À testimonio Mosis proprio, et quidem

a) t)e vita sua et moribus, quam supra expendiriius, quaeque si Mahomedi (propter vim bellicam pneprimis contra innocentes adhibitam) aliquantum œquipollet, nec in reliquis omnîno abludere videtur.

P) De auctoritate doctrinrc sute. Atque hue pertinent super ius de commerciis Môsis divinis monita, de quibus ille quidem gloriatur, sed^ ut videtur, nimis liberaïitèr. 1 Quicùnque enim taie cônimercium cum Deo venditàti quale esse nequit, illius commercium suspectum jure est, ' Atqui Moses. Ergo.

Probatur , quia gloriatur , se vidisse id , de quo in V. et N. T. postea s&pius dicitur, qûod ocùlus nullus viderit, scilicët, ut loqui amant, Deum à facie ad faciem. £jcod„ XXXII, il ; 'Nitmer.jXlï, 8.

Sic vidit Deum 1) in sua propria fôrma, non sub imagine vel in somnio. 2) A facie ad faciem, ul amicus amicum, cum os contra os lôquitur. Qaœcdnque autëm Visio. ï) Est tâlis, qùalis amicorum à facie ad faciehi, ore ad os colloquentium. 2) Qùalis dfcitin* beatôrùm in altéra vita, illa proprie dicta et prœcisa Dei visio est : Atqui Moses, Ergo, etc.

Minor probatur ex lacis supra adductis et dicto Apostoli : tune vero de facie ad faciem, etc., eadenique est oppositio in locis Mosis, atque in Apostoli loco. El tamen ceriissimum est apud Chfrstianos, Deum neminem uuquam videre in hac vila posse. Atque insuper Exod., XXXIII, 20, expresse additur : Faciem meam videre non poteritis. H«c verba Deus Mosi objicit, alque expresse contradicunt locis priori* bus allegatis ut adeo aliter haec excusari non possint, quam si dicas liaec ab inconsiderato compila tore addita esse, quo ipso totum illud dubium reddetur.

Y) De doctrina ipsa Mosis , quod sit vel legalis, vel evangelica, inter leges quas brevitatis causa non jam omnes perstringere licet. Eminet Decalogus, qui speciali Dei ppus et pactum in monte Horeb vocatur. » »

Ceterum prius a Mose excogitatus videtur, quam a Deo scriptus , quia haec praecepta in re ipsa non spirant perfectionem Dpi, Cum 1) aut superflua sint, scilicet tria il)a posteriora, argumento dictorum Christi Matlh. V, jam ad pripra pertinentia, et 9 a 10 non est dividendum, vel et dividendum, item erit X: 2) aut surçt defectuosa : nam ubi non concupisces habçre Deos alienos, non concupisces maledicere Deo, ppn concupisces Sabbatha violare , non concupisces laederp parentes et similia? Et au ne prœsumendum Deum minores concupiscentes de violatione domus, agri , vel l^onorum proximi prohibiturum in specie, et tam siugujari et extraordinario ordine , non vero majores? Doçtrinam Mosis evaugelicam, quod attinet, [ipsamj sqtis lubricam et fragilem notam venturi magni Prqphçtœ vel Messiae statuit Deut. X VIII h 21. 22. quia hœc nota suspendit fidem prophetiœ ad niaguum tempus. Sequitur yi hujvis diçti Climtum vaticiuatum excidium Hierosolvmitanum, h^clenus non tabieri debere pro ; propheta gepuinp , quatenus hoc ?ondum

iinpletum esset (neque Danielem , autequam ejirs impleta sunt vaticinia). Atqtic adeo, qui a tempore Christi ad excidium usque interea temporis Judaei vixenint, eos non passe inculpari, quod in eum non crediderinî, cum tamen et Paulus iis anathema dicat, qui Christo non adhaeserint ante excidium.

Quaecunque ergo nota ad longum tempus relinquit libertatem securam credendi in Messiam, vel non credendi , illa a Deo proficisci non potuit, sed merito suspecta habetur. Atqui data nota , etc. Ergo , etc.

Non obstat, quae dicuntur de impletis aliis vaticiniis. Nam h«c est illa specialissima et genuina magni illius Prophetae nota, ut impleantur ea, quae pnedixerit. Unde per rertim naturam ante pro tait propheta haberi non potuit.

Alterum absurdum , quod ex hoc loco sequi videtur, est sequens: quod haec nota, quae (amen omnium Prophetarum divinum critérium esse debebat, in quibusdam Prophetis, scilicet indefinite [aliquid pradicentibus, vel definite] quidem, sed per verba mora* lem latitudinem admitlentia (qualia sunt : mox, cito, propinque , etc.) plane non possit ulla ratione locum invenire, e. g. praedixerunt multi diem universi extremum , et Petrus instare diem illum ait , ergo hactenus, donec advenerit, pro vero propheta haberi non poterit. Ita enim expresse requirit Moses loco citato.

5) De historiis Mosis. Quod si Coranus arguatur multarum fabularum , sane in Genesi multa aderint curioso lectori suspicionem motura. Uti creâtio hominis ex gleba terne, inspiratio balitus, Eva ex costa viri faola, serpentes locuti et seducentes homines sapientissimos, et quos non latebat serpentem habitaiî a pâtre mendacii, pomi esus capitalis loti orbi [quod] umim ex attributis Dei (quae tamen identifie .ntur cum ejus essentia) scilicet clementiam faeiat finitam , uti

resthtitio lapaorum faciet iramDei, et sic ipsum tteum finitum v , ira enini Dei est ipse Deus; homines 800 et 900 aonorum, iter bestiarura in arca Noie, turrift Babelis, confusio linguarum, etc. Hœc et mille alia [inspicienti] libertino , non possunt non [videri] similia fabulis, Kabbinorum potissiraum, quia et gens Judaica ad fabulas pronissima est : nec omnino disconvenientia loqui Ovidios, [FedaslSincnsium, etlndûrum Bramines, qui pulchram filiam, ex ovo natam mundum peperisse et similia fabulantur. In specie autem Moses impingere videtur,quod Deum sibi contradicentem stiterit : scilicet oninia bona erant, et tamen non erat bonum, Àdamum esse sohlm. Unde sequitur, quod aliquid extra Adamum fuerit, quod non erat bonum, atque adeo bonitati Adami nocere poterat, quum tamen et ipsa solitudo Adœ esset opus Dei, quia ille non solum essentiarum, sed et qualitatum bonitatem créaverat; bona enim erant omnia in ea qualitatc, in qua Deus ea creaverat.

Argumentor

Quicquid a Deo est concréatum opus, id non potest non esse bonum, Atqui solitudo Adami, etc Ergo, etc.

I) Qui studium genealogiarum V. T. affectant, militas difficultates in Mdse inventant. Jam non omnes proponemus : hoc unico saltem exempto , quod Paulus, I Tim. I, 4, docuerit, genealogias esse inutiles, et earum studium infructuosum , immo cavendum. Cui ergo usui tôt actu distincts, immo toties repetitœ Mosis genealogiae ? et suspicionis singulare exemplum ad minimum cormptelae Tel cotnpilatorum inadvertentiae, in uxoribus Esavi et earum diversa enarratione adesse.