ENVOIE COMME MISSIONNAIRES EN LOUISIANE LES ARBÉS JE\N CAVELIEK

ET FRVNCOIS CHEFDEVILUr.

RiHicn, 27 May 16S4.

Jacobus Nicolaus Colbert, Dei et sanctre sedis apostolicce gratiâ archiepiscopus et primas Carthaginis, coadjutor Rothomagensis, universis salutem et in Domino benedictionem : Cum fidei catholicœ apostolicœ, et romande propagandse studium dilectorum in Christo Joannis Cavelier et Francisci Ghefdeville eorumque comitum presbyterorum devotum excitavit affectum, ut in regionibus Novœ Franciœ Evangelium prjedicandi causa properent : nos auctoritate Illustrissimi ac Reverendissimi in Christo Patris ac D. D. Francisci Rouxel de Medav}', archiepiscopi Rothomagensis, Normanniœ Primatis, archiepiscoporum Rothomagensium vestigiis inhœrendo, ac illius vice fungentes, prcefatos presbyteros in illas regiones Xovœ Franciœ, in quibus nul lus reperitur episcopus vel vicarius apostolicus^ misimus, tanquam operarios evangelicos cum potestate Evangelium prsedicandi, baptisandi, sacra faciendi, fidelium confessiones audiendi ; eosque à casibus sedi archiepiscopali reservatis absolvendi, sacramenta administrandi,eosdemque presbyteros plurimùm in Dominocommen-

damus prassentibus ad nutum duntaxat valituris. Datum Rothomagi, anno Dom. millesimo sexcentesimo octogesimo quarto, die vero vigesimâ septimâ Maii.

Jacobus Nie. Arch. Garth. Coadj. Rothom. De mandato D. D.

Grebauval.

Decretiim Sanctœ Congregatiojiis generalis de propaganda fide habit... die 8^ Jdnuarii i685.

Referente Em° Doiti° Gardinali Estreo, Sancta Gongregatio missionarium apostolicum in insukl vulgô dicta Luisianâ in America ad septcnnium declaravit fratrem Dionisium Morgue t^ ordinis Min. RecoUectorum Sancti Francisci, sub directione et prœfecturâ f'' Hyacinti Lefebure, ejusdem ordinis, cui omninô parère debeat, ac necessarias facultates ad missiones exercendas ab eodem juxtà sibi tributam auctoritatem in totum vel in parte recipiat, servatâ semper ipsius Prccfecti tam circà facilitâtes quam circà loca et tempus easdem exercendi moderatione, nullo modo vero extra fines suœ missionis quo

uti queat.

Datum Roma3 die et anno quibus supra.

J. GaROLUS de AlTERIIS PR/EFECT.

Gachet de la propagande :

Le Christ parlant aux Apôtres; avec un exergue portant ces mots :

« Euntes in univers, munduni, priïdicate Evangelium omnibus creaturis. »

Sur récusson : trois abeilles.

Facilitâtes concessœ a S. D. N. D. Innoccntio Divinâ Providentiâ Papa XI , Januai^ii Hyacintho Lefobure ord, min. Recollectorum S. Francisci, Provinciœ S. Dionisii in Galliâ prœfecto missionum in insu là vulgo dicta Luisianâ in America.

1° Dispensandi in quibuscunque irregularitatibus, exceptis illis quce vel ex bigamiâ verâ, vel ex homicidio voluntario proveniunt, et in his duobus casibus, etiamsi précisa nécessitas operariorum ibi fuerit, si tamen quoad homicidium voluntarium ex hujus modi dispensatione scandalum non oriatur.

2° Dispensandi et commutandi vota simplicia, etiam castitatis ex rationabili causa in alia pia opéra, non tamen religionis.

3° Absolvendi et dispensandi in quâcumque simoniâ et in reali, dimissis beneficiis et super fructibus malè perceptis, injunctâ aliquâ eleemosynâ, vel pœnitentiâ salutari, arbitrio dispensantis, vel etiam retentis beneficiis, si fuerint parochialia et non sint qui Parochiis prœfici possint.

4° Dispensandi in 3 et 4. Consangu. et affinit. simplici et mixto tantum, et in 2, 3 et 4 mixtis, non tamen in 2° solo quoad futura matrimonia, quo verô ad pra^terita etiam in 2°

solo, dummodô nullo modo attingat primum gradum, cum iis qui ab hseresi, vel infideliiate convertunturad fidem catholicam et in prœdictis casibus prolem susceptam declarandi legitimam.

