D. HELENE FORMENT

Moribus et venustate incomparabilis,

Celebratas ANTVERPI^ vi. Idus Decembris M.D.C.XXX. (i)

ARGÎV^ vultus HELENE dum pingere Zeuxis,

Gemmantesque oculos, oraque blanda parât :

Crotonâ quinas delegit in urbe puellas,

Ut formae ferret symbola, quaeque suae.

Haec dédit eximios frontis candentis honores ;

Haec fusam rutilo vertice caesariem.

Purpureas dédit illa gênas, et eburnea colla,

yEmula sideribus lumina, labra rosis :

Attulit illa humeros molles, stantesque papillas ;

Haec pectus niveum, lacteolasque manus.

Sic juncta expressit tabula ingeniosus in unâ,

Quae Natura aliis singula dona dédit.

Zeuxide sed major RU BENI US, ille potenti

Eloquio, dubium, clarior an graphie ;

(i) Rubens épousa Hélène Fourment, non le 6 des Ides de décembre (lo décembre), mais le 6 du mois de décembre. Dans le registre de Téglise S* Jacques le fait est relaté en ces termes : « Petrus-Paulus Rubens Helena Fourment. Solemnisatum ipso Nicolai (festo) i63o, cum dispensatione proclamationum et temporis clausi, coiam Petro Fourment et Daniele Fourment. »

Ecce HELENE Aduaticae spirantia possidet ora, 6 décembre i63o.

Argivam longé quae superant HELENEN.

Non haec Ledaei jactat mendacia cycni,

Membra licet nivibus candidiora gerat :

Nulla superciliis labes interflua serpit,

Tyndaridos frontem quam violasse ferunt ; Haec cunctas niveo complexa est pectôre dotes,

Quas Graiae aut Latiae vix habuere nurus.

Talis ab aequoreis orta est Cythereia quondam

Fluctibus, efFusâ conspicienda coma :

Talis et /Eaconio Tethis est sociata marito,

Cum caperet magnos Thessala terra Deos.

Delicias formae vincunt insignia morum,

Candida simplicitas, ingenuusque Pudor :

Uni fida viro Mens, sedatusque Cupido :

Theseus nequicquam, vel Paris arma paret.

Macte novis thalamis, saecli florentis Apelles :

Ars tua nil qiiô jam progrediatur habet :

Jam spirans et casta HELENE tibi ridet Imago :

Formarum cessit palma suprema Tibi.

Tu verô, tali felix, ô Virgo, marito,

Quem tanto illustrem nomine Pâma canit :

Qui toturri vivis animare coloribus orbem,

Naturae potuit qui superare decus :

Cedere Praxiteles cui Parrhasiusque fatetur.

Et, Titiane, tuus, Massisiique labor ; Templa quis enumeret, quis celsa Palatia Regum,

Illius artifici nobilitata manu ?

Hanc Tagus, hanc Tiberis, Ister veneratur et Arnus,

Et proprium gaudet Scaldis habere decus.

Sequana divinos Artis miratur honores,

Hujus ab Ingenio, Regia gesta stupet.

Quid Latiae studium referam, Graiaeque Minervae ?

Notaque de primo saecula ducta die?

Gloria Picturae minima est, si cognita Régi

Consilii spectes Judiciique bona.

6 décembrç i63o. Conspicuum HupcF ramis frondentis olivae

Obstupuit Tamesis Principis ore loqui.

Cumque illi lustris aetas bis quinque peractis

Nunc eat in primo quae tibi flore viret ; Ille tuis iterum, Virgo, juvenescet in ulnis,

Eque tuo accedet vividus ore vigor :

Alciden qualis Hebe formosa maritum

yEtatis vetuit noxia damna pati.