‹ De M. Fabio Quintiliano [microform], L. Annaei Senecae judiceChapitre 25 sur 236 · Cic, l*ro An /lia, X · texte numérisé non relu

Cic, l*ro An /lia, X

ut ait, libère ostendere, quid, nisi quod sit nulli non verborum artifici et institori maxime contrarium, inveniamus? Nonne jam inde a primis usque ad scripta ultima, unam eamdemque egit causam animi bonos affectus, non pulcbra verba, requirentis? Et, quanquam ipse ab œqualibus extollitur scriptor, nonne indignatur, si ob quae dixit, non ob quae sensit, videntur admirari? Scilicet hoc nobis ostendendum ante omnia est, Senecam circa res semper fuisse occupatum, et verborum captatoribus quibuslibet bellum indixisse. Quamobrem non in rbetoras modo, sed in malos pbilosopbos* tela sua direxit. Optime enim intellexerat stili nimiam curam cogitationi nocere, et jam eo perventum esse, ubi verborum aucupium non magis ingeniis mortiferum quam animis luxuria esset. Inde timendum erat ne mox oratores, pbilosopbi, vel doctores omnismodi nibil cogitare, nibil sentire, nibil invenire valerent; ne plura, nibil scirent, nisi loqui, et propter dicendum dicendi perdiderint causas. Nec timida manu vulnus detegit noster : « quemadmodum omnium rerum, sic litterarum quoque intemperantia laboramus^ » Haec rbetoribus; at magistris argutiarum illa : « quai pbilosopbia fuit, facta pbilologia est'\ » Tu ergo, — rbetorem dico, — nescis partem eloquentiae esse eloquentiam abscondere?et scripta sua torquere, et de singulis verbis in consilium ire, et suspensos pedes loquenlem ponere, perridiculum, et viro indignum?Te vero, pbilosopbe, non pudet séria ad syllabas vocare, et assidere pusillse rei, verbis? Non pudet dare pbilosopbiaî tympana, non arma; et scbolam pluribus diversorium otii facere, et agere praîstigiatorem quemdam, cumacetabulis et calculis, maxima te et auditores noxa decipientem*? Audi, tu, quanto facilius boni quaesitor « eloquentiam velut umbram non boc agens trahat; » neve tu obliviscare « quantum mali facial nimia subtilitas, et quam infesta veritati sit* ».

Veritati ergo, id est rébus, attendamus, nedum imilemur illos qui cum pugillaribus Virgilium scrutantes, illud proposilum afferant ingenium, non animum excolendi, et carpant grammalicus verbum, rbelor sonum, pbilosophus argumentum, sententiam

1. Ep., XIII, 3, 42 : « Philosoplii, quantum liabent supervacui?... Quidquid in (aliis) artibus supcrvacaneum erat, transtulere in suam..,. »

Page 1