5° Dispensandi super impedimento criminis, neutre tamen conjuguai machinante et restituendi jus petendi debitum amissum.

6° Dispensandi super impedimento publicee honestatis, justitiae, ex sponsalibus proveniente.

7" Dispensandi in impedimento cognationis spiritualis, prœterquam inter levantem et levatum.

8° Ha; vert) matrimoniales dispensationes videlicet 4, 5, 6 et 7, non concedantur nisi cum clausulà, dummodô mulier rapta non fuerit, et si rapta fuerit, in potestate raptoris non existât, neque in utroque foro, ubi erunt episcopi, sed in foro conscienticÊ tantùm et in illis expediendis, ténor hujus modi facultatum inferantur cum expressione temporis ad quod fuerint concessa;.

9° Dispensandi cum gentilibus et infidelibus plures uxores habentibus ut post conversionem etbaptismum, quam maluerint in illis, si etiam fidelis fiât, retinere possint, nisi prima voluerit converti,

10" Absolvendi ab ha^resi et apostasià à tide et à schismate quoscumque ctiam ecclesiasticos, tam sa^culares quam regulares, non tamen eos qui ex locis fuerint in quibus sanctum officium exercetur, nisi in locis missionum, in quibus impunè grassantur, ha^resesdeliquerint, nec illos qui judicialiter abjuraverint, nisi isti nati sint, ubi impunè grassantur ha^reses et post judicialem abjurcitionem illùc reversi in haeresim relapsi fuerint et bas in foro conscientiœ tantùm.

l'OLVOlKS 1J1:S RECOLI.EIS 479

1 1'' Absolvendi ab omnibus casibus sedi Apostolicœ reservatis, etiam in bullà cœnœ Domini contentis.

12° Benedicendi paramenta et alia utensilia pro sacrificio Missa;.

iD^ Recitandi Rosarium, vel alias preces, si breviarium secum déferre non poterit, vel divinum officium ob aliquod legitimum impedimentum recitare non valeat.

14° Reconciliandi ecclesias pollutas aquâ ab episcopo benedictâ, et in casu necessitatis, etiam aquâ non benedictâ ab episcopo, hujus modique facultatem communicandi simplicibus sacerdotibus.

i5° Consecrandi calices, patenas et altaria portatilia cum oleis ab episcopo benedictis, ubi non erunt episcopi, vel distent duas dictas, vel sedes vacet.

16° Dispensandi quandô expedire videbitur, super usu carnium, ovorum et lacticiniorum, tempore jejuniorum et pree* sertim Quadragesima;.

1']° Gelebrandi bis in die, si nécessitas urgeat, ità tamen ut in prima missâ non sumpserit ablutionem per unam horam anteauroram et aliam post meridiem, in aitari portabili sine ministro sub Dio et sub terra, in loco tàm decenti, etiam si altare sit fractum, vel sine reliquiis sanctorum et praesentibus heereticis, schismaticis, infidelibus et excommunicatis> dummodô minister non sit ha^reticus aut excommunicatus, ac aliter celebrari non possit. Hujusmodi autem facultate bis in die celebrandi nullatenùs ubi liceat, nisi rarissime et in gra^ vissimis et urgentissimis causis, in quo graviter ejus conscientia oneratur, quod si ad prœsens, aut in posterum, quandôcumque aderit episcopus, aut vicarius generalis aut capitularis, sive vicarius apostolicus, ad cujus diœcesim, seu admi-

nistrationem pertineant loca, ubi secundo celebrari contigerit, prasfata facultas bis celebrandi, nuUius prorsùs sit roboris ac momenti nisi ipsius prœdicto Episcopo, aut eo absente, ipsius Vicario generali aut respective capituiari, aut Vicario apostolico fuerit exhibita, ab eoque examinatse et approbat^ fuerint in scriptis causée eâ utendi, nec aliter concessa intelligatur quam juxtà moderationem ab ipso apponendam et non aliàs, cujus episcopi seu vicarii conscientia oneratur, ut nonnisi ex urgentissimis causis, ut suprà dictum est et ad brève tempus eâ uti permittat. Quam tamen facultatem poterii Episcopus seu Vicarius, si in Domino visum fuerit, expedire ad aliud brève tempus pluries et eâdem servatâ forma prorogare intra tempus in hac facultate à sanctâ sede concessum et non ultra. Idipsum autem prorsùs servetur ab aliis, quibus hgec eadem facultas celebrandi bis in die juxtà potestatem inferiùs apponendam communicata fuerit, adeô ut nemo ex ipsis nisi juxtà moderationem ab Episcopo, vel ejus vicario capituiari, vel generali, seu vicario apostolico ut dictum est, singulis apponendam, hujusmodi facultate uti valeat, injuncto eorumdem episcoporum, seu vicariorum conscientia^, ut ultra superius dicta non omnibus indifferenter, quibus fuerit communicata, sed paucis dumtaxat, iisque maturioris prudentiœ ac zeli et qui absolutè necessarii sunt, nec pro quolibet loco, sed ubi gravis nécessitas tulerit, et ad brève tempus, ut dictum est, facultatem quoad hoc communicatam approbet.

