulta et tacita partium conseusione, solus Sanctissimus id tolum prsestet ac peruciat. JXeque verô ingratum fore arbitrer sedi apostolicse, ut hœc absoluta ac libéra institutio ipsi pro hac vice relinquatur. Luce autem meridiana clarius est, illustrissime ac reverendissime Domine, Regem nostrum Christianissimum in accipiendo hoc temperamento mullo plus obsequii erga Ecclesiam, et détriment! siu CoRr..Esr. Y. ui
523 LETTRES SUIl LES AFFAIRES
juris poUicitururn , quàm HoUandorum rempublicara. Enim ver6 quanidiu Tornacum non abdicaverit pacis instrumeutû Rex Christianissimus, suo jure ipsum non esse exspoliatum plané constat, ut prsesulem juxta apostolicum induitum designare possit. At contra, HoUandorum rcspublica, nullo jure, nullo prœtextu banc designationem sibi arrogare valet; quippe est hseretica, Ecclesise cathollcee et apostolicœ fidei inimica-, neque uUo hujus sedis indulto donata est, ut cpiscopos designet. Portasse , illustrissime ac reverendissime Domine, queeres a me, an Cbristianissimus Rex noster eo usque obsequii et benignilatis desceadere non dedignetur, ut velit novum prœsulem a solo Sanctissimo designari et institui , nullà factâ suse designationis mentione. Non audeo quidem id asseverare, neque certè meara exiguitatera decet tanta polliceri : sed beneficentiam principis, beuignitalem, pietatem, sapientiam adeo mibi pcrspectara esse existimo , ut minime desperem hoc ab illo impetratum iri, si modo res gerenda eâ quâ par est dexteritate et reverentiâ traftetur. Tuum quidem erit, illustrissime ac reverendissime Domine , ad boc temperaraentum Sanctissimum etrempublicamsensim adducere-, meum vero, interpositâ administroruro. operâ, Regem exorare, ut buic proposito bénigne annuat.
De tanto hoc negotio ad procuraudam Tornacensis ecclesiœ incolumitatem , et ad depellendura schisraalis periculum, suscepto, aîtum silentiura peto, ac vicissim poUiceor. Quid verô neges aut abnuas, quid jubeas aut vêtes, quid denique expedire arbitreris, me quamprimum edoceas, impensissimè oro. JNamque tantum instat periculum, ut nulla superfulura
DE l'église de tournai. 525
sit spes instaurandse pacis, nisi incendium quàra celerrimè amputes et exstinguas. Intima riun observantia et singulari animi cultu uunquam non ero , etc.
A\%\WV\\*\VVVA,\^\W\VW\\Vv\v*\\%WWW\v\\\\\V\\\\\\VvV\\%\Vl'\\\V\V\'
