Tac, Agric

3. Expuisi sunt anno 95 vel potiu.* 04 {Dio, LXVII, 15 : Errât siiiè dubio Eusebius qui assignat annum 8y. Cf. Duruv, H. /?., Domitien, t. IV, p. 229). Ab ip'O Quiiitil. Insblutinnem orat. composilam fuisse iiitra annos 92-95 accipimus: paulo pluseiiiin quam biennium istioperi impenderat [AdTryphonem, I), et libri quarti proœmium anno 93scriptuin es>e constat (IV, pr.'H). Ergo u^qt•e ad libi um X, si proœmium prirai libri (quod, ut lit, novissune fuit sai.e exaratum), exceperis, pbilo-ophos, sin molliter, at atrocifer minus habet (I, 4, 5; X, 1. 123; ibid., 35, etc.). — Injustiorem contra et ferociorem se prîebet libris XI (1, 33-35) et XII (3, 12), et in suprà diclo proœmio. Qua^ certè, ut opiime animadvertit Hild (F. Quint., Liuer X, p. xxii, Klinck^ieck. 1885), sub ipsam philosopliorum ejeciionem scripta ^unt. Quidam eliam,ut Muller(cr. ibid.). totum opus retractatum po?t hune annum 94 volunt, ul em-ndarentur aliqui non satis iniqui pliilotopbis loci. Quam scutentiam nniltum abest ut nobis msumamus. Libère judicare voluinms non I.Tdere.

curabat Quintilianus, quum tam dure in pbilosopbos inveberetur : scilicet et studiis credebat se plurimum prodesse.

Non quod pbilosophiam e studiis omnino ejiciendam pulet. Bonum honestumque magistruin liaud fugere poterat in hac boni honestique scientiam contineri, et meminerat Ciceronis ille fautor Tullium ipsum se non ex rhetorum officinis, sed ex Academi» spatiis oratorem professum esse, lllic enim res ipsae menti oslenduntur; illic sedetineri,ol)servari,retractaridiutiuspatiunlur; illic coi;itationi, disputationi infinitum campum pandunt. Inde oratori ubertas, liberlas, veritas. Carebat ergo largiori quodam fundamento Fabii inslitutio oratoria, nisi pbilosopbia subnixa; nec a vulgari ratione rhelorum privatarumque scbolarum adeo differebat, si intérim non tam « bonus » quam a dicendi peritus » quaererelur orator. Esse igitur aliquera pliilosophiae locum in tanto oratoriae artis instrumento, et in tali optimoi^um studiorum concursu, Fabio non erat dissimulandum. Dat igitur quod non potcst negare; sed dat invitus. Quumque omnia aeslimet ab utilitate, paret ad utilitatem, similior est coacti quam largientis, et diligentem agit cum parcimonia. Quamvis enim « artes plures factas esse >» queratur, et omnes il las in unam excellentem universamque redigendi aperiat consilium, non is fuit Fabius qui priinum studia exhaurire et confundere quamdiversissimavolueri' ut fieret inde ars una e plurimis; sed qui unam quamdam artem eligeret, supra caeleras nalura elatam, quam hinc illinc carpendo, accipiendo, detrahendo, alienis opibus minutatim ornaret, ditaret conflaret, prout postularet futui^a utilitas et paterentur illius arlis facu liâtes. Non largis se proluit scientiae undis, verum bibit ad sobrietatem : in accipiendo excipit, et minus videtur quidquid placuerit admisisse, quam caetera exterminasse. Philosopbiam praecipue, etiam quum laudat, notât. « Non esse oratorem philosophum velim*. » Scilicet non vult amplecti, sed uti. Inio, ne boc quidem paliturdici, philosopbiam propriam utilitatem liabere, quai sibi insit, quamque nuUis aliis studiis surripuerit : Rbetorem adeo pudet infra se jacentium auxilio egerel Vindicat igiiur quod mutuari dedignatur, et agit cum indignatione atque ira, velut si servos rlietorices viderit arma contra dominam ferentes.

Quum enimjamdudum « pbilosophi eloquentiam despexerint, oratores sapientiam »*, atque hinc diserti curam morum relique-