18*^ Concedendi indulgentiam plenariam primo conversis ab ha^esi atque etiam fidelibus quibuscumque in articule mortis, saltem contritis, si confiteri non poterunt.

19° Concedendi indulgentiam plenariam in oratione 40 horarum ter in anno indicenda diebus benè visis, contritis et

POUVOIRS DES RnCOLLETS 48 I

confessis ac sacrâ communione refectis, si tamen in conçu rsu populi et expositione sanctissimi sacramenti nulla probabilis suspicio sit sacrilegii ab hœreticis seu infidelibus, seu magistratum ofTensum iri.

20° Lucrandi sibi easdem indulgentias,

21° Singulis secundis feriis non impeditis festisqlectionum, vel eis impeditis, die immédiate sequenti, celebrando Missam de Requiem in quocumque altari etiam portatili, liberandi animam secundùm ejus intentionem à Purgatorii pœnis per modum suffragii.

22° Deferendi sacratissimum sacramentum occulté ad infirmes sine lumine, illudque sine eodem retinendi pro eisdem infirmis, in loco tamen , si ab hœreticis aut infidelibus sit periculum sacrilegii.

23° Induendi vestibus sa^cularibus, si aliter vel transire, vel permanere non poterit in locis missionum

24" Tenendi et legendi, non tamen aliis concedendi, libros hœreticorum vel infidelium de eorum religione tractantium ad effectum eos impugnandi et alios quomodo libet prohibitos, prœter opéra Garoli Molinei, Nicolaï Machiavelli, ac libros de Astrologiâ judiciariâ principaliter aut incidenter, vel alias quovis modo de eâ tractantes, ita tamen ut libri ex illis provinciis non efferantur.

25° Administrandi omnia Sacramenta, etiam Parochialia, ordine et confirmatione exceptis, et quod sacramenta parochialia in diœcesibus ubi non erunt episcopi, vel ordinarii, aut eorum vicarii, vel in Parochiis ubi non erunt Parochi, vel ubi erunt de eorum licentiâ.

26° Communicandi bas facultates in totum vel in partem fratribus su« missionis quos Sacra Congregatio de Propa-

482 POUVOIRS DES RHCOLLETS

gandâ Fide destinaverit et approbaverit et non aliis tàm pro omnibus locis, in eâ missione contentis, quàm pro aliquibus eorum, et ad tempussibi bene visum,prout magis in Domino expedire judicaverit, necnon quatenùs opus fuerit revocandi, sive etiam moderandi tam circà illarum usum quam circà loca et tempus easdem exercendi, quod etiam, eo absente, vice-pra^fecto intelligatur concessum, ità tamen ut nec eidem prœfecto aut vice-praefecto nec ipsorum cuilibet liceat eisdem uUo pacto uti extra lines suce missionis, tempore vero sui obitùs liceat eidem, si in missione prœsens fuerit, hanc eamdem pra^fecti facultatem alteri communicare, si verô fuerit absens, hoc ipsum tempore obitùs ipsius vice-prœfecto concessum intelligatur, ut sit qui intérim possit supplere, donec sedes apostolica certior facta, quod quamprimùm fieri debebit et delegatum alio modo provideat.

27° Et praadictœ facultates gratis et sine ullâ mercede exerceantur et ad annos septem tantum concessee intelligantur.

Die XII Martis i685.

In solitâ audientiâB''"'D. H. D. Innocentius Papa XI plus

concessit, p^ retulit R. P. B. assessor sui officii, suprà dictas

facultates prœfecto fratri Hyacintho Lefebure Ord. Min.

Recollect. S. Francisci provincial sancti' Dionisii in Galliâ

prœfecto, missionis in insulâ vulgù dicta Luisianâ in America

ad septennium hâc in conditione, quod ultra quatuor fratres

transmissos, aliosnonnominet inconsultâ sacra Congrégations

de Propagandâ Fide.

Algus Portven Gard''" Che.

Alexander Speronus S. Romanœ et inquisitionis Notarius.