Montai?:nc, Essais, H, ch. x

2 SiifCiciat nobis pauca hic nostroniin referre nomma : Marllia [Up. cit.) , llavet, Orig. du cfirislian., t. Il; - Aubertin, De sapieuti.T doclonbusqut a Ciceronis morte ad yeronis priucipatwn homie viguere (sub Imem) ; - 0. Uoissier, le christianisme et la morale de Séncque [lievue des Deux Mondes,

l" mars 1871), etc. . • r

3. Cf. Sen. rliet. (de Capitone) : « Ilabebat in sua potestate mgenmm, m aliéna

'"4."chassang [Op. cit.). - Tivier, De arte dcclamandi et de romanis déclama toribus, 1808, etc.

non semel hiulcum et semet deserentem ; libelles ejusdeni non de certa satis materia disputare, sed collecta exempla, nec inter se religala, plerumque afferre; in illis ipsis « frustis », etiam optima admixtis niaculis inquinari : vide quid concedam. Haîc omnia, quantaciimque sint, et quamvis plus minus attenuanda putem, non equidem negabo : et lamen maie actum cum Seneca mordicus contenderim, si quis, bis detractis, non protinus addat magna illa vitia majoribus virtutibus abunde redimi. Nec magis Annœum lali modo babitum scriptorem agnoscam, quam in fracto speculo veram rei imaginem. Débet enim sequus judex non tantum quid boni cuique desit, sed quid insit adnotare, et justa vice mala bonis perpendere, praîsertim si culpa? meritis vincantur. De Annaeo vero Seneca, velut olim de Catone defendebat lepidissimus consul, merito nobis dici videtur posse, quae deUcinnt, si minus omnia, pleraque saltem tempori esse atliibuenda; quaî vero emineanl, ipsius scriptoris esse propria, et in primis oculos capere. Illa vero vel non vidit Quintilianus, vel, ut verbis parcamus, extenuavit ad nibil.

Scio quid timueril, qui quodam loco lioc prœceptum inscripsil, « tofidem generibus corrumpi orationem, quoi ornari ' ». Non ideo tamen corruperunt orationem quicumque ditaverunt, prœsertim si novitales fere nullas excogitaverunt, sed positas in usu illustraverunl, et inclaruerunt verbis minus quam rébus. Non primus commendavit Anna;usstylum illum recisum, et audaciam in translationibus, et verba poetica, et colorem, et motum concitatum. Nonne jam Seneca pater de illis rbetoribus loquitur apud quos « quœdam tam subito desinunt ut non brevia sint, sed abrupta? » vel de pronuntiantibus « sententias albas, vocales, splendidas? » vel caplantibus « colorem orationis antiqute, vigorem novœ*? » Quid illis temporibus intentatum? Nec immerito. Namque, ut ait Quintilianus ipse, plures sunt bene scribendi rationes. « Nam si uno génère bene diceretur, las erat existimari praeclusam nobis a prioribus viam ; nunc vero innumerabiles sunt modi, plurimœque eodem via? ducunt^. » Semper ergo praestiterit non de hoc disputare, mim auctor optimum scribendi genus adhibuerit (quoniam de optimo génère dicendi tôt sensus quot capita), sed num electum genus rei persuadenda^ optime respondeat. Qua norma si in Annseo