LIVRE V, CnAPITRE XVI

possit obsisfat , nullius eam noxiam esse peccati cerliim videhir : qnod exeniplo Her et Onan probaii potest ; qiianivis eiiim punitio Onan terribilis fnerit,ejus tamen uxov Thamav a Deo ob ncfandum viri scelus punita non fuit. lia Pontas , Dict. des cas de conscience , de debito conjugal!.

Hapc de eadeai quaestione dissent B. Liguoii , lib. 6, n. 947. Quceritur an liceat uxori reddeie debitum vel petere a viio volente seininare extra vas post copulain incœptam? Prima sentenlia affirmât, et banc tenent Pontiiis , Tamburiiius etSporer, quia , ut aiunt , cum mulier reddit , aut petit , dat operam rei licitae , nec ipsa propter malitiam viri débet suo jure privari. Secunda sententia , quam tenent Roncaglia et Elbel , dicit uxoreni non posse nec petere nec reddere , nisi adsit gravis causa , quœ ipsam excusât in permittendo peccatum viri , et in cooperando ad niateriale peccati illius ; alias tenetur ex charitate , cum possit sine gravi incommode viri peccatum impedire.

Ego tamen dislinguendnm puto:si agatur de reddendo debito, dico Tixoreni probabiliter posse et teneri negare debitum, si possit sine gravi inrommodo , quia abnsurus resibi débita non habet jus ad rem sibi vindicandam; sed probabilius videturuxor non soluni posse reddere, ut dicit piima sententia, quam sequitur etiam Sanchez, sed etiam teneri. Ratio, quia, quando culpa se tenet ex parle pcrsonae petenlis , cum ipse habeat jus ad copulam, nequit aller sine injustilia debitum negare, sinon posset monendo a tali culpa illum avertere , et tune patet , quod reddensne niaterialiter quidem cooperetur peccato illius, cum non cooperetur seniinationi extra vas, sed tantum copulœ incœplœ, quœ per se omnino nfriqne est licila. Si veroagatur de pelitione debiti, dico cum secunda sententia, uxorem non posse petere, si non adsit justa et gravis causa ; tune enim rêvera tenetur ex charitate impedire peccatum viri. Justam auteni habebit causam petendi, si ipsa esset in periculo incontinentise , vel si deberet alias privari suo jure petendi plusquam seniel vel bis , cum perpetuo scrupulo, an ei sit satis grave incommodum, vel ne , tune se continere.

En 1S22, deux professeurs du séminaire de Besançon adressèrent au grand pénitencier la consultation suivante : Bcrtba virum habet quem constanti experienlia cognoscit esse onanistam. In vanum omnia tentavit média ut iliumatam nefando crimine retraheret ; quin imo gravissima aut saltem gravia mala ei imminent nune probabiliter , ita utvelhœc mala incurrcre debeat, vel fugere e donio mariti, nisi permiltat saltem aliquando abusum matrimonii.

La Sacrée Pénitencerie répondit , en date du l^"^ février 1823 ; Cum in proposito casu , mulier a sua quidem parle niliil contra naturani agat, detque operam rei licilae ; Iota aulem actus inordinatio ex viri malitia procédât , qui loco consunimandi relrahil se, et extra vas elTundilj ideoque si mulier, post débitas admouitiones,nibil proficiat, vir aulem instet, minando verbera , aut niortem , autaiia gravissima mala, poterit ipsa (ut probati theologi docent) citra peccatum permissive se habere , cum in bis rerum adjunclis , ipsa viri sui peccatum simpliciter permiltat , idque ex gravi causa quœ eam excuset ; quoniam charitas , qua illud impedire tenetur , cum tanto incommodo non obligat.

DatumRomœ in S. Pœnitentiaria , die 1 februarii 1823.

B, B. Btjsis , S. P. Regens. In. Pio S. P. secret.

Ajant été consulté suv cette quesliou ; Polest-ne pia uxor permittere ut uiarilus

■jûi ADMINISTRATION DE LA PÉNITENCE.

siius ad eam accoilat, poslquam experientia ipsi constiteiit eum more nefando Onan se gereie... piœserliiu si uxor deiiegaiulo se expouat, peiiculo sœvitiaiuin, aiit liineat ne iiiaiitus ad meiclrices accédât?

Le nièiiie tribunal répondit le 23 avrillS22 : Cum inproposito casn , mulier, e sua quideni partie , nihil contra naluram agat , detqne operani rei licit» ^ tola auteni actus inordinatio ex viri malitla procédât, (\m loco cousummandi relraliit se, et extra vas elfundit ; ideo si mulier, post débitas adnionitiones, nihil proficiat, virautem instet, niinando verbera , aut mortem , aut alias graves sœvitias, poterit ij)sa (ut probati tlieologi docent) citra peccatum passive se prœbere cum in his reruni adjnnclis, ipsa viri sui peccatum simpliciter permittat, idque ex gravi causa quœ eamexcuset^ quoniam charitas, qua illud impedire teneretur, cumtanto incommodo non obligat.

M. Blain, vicaire à Chambéry, ayant aussi consulté la Pénitencerie, obtint la réponse suivante , le 15 novembre 1816 : Probati castigatique tlieologi in hoc consentiunt lit prœfato in casu liceat uxori debitum reddere si ex ejus denegatione maie habenda sit a viro suo, et grave inde incommodum sibi timere possit ; neque enim, aiunt, hoc in casu, censetur uxor viri sui peccato formaliter coopérai i , sed illud tanturaniodo ex justa et rationabili causa permittere Moneat , tamen orator hujusmodi uxoreni ut non cesset prudenter comnionere \irum suum ut ab hac turpitudin» désistât.

DatumRoraae in Sacra Pœnitentiaria, die 15 novembris 1S16.

MicHAEL cardinalis de Petro, major pœnitentiarius. Drincia, s. Pœnitfnliiriœ secret.

Le cardinal grand-pénitencier ajouta : Dubia tua sacro tribunal!, cui auctoritate apostolica praisuni, expeudenda et examinanda proposui. Quid autom S. Pœnitentiaria dubiis luis respondendum sensuerit habes in annexo vescriplo , sed quoniam postremum dubium ( circa quœstionem prœsentem) a te propositum binas complcclebatur parles , ac primum quœrebat an uxor debitum licite reddere possit viro , si ei experientia constet virnm suum semen extra vas effundere ad impediendam generationem , tum vero inquirebat an , posito quod in his rerum adjunctis , liceat uxori debitum reddere, darine possit casus quo in iisdem circunistantiis conslitula liceat ei quoque debitum a viro petere.

Primœ quidem parti S. Pœnitentiaria... distincte respondit; ast a danda responsione alterae eliam parti ab.stinuit , quoniam rem non perinde explovalam credidit. Ipse igitur, ut plenius tibi satisfaciam , adjungam hic privatam meam hac etiam de re sentenliam. Sic ergo cum non paucis gravibus probatisque theologis sentio in expositis circunistantiis posse uxorem debitum etiam a vira suo petere , si ipsa in periculo incontinentise versetur. Eteniin , ut Ihcologi isti dixerunt, hoc etiam in casu minime censetur uxor viri sui peccato cooperari , cum ipsa tune debitum petens jure suo utatur quidem ex juxta causa, ne videlicet in peccatum incontinentise labendo , grave malum animœsuœ consciscat. Habes, reverendissime domine, sententiam meam qua, si tibi placet , utere in Domino. Intérim autem ipse singulari , etc.

Romoe, 15 novembris 4S16. Michael de Petro, etc.

LIVTIE V, CHAPITRE XVII. 565