Inst. or.. H, 1, 4-5 et sqq

6. //i. or., I,c 4et sqq. Degrammalice; 1 [suhiïucm)\ 9, De of/iciogrurnma t ici.

7. G. Bois>ier : a Qu. semble détendre les giainmairiens; en réalité, il veut les diminuer. » [Jour u. des Savants, art. cité).

8. Inst. or., I, 9, 6 : a Cèlera majoris operis ac spiritus lalini rlielores relin(iuendo i»ecessaria grammalicis lecerunt : Grœci magis operum suorum et onera et modum norunl. »

lectori apparebit. Nempe, dum luxuriantem externorum auxiliorum segetem ferro vult compescere, securim arti ipsi injecit. Dum vim proprietatemque verborum fastidit curare, totus in virtutibus vitiisque orationis demonstrandis S non videt se arboris altiludine tantum delectari, radicesque et slirpes negligere, quum tamen illa sine his esse non possit^ Fecundissimam grammaticorum rhetorumque œmulationem, si ita res ferrent, futuram non intelligit, quum hi a proprie dicendo ad bene dicendum paulatim ascenderent, illi ab ornate dicendo nunquam ad insolenter et ambitiose dicendum evagarentur. Délicat ior mehercule Fabius ipso Cicérone exstitit, qui, quanquam parum favebat ludis, non abborrebat tamen ab a una legendo audiendoque^ », quemque, perfectum jam oratorem, grammaticorum materiam libellis tractare non tœdebat : imo, ipso Seneca injustior, qui, licet interdum eos vellicet ob ineptias, non potest quin grammaticos « custodes sermonis latini » jure appellet*.

Qua mente fuerit Inslitutio oraloria scripta, nec tantum, ut supra diximus, pro quibus, sed contra quos, nunc facile perspicimus. Quum tria tune essent gênera bominum qui de arte loquendi varie docerent, scilicet philosophi, rhetores vel declamatores, et grammatici, — rlietorum causam Quintilianus, declamatorum ipse acutissimus^, contra ceteros agit, vel novissime dejectos, vel proxime invasuros. Uhetor contra philosophos; publicae scholae, vel potius institutionis cujusdam publicai magister contra privatos magistros; vir civilis tandem, imo, consul, contra malos cives, id est stoïcos, et docuit et sci ipsit. Quumque perhonestum opus multipli.ibus et subtilioribus aliquando viis exsequeretur, errandum illi vel de personis, vel de artibus judicanli nonnunquam fuit. Videmusnunc, si quae asperiora aut injustiora apud eum inciderint, quid homini sit attribuendum, quid muneri, quid tempori. Ceterum pluris forsan illius intererat philosophos praesertim tolli e medio, quam ut cum illis aequo jure uti facile posset.

1. Inst. or., II, 5, 4-5 : « Etiam illa praelectio... qure vim cujusque verb-, si quod minus usitatum incidat, doc»t,muItum infrà rhetoris ofticium spstimanda est. At demonstrare virtutes, vel, si quando ita inoidaf, vitia, id proféssionis ejiis... maxime proprium est. »