‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 314 sur 402 · ABS · texte numérisé non relu

ABS

-fur.rj

rem verbcribus sa'pe corripiat, eamdem, ul pote qon ratione nimplicis loquacilatis non prxbeal ipsl marito ralionabilem causant

çv ivilrr eam verbcribus corripiendi, jus ha -

bere reeedendi a marito ; et proinde, elsi ad

marium redire nolil, non posse ex hoc capiie priva ri beneficio absolutionis. Si vero marital leviter lantum Berlham verheret, prout habita ratione personn, condilionia et status , id jndicat pro ejusdem eroendatione opportunum, dico Bertham jus non habere reeedendi a marito, cnm maritus jure possit uxorem ratione nimiœ loquacitatis moderalis verberibus castigare. Sicqae qoandia Berlha in hoc casa ad marilum redire reçusaint, prœserlim si maritus de tali reditu sollicitas sit, indisposita erit ul cidem absolutionis bénéficiant conferalur. Bonacina,Filliuc.

— L'auteur se ferait presque scrupule de citer des théologiens bien sûrs. Voyez dans le Dictionnaire le mot Divorce, cas VIII.

§ Vil.

Casis XXV. png. 135. Confessarius cum ignorantia vincibili excommunicalionis in c uni lala', qui extra morlis articulum absolvit compliccin in peccalo lurpi, nihiiominus complicém suam absolvit. Q. an praedictam censurant incurral?

R. Si confessarii ignorantia ila vincibilis est, ut sit aperte volita et affectata, confessarius is nequaquana potest ab excommunicalionis pœna excusari. Tum quia nolle 8cire censurant, est species qua?dam conlemptus in superiorem ; et proinde ne commodum ex delicto recipialur, non débet gratiam immunitatis ab ipsa censurœ pœna importare. Tum quia ignorantia affectata reddit oiium ex ipsa provenientem directe et per se voluntarium, adeoque ita scienlia; œquiparalur, ut a censuris scientiam et lemeritatem exigentibus non excuse'. Si vero confessarii ignorantia, licel graviter culpabilis, expresse volita et affectata non sit, censeo eumdcm esse a dicta censura immunem.

Ratio est, quia ad incurrendam excommunicalionem pro casu nostro impositam, audacia requiritur ettemerilas,ut palet ex terminis Bullae Benedicli XIV, féliciter regnantis, sub die 17 junii 1741. Cum autem non dic.itur operari ex audacia cl ausu lemerar.o, qui ex ignorantia quantumvis vincibili operalur, nisi haïe expresse volita sit et affectata, quai scienlia aequiparalur, dicendum est confessarium esse in hoc casu ab excommunicalionis pœna immunem. lia ex Suare, disp. k, sect. 10, n. 2, Palao et Leander.

— « J'ai remarqué dans le Traité des Censures, part. 1, cap. i, qu'il y a que quefois une ignorance si crasse, qu'elle équivaut h l'ignorance affectée. Or, selon Suarez, ibid. n. 3, l'ignorance affeclée n'excuse pas de la censure portée contre ceux, qui scienter aliquid f'-ceriut, vel temere , vel consullo, vel qui prœsumpserint, qui temerarii violatores rxsliterint. Ainsi dans le cas proposé, où il s'agit de ignorantia graviter cutpubili , le mieux serait de se faire absoudre, ad caute-

lum ; à moins que l'auteur de la loi n'eût excepté cette circonstance} ce qui n'est guère

probable. »

Casi s XXVI • pag. 101. Cala impudice versaia cum paroebo , sgrotans cum periculo viUe, sciens se non posse a complice sui criminis absolvi , ne turpitudinem suam alteri detegat, sludiosc et de industria exspectal quod parochus ipse sacrum vialicum ad eam déferai; cl tune ante communionem cidem confitetur et absolvitur, paroebo ignorante dolum mul eris. Q. an attenta declaratione ultima Benedicli XIVr, circa absolulionem complicis in arliculo morlis, valida sit bujusmodi absolulio.

