‹ Descartes Et La MusiqueChapitre 89 sur 101 · Correspondance, I, p · texte numérisé non relu

Correspondance, I, p

munus subeat, docendo, delectando, et movendo. Hujus supina est apud multos ignorantia : cujus doctrinam hactenus nemo recte eæplicuit, forte nec intellexit quisquam!. Dans une lettre à Guillaume Boswell, « le 18 des calendes de janvier de 1637 », 1l répète encore ce qu'il attend de la musique, dont personne, à son avis, n’a révélé toute la puissance: Finis musicæ est docere,

delectare et movere. Is musico cum oratore communis est, licet

aliis mediis utatur musicus quam orator. Et finis hic licet forte ah omnibus musicis seu uovsoïeyox fueril intentus,saltem aliqualiter, tamen a nemine, quod scio, hactenus obtentus fuit. Omnes ad solam delectationem conati videntur, adeo ut usque ad sæculum decimum sextum musica solam delectationerm sine ullä doctrinä habuerit. Itali primi verba sonitibus aplare aggressi sunt in Madrigalibus ; sed non satis accurala ac distincta est hujus rei ratio. Galli in modulis aulicis (airs de cour) id rectius præstiterunt ?.

Ce qu'il reproche surtout aux musiciens, c'est de ne composer des' chants pathétiques que « par hasard », sans savoir pourquoi. Claudius Monteverde pathemata animi præ omnibus tentavit, et tetiqit, licet rem non præstiteril : casu enim magis et ex natural industrià, quam ex cerlä scientià seu povorrogog id fecit. Et nihil magis dolendum, quam quod in re divinä, musica usque adeo sine doctrinä ef motu, solà concentus delectatione, cum merä verborum confusione, promiscue se prodat ?.

Il lui fallait donc une méthode pour éviter ces abus et, réglementer l'inspiration. D'après les expériences que l’on avait faites fortuitement, on pouvait établir les lois de la musique expressive, lois que personne, jamais, n'avait songé à dégager: Musica flexanima nondum, quod scio, lucem aspeæit : attamen semper in rerum naturà fuit, licet iynota omnibus hactenus latuerit. Hujus ralio primaria est inconcinnilate intervallorum, quæ successive moventur voce solifariä, sive per gradum, sive per saltum. Deservitque exprimendæ verborum energie, quæ syllabis, ora-

toriæ quantitati cum intervallorum proprià magnitudine mo-:

tuque conveniente aptatis, pronuncianda est. Secundaria ratio illius est in concordiä plurium vocum modulamento vocis solius

2. Cité dans l’édition de la Correspondance de Constantin Huygens,

publ. par Jonckenbloet et Land.

Page 1