‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 327 sur 402 · II · texte numérisé non relu

II

molivum, poterit sacerdos , défi ci en le alio , eucharisliam sibi propriis manibus porrigere.

— « Je ne passerais point le cas de cette dévotion pour un saint. J'aurais même beaucoup de peine à admettre celui d'une indulgence plénicre, à moins qu'il ne fût difficile de la rattraper , et qu'une sorte d'inspiration ne portât à la gagner par cette voie. »

Casus XV11. pag. 98. Parochus festa die, qua pro populo celebrarc lenelur, célébrât pro defuncto , corpore prœsente. Q. an bene se gerat?

R. Bene quidem, si intendat die altéra sacrificium ofl'erre pro populo; sic enim et serval antiquissimam consuetudincm celebrandi pro defuncto prœsente , et spirituale populo suo auxilium prœstat, quod ei severe débet ex Trid., ses». 23, c. 1. Si vero ita pro defuncto célébrât, utalia die pro populo suo celebrare nolit, peccat, quia cl concilio prœceplum , et jiislitiœ charitatem prœponit.

Casls X V 1 1 1 . pag. 111. Cum anniversaria dies, qua juxta mentem testatoris eclebranda erat missa de Requiem, in duplex primœ classis festum inciderit , parochus eamdetn missam transtulit in diem proxime sequentem, quœ erat lantum de duplici etiam minori. Q. an bene?

R. Negat. Ut enim missa de ftequiem cclebrari possit in die quœ est de duplici etiam minori, requirilur ex deerclis a S. Kituum congregaiione ea de re edilis die 22 novembris anni 1GG8 et 25 seplcmbris 1GG9, requirilur, inquam, copulalive, et quod taies missas prœscripserit testator, et quod dies in qua celebrantur, sil vere dies illius obilus annua. Cum i<ritur in noslro casu dies quœ immédiate sequilur festum primœ classis, in quo missa de Requiem celcbrari non poluit, non sil amplius dies annua obilus testatoris, dicendum est non poluisse bac die , ut pote de duplici, quantumvis minori, missam antecedenli die omissam celebrari; sed debuisse in aliam diem nullo duplici rilu impeditam transferri. Unde maie se gessit parochus.

Casls XIX. pag. 115. Sciens sacerdos in oratorio campestri , nondum bcnecliclo ; ex duorum rixa seculam esse violentam sanguinis eflusioncm, missam in co eclebravit, a n — tequain fuissel benelielione reconcilialum. Q. quoi leges fregerit?

R. L'nicam legem (régisse. Ratio est, quia cum ex can. 1, de Consecr., dist. 1, missœ sacrificium nequeal celcbrari in ccclesiis , vel pubhcis oratoriis, nisi prius fuerinl per sacrant c insociationis velsalicm benedielionis ritum divino cullui dicala, sacerdos qui in oaloiio , sive auto, sive post secutam sanguiuis « ITusionem nullatcnus benedicto, sacrum peregil, banc quHem legem transgressus est; sed non apparct quomodo aliam fngcril. Quia dici non potest quod in loco pollulo celebraverit : siquidem non polluilur locus saccr, nisi cum ab co aufcriur legalis sanclitas ex consecralione vel benedictionc orla. Non poluit. aulem legalis hœc sanclitas auferri loco, qui hanc nondum re-

ceperat. Ergo prœdictus sacerdos unam tantum legem violavit.

— « Quarti dit expressément, part. 3, lit. 10, sect. 1, dub. 3, p. 382 : Potest licite celebrari missa in oratoriis, quamvis ea nec sint conseerata, nec benedicta, modo ab episcopo ad divinum tantum cul tum sint destinala et designata. Itenoît XIV dit la même chose dans son Traité de S. Missœ Sacrificio, lib. m, cap. 6, pag. mihi 288. Resterait à savoir si celle destination de l'évoque subsisterait post violentant sanguinis in loco deputato effusionem.Je croirais que non. Si l'effusion du sang ôte la consécration même, elle doit ôter à plus forte raison une désignation qui, comme dit Quarti, donne seulement aliquod esse sacrum. En France , on ne célèbre aue dans des lieux consacrés ou bénits. »

Casus XX. pag. 117. Sacerdos, finita missa, cum jam esset in sacristia, fragmenlum in patena invenit. Q. quid debuerit facere?