B. Negal. Quia facullas, quam snmmus pontif x in ultima declaratione concedit confessario, ut in arliculo morlis valide possit absolverc complicém in peccato tur[)i, ne is | créai defeclu jurisdictionis in absolvente, dummodo lamcii pœnilens habeat dispositiones aCbristoadsacramenti valorem requisilas, non est cxtendendaad casum nostrum, in quo Caïa sciens se a complice criminis sui absolvi non po>se, ne turpitudinem suam alteri detegat, sludiose et ex industria exspectat quod paroebus, peccati socius, sacrum vialicum ad eam déférât, et ei confitetur, cum commode, ut supponitur, potuisset alteri con« fileri. Et ratio est, quia hoc est eludere, et q u idem in matcriagravi,mentemponlifici; et privilegium ab eodem concessum pœnilenti précise in sui favorem, ne in œternum pereat, traherc in consequenliaro contra regulam 28 juris in G, el velle ex fraude patrocinium, et ex dolo lucrum reporlare contra tritum istud : Dolus et fraus nemini patroeù nari debcnl. Quoi sane est ad sacramentum pœniientiœ accedere sine debitis disposition nibus. Quemadmodum igitur, ut docent doctores, regularis qui dala opéra iter arripit, ut extra ordincm suum confitealur, non potest valide absolvi propter ejus fraudem et dolum, iia pari ratione in casu nostro.

— « 11 ne faut plus se plaindre que l'auteur soit trop relâché: voici enfin unedécision Irèssévère. 11 en résulte que si la femme en question toucheà sondernicr moment, etque, pour parler le langage familier à l'auteur, elle ne se sente qu'a t tri te, il ne lui resle d'autre parti que celui du désespoir. Je crois donc sa décision très-fausse. Le malheureux prôlre donl il s'agit doit la porter à demander pardon de son indigne supercherie, et après cela l'absoudre. Ce ne sera pas alors sa fraude qui lui servira, ce sera la juste douleur d'en avoir usé, jointe à un danger prochain de mort.

L'exemple du religieux, qui se met en vo\age pour se faire absoudre hors de son ordre, cet exemple pris dans tonte son étendue, milite contre notre casuisle ; car si ce religieux tombe dangereusement malade chez celui à qui il allait se confesser en fraude, ce préire pourra et devra l'absoudre, s'il n'est pas possible d'avoir à temps un confesseur de son ordre; et alors il l'absoudra à l'occasion de sa fraude, mais non pas eu verlu de celle fraude, dont il lui ferademau

ilor pardon à Dieu. En un mot il l'absoudra, parce qu'il se trouve à l'article do la mort, ( t que dans ce cas, l'Eglise, qui ne veut pas qu'aucun de ses entants périsse, lui donne toute la juridiction dont il a besoin. »

Casus XXV11. pag. IGi. Solet confessarius supra pœnitentes indispositos proferre verba absolulionis, absque intentione eos absolvendi, ne circumstantes dignoscant aliquem recedere inabsolutum. Q. an licite id faciat.

R. Negat. Est enim id ficte et fraudu!e:\ter adeoque indebite uti forma a Christo ad conficiendum sacramentum inslituta : unde recilare débet submissa voce orationem aliquam supra hujusmodi pœnitentes, ne dignoscatur eos recedere inabsolulos. Sane si urgens melus gravis non est justa ciusa sacramentorum administrationem simulandi , ex innocent. Xi, a fortiori, etc.

ADJTJRATIO.

— « Adjuratio, prout sumitur in prœsenti, est divini numinis obtestalio, seu vehemens quœdam interpositio, ut is qui adjuratur, ex illius reverentia permoveatur ad faciendum id quod ab eo postulat adjurans. »

Casus lnicus. Fictus mendicus secus viam sedens omni externo conatu per Chrisli vulnera transeuntes adjurât, ut ipsi slipem erogent. Q. an in usu adjuralionis prœdictaj graviter peccet.

R. Negat. Quamvis enim peccet contra religionem, eleemosynam per Cbristi vulnera in falsa mendicitate implorans; cum tamen in eo supponatur animus cl volunlas obtinendi id quod petit, non ila vane et irrisorie Clirisli vulnera contestatur, ut graviter lœdatur divinus honos; nec proinde ut idem fictus mendicus gravis culpae reus fiât in usu di'jtae adjuralionis. Dixi in usu dictœ adjurationis. Si enim fictio mendici in grave proximi damnum cederel, puta si copiosam elee-

Casus umcus. pag. H8 ndoptatus in filium a Titio, vellet, mortuo Titio, malri nonium conlrahere vel cum Ber- Iha, Tilii filia, vel cum Hosa, Titii vidua. Q. Berlhamne an Rosam ducere possit.

