Paradox., proœm., cap. i

5. Cf. Epger, Hist. de la critique chez les Grecs, 1886, p. 350, 355-6, etc

negligebant, aut didascalico more traclabant ; jacuissetque apud eosdem ipsa oratio, nisi dialectica arle, velul physica moralique, ulendum essel ad fidem doclnnœ siabiliendam. Celerum, quoad potuerunl, a movendis exoitandisque audicnliuin affectibus abstinueruDt, et ipsi a senliendis abslinebant. Ne(|ue ars orandi apud illos nisi graviter laborare ista pecloris parcimonia, et quasi aegrotare, poterat. Timendum ergo fuit ne, gliscente in dies stoicœdisciplinœ auctoritate, piout civium finnarentur animi, eloquentia debililaretur ; neve ais ista bene vivendi increinentum suura ex arlis bene dicendi detriniento caperet. Adde superciliosas sentenlias, et tortas subtilitates, et spinis rubisque saepe consilam elocutionem, qiiaî, quo minus inlelligebatur, eo magis a vulgo suspiciebalur. Quas rationes non omnes plane stoïci (nec prœserlim optimi de jrrege), sequi solebant : nihilominiis tamen immodice creverat, Zenonis abhinc temporibus, sectie in artibus infelicitas. nusquam magis timenda quam ubi ingeniorum imminulioni sp •ciosa moruni praetendatur austerilas. Non sine c.iusa igitur Fabius, qui oratorem tullianis praeceptis informabat, cavebat ab iilis pbilosophis « apud quos vitii loco sitaffici» ; » easdemque defendebat atque Cicero parles, quum sciiberettalia ; « Philosophiam ex professe, ut quidam faciunt, ostentanlibus parum decori suntplerique oralionis ornatus maxiraeque ex affectibus, quos illi vilia dicunt. Verba quoque exquisiliora et composilio numerosa tali proposilo diversa-... » Atque utinam sic semper egisset, ut omnia moderale sapienterque pro arle, non aliqua invidiose injusteque pro se dixis^e videatur î

At enim, quid borum ad Senecam noslrum pertinel? Idenme ob nimiam lasciviam et ob nimiam severitatem accusabitur, nunc quod corruperil, rursus quod exsiccarit oralionem? Uirum utro sit magis conlrarium? lia sane. Et tamen licet inspicere num scripta prœceptis consentiant : Quotumquemque enim invcnies auctorem sibi semper constanlem, quum saepe invenias, — etiam maximos dico, — qui, si quid praecepere, non seculi sint ; si quid laudavere, fugerint ; et, nescio quo errore nalurœ, si quid vitii derisere in aliis, in se ipsis ne suspicali quidem sint. Longum atque inutile sit in universum repetere quid contra se dixerit Annœus, imo, quid ipso Quintilianuscensor. Scolasticis vero stoïcorum

\ Inst. Or., VI, 1, 7. — Ibid. X, 1, 8i; (do stoïcis veteribus) : a Rébus tamen acuti mugis, quàm, id quod sanè non atlectavcrunt, oratione maffnilici. » 2. Ifut. Or., XI, 1, Ti.

ineptiis, quamvis neget unus et aller, Annaeum quam minime obsocutum esse liquet, et se prœbuis^e indignantem magis quam morem gerentem* : a Non loquor lecum stoica lingua, sed bac submissiore^ » Si tamen illi ceratinas dicere aut sorilas coUigere tœdio fuit, non omnino fastidium illud eloquentite deposuit, (juod ambiliosi sectae doctores praî se ferebant. Et, quo magis scriptor proprio indulgebat ingenio, eo minus, quoties inducebatur judex, a magistrorum placitis recedebat, quasi semet ipsum monere et frenare vellet, vel discipulorum imporlunam audaciam nuda disciplinie severitate identidem niitigare.

Sic contra liberalia studia vivacissime egit in quadam epislola, rhelorum genti nunquani ignoscenda''. Quam salse deridet et scbolas, elmagistros,etinanesexercitationes!Nonenimquiddelectet,quaerit, sed quid prosit. Stoïcus magisler nulla adniiltit studia quibus niliil subsit utililatis, id est ubi nibil tendat ad profeclum, ad bonam menlem. — Al sunt liberalia studia in bonorum numéro : hactenus scilicet, si préparent ingenium, non detineanl. — At virum bonum faciuut : « Ne promitlunt quidem, nec bujus rei scientiam affectant ». (Quod inter nos sit, nibil iniquiore animo ferendum Fabio fuit.) — At animum exornanl. Quid ad rem, si niliil borum viam ad virtutem sternit ? Quisquis banc ignorât, ali frustra scit. Paulum abest quin et rbetorem, et grammalicum, et geometren, et musicum non majoris facial quam luclatores, et totam oleo lutoque conslantem scientiam. Quid ergo? Nibilne nobis liberalia conferunt sludia ? Ad alia mulluni, ad virtutem nibil. Solaesunt libeiales, imolibera3 arles, quibus cura^ virtus est.Quumque pliilosopliia una virtus constet, inde secjuilur pbilosopbiam reginam studiorum exstitisse, nihil ab alio petenlem, imo spatio egentem vacuo, quo melius vera scientia [)ectus implealur. — Expellanms igitur cetera omnia? Non ita sane, quanquam satins est nibil scire quam supervacua. Ergo tantum ex illis retineamus quantum necessarium sit; celerum « plus velle qu.im sit salis, intemperanliîe genus esse, » ne obliviscamur, scilicet, ut in affectibus, ita in verbis et scientiis moderaturaet parcum sloïcum esse debere*.

1. Cf. MartUa [Op. cit.), p. 50-57, cum locis citatis. « Ulud loties testor, hoc me ar^^uinentoruui génère non delectari... » « Dissilio risu... » etc. (Ep. XII, 5;— XIX, 4).