VIII

Cf. de Seneca, X, 1, 127 : a Placcbat propter sola

obiter, vel in summam, de tanto viro instituit pronuntiare, sed fusius, et quasi extra ordinem. Eum igitur in finem recensionis reservavit, et majore bonore quam alios tractavit, quando non multo brevius de Seneca quam de Tullio ipso loquitur. Quo animo tandem et quo proposito, nobiscum lector judicaverit, quum ipsa judicis verba bic describere non sit supervacaneum :

(( E.r indmtrla Senecam in omni génère eîoqiientiœ diètuli propter vulgatam falso de me opinionem, qua damnare eum et invisum quoque hahere sum creditm. Quod accidit mihi, dum corruptnm et omnibus vitiis fraclum dicendi genus revocare ad severiora judicia contendo. Tum autem solus hic fere in manibus adolescentium fuit. Quem non equidem omnino conabar excutere, sed potioribus prœferri non sinebam, quos ille non destiterat incessere, eum diversi sibi comcius generis placere se in dicendo posse, quitus illi placent, diffideret. Amabant autem eum magis quam imilabantur, tantumque ab 60 de/luebanty quantum ille ab antiquis descenderat. Foret enim optandum, pares ac saltem proximos illi viro fieri. Sed placebat propter sola vida, et ad ea se quisque dirigebat effingenda, quse poterat: deinde eum se jaclarel eodem modo dicerCy Senecam infomabat, Cujus et multœ alioqui et magnœ vir lûtes fuerunt, ingenium facile et copiosum, plurimum studii, multa rerum cognitio; in qua tamen aliquando ab lus, quibus inquirenda quœdam mandabat, deceptusest. Tractavit etiam omnem fere studiorum materiam. Natn et orationes ejus et poemata et epistolœ et dialogi feruntur. In philosophia parum diligens, egregius tamen vitiorum inseclator fuit. MulUe ineo clarœque sententiœ, multa eliam morum gratialegenda; sed in eloquendo corrupta pleraque atque eo perniciosissima, quod abundant dulcibus vitiis. Velles eum suo itigenio dixisse, alieno judicio. Nam si aliqua conlempsissel, si partem non concupisset, si non omnia sua amassety si rerum pondéra minulissimis sententiis non fregisset., consensu potius eruditorum quam puerorum amore comprobaretur. Verum sic quoque jam robustis et severiore gênera satis firmalis legendus vel ideo, quod exercere polest iitrinque judicium. Multa enim, ut divi, probanda ineo, mulla etiam admiranda su7it; eligere modo curœ sit; quod utinam ipse fecisset. Digna enim fuit illa natura, quœ meliora vellet, quœ quod voluit effecit '. »

Ouod judicium si quis attentius considerarit, mox nostro Diderot