R. Bertham ducere posse, non Rosam. Ratio prima? parfis est, quia licet cognatio legalis orta ex perfecta adoplione dirimat ma- Irimonium etiam in linea transversal!, et proinde nequeat matrimonium conlrabi inler lilias adoptantis et adoptatum; id tamen solummodo verum est pro tempore quo durât palria potcslas; ideoque hac soluta, seu per mortem adoptantis, seu per emancipalionem filiorum, potest adootatus filiam na-

mosynam a transeunlibus consequeretur ; tune cerlo graviter peccaret , non quidem contra religionem, sed contra justitiam; undd et obligalionem baberet restiluendi pecuniam, quam sub eleemosynre lilulo reccpis-« set. Ita Palaus et Tamburinus.

— « Je crois qu'un scélérat qui se sert des plaies de Jésus-Christ pour tromper indignement le public leur fait un outrage sanglant, et qu'il semble même prendre implicitement le Sauveur pour témoin de la réalité de son indigence. Quand le grand prêtre dit au Fils de Dieu : Adjuro te per Deum vivum, il avait une vraie volonté de le faire parler. Ne fit-il qu'une faute légère en abusant de ce saint nom? »

ADOPTIO.

Seius perfecte turalem adoptantis ducere, vel filins naturalis adoptantis ducere filiam adoptatam.

Ratio secundo? partis est, quia cum inter adoptatum et uxorem adoptantis, vel adop» (antem et uxorem adoptati , cognatio legalis sit instar affinitatis carnalis, parit i 1 la impedimentum perpetuum , adeo ut nunquam possit adoptatus matrimonium contrahero cum uxore adoptantis, et e contra, cum semper duret reverentia débita tali modo conjunctis. Sanchez, disp. 63, n. 28 et 31).

— « J'ai parlé un peu plus au long de l'adoption i!ans le Traité des Dispenses, quoiqu'elle n'ait pas eu lieu dans ce royaume. Voyez le 1. n, part, i, ch. 4, § 3. »

ADULTERIUM

Casus I. pag. G. Syrus novit uxorem suam vi et dolo corruptam fuisse a Pascbali ; unde ab eo adultcrii prelium minando exigit. Q. an Paschalis in couscientia tenealur bue dare.

R. Negat. Quia injuria marilo irrogata, non est per pecuniam reparablis, gcd solum salisfaclione exhibenda per signa doloris et per venue petilionem; ita cxigcnlc marilo; secus, si non exigat; cum talis salisfactio potius pudorem et verecundiam maiiloafferat. Unde ni h il ci solvere tenetur, maxi u c cum id reprobelur in jure, ne maritus videatur sua; uxoris lenocinium facere. Lessius, Luiio, etc.

— « Il faut suivre sur ce point la jurisprudence des lieux. Un mari constamment sage ne passerait pas pour •faire le Italie de sa femme parce qu'il ferait condamner celui «lui lui a fait violence, à lui faire une répara-

tion plus sérieuse que ne sont de vaincs excuses. »

Casus II. pag. H. Tilius ob adulterium uxoris fecit divortium ex judicis sentenlia. At modo, cum et ipse adulterium, licet secrelo, commiseril, dubilat an in couscientia leneatur uxori reconciliari, eamque velut uxorem habere.

R. Affirmât. Ratio est, quia cum uterquo conjux alleri per adulterium lidem fregerit, mulua compensatio orta est. Neque obstat, quod uxoris delictum publicum fucril, mariai vero occnltum. Qaia hoc solum probat , delictum uxoris fuisse sufficiens ad petendum divortium per sen'.enliam judicis, non autem delictum viri : al non tollit quin in couscientia delicta sint paria. Unde si vir publicum commisissel adulterium post divortium, leucretur consortem repetere, et ad illam

Page 1