SUR L'EMPLOI DES BOUGIES STEARINES

PUBLICATION d'lN MÉMOIRE I.NtDlTi

llaud levis momenti hodierna die, Eminentissimi, ac Reverendissimi Paires, sapientissimo vestro judicio definienda proponitur quaestio, qu;v ex novis iuvenlis achymiGe, ut ajunt progressa derivantibus, suboritur. Et quamvis Ecclesia prudenti quadam œconomia caveat se hujusmodi qii.Tcstionibiis immiscere, altamen cum res vel fidei doctrinam, vc! populi rhristiani mores, vel Dei cultum ejusque ritus aliquo modo altingal , tune quiu aliquid de novi adinventi natura proférât, aut décernai, ea pncscribit , quae sive a fidelibus, sive a sacris ministris tenenda sunl et observanda.

lia profecto videtur in prsesentiarum quoad ea, qu;c sacros ritus rcspiciunt. Conficiuntur enim paucis ab hinc annis qutedam candelae qu;R specie tenus eas ex cera conflatas optime imitantur. Hinc factum est ut quidam vehementer dubilarent utrum easdem candelas pro Dei cultu , ecclesiasticisque funclionibus adhibere liceret illarum loco , quibus vel a suis primordiis hucusque Ecclesia usa est. Primi qui hac de re banc S. Congregalionein adierunt nonnulli fuere ccreorum opifices ex civitate Massiliensi (Suminaritim. num. I). Hi enim ex eo commoti sunt, quod ob uovam invenlionem cereos perficiendi ad usum Ecclesiarum grave damnum sibi, suisque familiis pertimerenl. Eorum precibus in ordinario convenlu habilo die 25. februarii anni 1839, relatis , placuit Vobis , Eminentissimi ac Reverendissimi Patres, hoc negolium Episcopo Massiliensi pro informatione et voto remitlere , quibus acceptis (Sntnm. num. II.) una cum nonnullis ol)servationibus allerius ex recenlioribus opificibus (Summ. num. III), iterumque causa proposila, responsum est: « Ponalur in folio exquisilo voto magislri cairemoniarum. »

Quod aufem ab Sacra Congregatione Massilienses opifices suppliciter postulabant , idem paulo post in Liburnia cereorum opifices ab eorum Episcopo Zagabriensi enixe exquirebant. Is dubius hierens quid illis rcsponderet , prœsertim quod certo sciebat nonnullos Galliarum Episcopos edilis litteris encyclicis cereorum usum, de quibus sermo, in eorum diœcesibus pro sacris funclionibus prohibuisse, suum hac de re Metropolitanum consuluit (Summ. num. IV), a quo epistolam accepit, ubi, licet expositis validis rationibus ob quas Archiepiscopus Colocensis opinabalur haud qua(juam fas esse in sacris funclionibus novis uli cereis, nihilominus quoniam rcferebatur eosdem aliquam cerne partem continere, ideo sui muncris esse dixil toluni negolium huic S. Congre-

gationi subjicere (Summ. num. V), quod et praestitit ejiis vicariiis generalis litteris ad suum in Urbe procuratoreni datis su!» die 19 maii anni 18-42 (Summ num. VI). Tandem delala est ad hanc S. Congregalioneni epistola alterius novorum cereorum opificis in civitale Mediolaui ad adm. R. P. Yincentium Modena ex ordine S. Dominiti, et Reverendissimi P. S. Palalii Apostolici Magistri socium conscripta, qua auctor expostulat , ut eorumdem cereorum usus pro ecclesiasticis functionihus ab hac Âpostolica Sede approbatus deolarotur (Sia»?». n. VU;.

Ex hisce aulem documenlis perspicue apparet totam quœslionem in eo esse, ulrum nempe nova cereorum species toleranda sit, an potius prohibenda. Antequam meam, qualiscumque sit, senlentiam, Vobis, Eminentissimi et Reverendissimi Patres , aperiam , ut muncri mihi demandato satisfaciam , nonnulla mihi vidcntur necessario esse prcemittenda, ut ipsamet quaestio clare ionotescat. Atque in prirais iuquirendum est quoenam sit novorum cereorum natura, seu ul melius dicani, qucenam sit eorum materies, qua conficiuntur. Omnibus utique notum exploratumque est candelas de qnibus agitur confici ex adipe sive bovis, sive arietis, sive similium animalium ; qua vero raiione id fiât brcviter exponam.

