DE PERTINENTIBUS DUCI
Dixerunt eciam quod hec placita ^ ad ensem Ducis pertinent : homicidium, sive clam factum fuerit, quod lingua Dacorum^ murdrum dicitur, sive palam, (hoc placitum, etjusticia hujus placiti, et forisfactura solius Ducis sunt, aut eorum quibus antecessores ejus, vel ipse, illud dederunf^) ; similiter de abscisione membrorum vel fractura ; similiter de rébus per vim"^ ablatis, quod roberia vulgo dicitur ; similiter de vastu per vim facto ; similiter de raptu, videlicet de femina per vim stuprata ; similiter de
1 Le ms. N. D2. place en cet endroit la rubrique du chapitre suivant : De pertinentibus Duci.
2 Dixerunt eciam quod thésaurus.— N. D2. dixerunt autem thésaurus ; BB. dixerunt quidam etiam quod thésaurus.
3 BB. deinventus.
4 Dixerunt eciam quod hec placita. — RI, S. V^. sciendumest quod hec placita, — Nous nous sommes surtout servi pour établir le texte de ce chapitre des mss. Ri et S. V2.
5 RI. laicorum. — Il est probable
que Dacorumest la leçon primitive et que la variante laicorum aura été introduite par un copiste.
6 C^. contulerunt.
7 Per vim. — N.D^. violencia; R1.C4. violenter. — Ces expressions reviennent encore deux fois dans ce passage ; et elles sont toujours rendues en français par la locution « par force » (Marnier, p. 50, 1. 11, 12 et 13). Il est donc probable qu on les aura remplacées par le mot violenter, pour éviter une répétition qui devait se trouver dans le texte primitif de l'enquête.
incendio, id est de domibus velsegetibus ^ combustis ; similiter de assultu excogitato ^ de veteri odio ; similiter de assultu intra^ quatuor pertica s domus; similiter de assultu ad carrucam ; similiter de assultu in via regia, que ducit a civitate in ^ civitatem vel castellum regium ; similiter de assultu in itinere ad curiam Régis ; similiter de treuga^ data coram justiciis Régis ; similiter omnis justicia de exercitu, vel de moneta^ ad solum Ducem pertinent. Hec autem supradicta fuerunt generalia per totam Normanniam, nisi solummodo in marchis ubi moneta non currebat^.