Hor., Ep., H

4. BriUus, LXXII (verba Cîesaris de Cicérone ex « De Analo-ia » libello desuinpta).

nomine « alienigenœ » opprimèrent*. Quid hoc significat, nisi lum primum veterum fidem minus observatam, vinculumque illud pristini moris, si non abruptum, laxalum saltein in dies magis fuisse, auctore illo qui « ingenii romani terminos promovisset,... omnium triumphorum gloria major* »? Nec poterat fieii quin, per apcrlam viam, optimus quisque tum orator tnm scriptor, prout orationem alicjua parte vel ditandam vel conigendam putaret, audacter incederet; neque contra jam defuturi erant qui retrahe* rent artem et ab novis ad antiquos auctores summa opéra studia revocarent. Quid sublatam dicendi libertatem, et lacitum forum, et versam arlis conditionem commemorem? Aut relinquenda ars subito fuit, aut per se amanda, et pro sola delectatione aurium et mentis colenda; quod nulli non novitati muniebat iter. Ergo, dum majorum gravitateui majoremque copiam post Ciceronem desperabant (atque etiam nocituram proposito suo credebant), affectaverunt aliquid densius, et brevius, et splendidius, et pntidius oratores; at'|ue inde rhetores declamatoresque. Hursus, quum tritum et vulgare fuit inania diseite loqui, et, philosophorum gratia, illorum praesertim Annaei praeceptorum, translatum est certamen ad edisserendos mores et leprehendenda hominum vitia, necesse fuit magis semper pungeret, versarel, creberrimis ictibus lacesseret et turbaret animum oratio, quippe quae non aures vano mulcere lenocinio, sed penitus menti indgere boni verique ainorem sibi proponeret. Quas partes optime tenuit Seneca. Qui, (juum omnes rhetorum artes a pâtre traditas accepisset, et philosophiae declamatoriis armissese accinxisset, mox vi propria ingenii lecundissimi, et raagno pectore multiformes opes suppedilante, ad fastigium simm genus hoc micandi et aures praestringendi, non minus quam loquendi, provexit.

Novissimus ergo, ingeniosissimusque nobis scriplorum habendus est illorum qui, Ciceronis abhinc temporibus, latinam lingunm, incude impositam, magis ac magis acuendam exercuerint. Non Tullium quidem imitatur scribentem, verum sequitur novanlem. Ex illo originem quodam modo ducit ; ex illo pendel, non crassa illa imitationis catena, sed altenualo quodam auratoque pro[»riae inventionisfilo. TuUianis viis, ut ila dicam, a Tullio recessit Seneca. In quo, quae ratio Ciceronis audaciam apud acquales excusabat.

i. /« or., XII, 10, 14.