Adeps prius in sua elementa resolvitur ut ab oleo, quod continet , expurgetur. Primus qui Parisiis analysi adipes subjecil, ac methoduui id perficiendi adinvenit est clarissimus Chevrenl, qui ope acidi sulphurei, alteriusque substantia; separavit atque divisit ex adipe mateiiem liquidam, oleo persimilem , quam dixil oleinam, materiem vero crassam solidamque quae remanet, a graeco vocabulo, appellavit stearinam (1), Porro ex stearina fit acidus stearicus, atque ex eo Cambacères docuit methodum novas candelas conficiendi , quaeque propterea a plerisque ex cera animali appellantur. Hinc est quod cum adeps ea parte careat, quaî dicitur oleina , candelœ ex ea formataî non amplius maie oleant, aibœque appareant : quinirao opifices ila pannis laneis alcool madefactis exlerius defricant, ut prœter nitorem, etiam cerai odorem exhalent. Verum ob olei defectum ita fragiles sunt, ut si in terram décidant, ac si vitreae essent, in minutissima fragmenta conterantur. Utrum una «uni stearina aliqua cerse pars in aliqua officina commisceatur , ad rem nostram, ut inferius ostendam, parum refert; illud autcm pro certo habendum est juxta novam inventionem candelas, quae vénales prostant generatim ex sola stearina absque cerae mixtione elaboralas esse. Praeterea mei non est inquirere an rêvera alicubi etiam arsenicum in novis candelis commisceatur, proutin publicis ephemeridibus rcferebatur.

(1) Iiiler cîeteros videri potcst Joseph Gazzerri in opère, cui titulus : Co}h~ pcndio di un traltato dcinentare di Chimie a , tome 2, cdition 3 , Flor. 1833.

ILec de novorum cereorura maleria et qualitate , modo diccudum esf de quibusdam sacris rilibus in quihus ceroe iisus ila est pncscriptus, ut riiillo modo alla materics eidem possit substitui. Occurrit in primis ritiis eerei paschalis, quem cum Diaconus benedicendo accenderit, ita ex praeconio prosequilur : « Qui licet sit divisus in partes , mutuaii tameu » luniinis detrimenta non novit. Alitur enim liquantibus ceiis, quas in » substantiam pretiosae hujus lampadis apis mater eduxit. » Item in benedictione candelarum; qnae habetur in festo Purificationis B. Marias Virginis in prima oraiione ita logilur : «Domine sancte, Pater Omnipotens, » leterne Deus , qui omnia ex nihilo creasti , et jussu tuo per opéra » apum hune liquorem ad perfectionem cerei venire fecisti. » Jam vero, quaîso, hœc dicine possunt de cereis ex stearina confectis? Prœterea iu Cœremoniali Romano, lib. 2. cap. 22, de Malulinis tenehrarum qiiartœ , quintœ , et se.rlœ feriœ Mapris Hebdomadœ , num. -4, hac ralione pr.i;scribilur : « A latere Epistolae ponilur,' candelabrum triangulare accom- » modandum ad sustinendos quindecim cereos cerœ commnnis... qui » paulo ante advenlum Episcopi accenduntur simul cum cereis Altaris >ex eadein cera communi. » Idem legitur cap. 23, pro officio ferise sext;e in Parasceve. Hujusmodi autem cera commnnis, quae colore suo mœslifiam prcesefert, nonnisi apum opéra haberi potest.

Ex dictis igitnr statuendum est candelas juxta novam inventioneni elaboratas constare ex adipe animalium, quœ nisi oleo expurgaretur cssetsevum; atque insuper in quibusdam sacris functionibus vel ex ipso ritu , vel ex statuta Ecclesioe lege ita ceram apum opéra eductam esse adhibendam, ut alteram alterius speciei induci omnino nequeat. Prte- «erea addendum est multis in Ecclesiis candelas ex stearina confectas jam adhiberi, Episcopis quibusdam reprobantibus , aliis saltem conniventibus. Quapropter quae sequunlur mihi disculienda videntur.