‹ Coutumiers de Normandie (volume 2)Chapitre 55 sur 125 · DE DOMINO QUI NON VULT FACERE RECTUM SERVO SUO · texte numérisé non relu

DE DOMINO QUI NON VULT FACERE RECTUM SERVO SUO

1 . Si aliquis dominas homini suo in curia sua rectum facere noluerit, et preceptum Ducis, vel ejus justicie, habuerit rectum faciendi in curia Ducis, homo versus dominum defaltam ^ vadiabit, nisi inde duellum fuerit vadiatum ^ ; quam defaltam jurabit homo cum duobus hominibus in curia domini sui, et tune placitum erit pariliter^ in curia Ducis inter dominum et hominem.

2. Si vero terram vel feodum id, de quo fuerit questio, de alio domino * teneat quam de Duce, et curiam suam

1 BB. defactam. — Bien que defectus fût le terme consacré à Ja fin du xiie siècle, defalta a l'avantage de s'accorder avec le relatif quam ; il se rapproche assez de defacta pour qu'une confusion ait été possible. Defalta se rencontre fréquemment dans les textes anglo-normands. Du Cange, t. II, p. 771, col. 3, vo defalta.

2 Nisi inde duellum fuerit vadiatum. — BB. ibi inde duella

fuerint vadiatum. — Texte français : « Se bataille n'en a esté gagiée ; » Marnier, p. 23, 1. 14.

3 II ;^ a dans le ms. BB. une abréviation qui devrait rigoureusement s'interpréter jîCtraZîfer; mais c'est là sans doute une leçon altérée du mot pariliter, qui répond d'ailleurs à la locution française « per a per. » Marnier, p. 23, 1. 16.

* Questio de alio domino. — BB. questio quod de alio domino.

dominus ille super placito illo habere voluerit, non habebit ; homo enim una sola curia defaltam monstrabit.

3. Et si aliquis conquestus fiierit de aliquo primo in curia Ducis quam in curia do mini hominis illius, et per justiciam Ducis utrique parti dies fuerit assignatus post visum terre, et nuUus curiam requisierit, et [si] in die placitandi assignato curiam suam requisierit, non habebit ; hujusmodi enim défaite constitute sunt propter nequiciam vel imprudenciam dominorum.

Page 1