R. Si sacerdos fragmenlum invenit, antequam sacerdoiales vestes exueret, debuit illud sumere, ut pote reliquiam et complementum peracti a se sacrifiai , quod censetur moraliser perdurare. Si vero fragmenlum invenit, poslquamjam vestibus spoliatus erat, debuit illud vel in tabernaculum déferre, si commode absque populi adutiralione fieri poluit, vel tuto et decenler servare , ut ab altero sacerdote, si quis eadem die celebraiui us erat, consuraeretur. Quod si vel sacerdos celebraturus, vel labernaculum deficeret, debuit ab eo sumi. Ita Benedictus XIV.

— < Voyez plus bas le cas XXXI, et mon Traite des saints mystères, chap. 3, n. 16 et 17. »

Casus XXI. pag. 1G6. Conjuges, qui malrimonium exdispensalione conlraxerunt tempore prohibito, proinde sine solemniis,tranfaclo eo lempore,petunt a simplici sacerdote, ut missam dicat pro sponsis et nuptias benedicat de more. Q. an id possit simplex illc sacerdos ?

R.Neque id potest simplex sacerdos, neque parochus aller sine proprii parochi licenlia ; quia benedictio nuptiarum, ut pôle solemnitai ipsius matrimonii , est de jure illius, cui compelit matrimonio assisterc, adcoque parochi proprii. Qui secus facil , incurrit ipso facto suspensionem imposilam a Trid., sess. 24, cap. 1.

§ III

Celebrans quoad inlentionem.

Casus XXII, pag. 6. Sacerdos nul la m fere prœparalionoin saero prœmiltcr.s, ut plurimum distracle célébrai, et raro habeladuale m inlentionem consccrandi.Q. an lethaliter aliquando peccel.

R. Eum non peccare graviter, qui orationes prœparalionis uomine indicatas omitlit ; quia verba hœc pro temporis opporlunitate, quœ iisdcm in rubrica prœmillunlur, ostendunt nullum esse prœceplum eas recilandi. Si tamin ex omissionc tali prœparalionis sequalur not ibilis dislraclio, erit ea grave pec* c.ii mu, quia lune dislraclio volila erit in causa neglectœ prœparalionis. Ulique si uo-

CEf.

CFX

tabilis distrnctio aetoaliter roluntaria m ca-

none, vel consecralione nul itraplione est gra\e peccalum , ut asserunt doclorcs cum ïamburino, ila et grave eril perçai uin uolabflil dislradio vnlunlaria soliun in Causa. Aderit lamcn sulliciens intenlio, quia non requiritur aetualis, sed salis est intenlio virtualis, qua déficiente , Dédain graviter peccaret sacerdos, sed nec cucharistiam conlîceret.

— « 11 est vrai qu'on n'est pas obligé de réciter les oraisoni (|ui sont marqué s sous le litre de Prœparatio a<i Missam; mais il n'y a qu'un prêtre MU religion qui osât monter à I autel sans une juste préparation. Voyez le Traité des saints mystères, cb. 2, § 2, n. 5. Pour ce qui est de L'intention de consacrer, il faudrait en quelque sorte y renoncer expressément pour ne l'avoir pas. »

§ IV et V

Celtbrans quoud applicationem et stipendiant.

Casus XXIII. pag. 181. Sacerdos missas duasapplicavit ad mentem eorum qui pnora duo stipendia sibi ofïerrent. Q. an licite et valide ?

11. Negat. Ut enim valida sit sacrificii applicatio, débet hœc esse absolula et de ter m inata, id est ab omni evenlu in fulurum contingente independens. Quapropter S. II. congregatio 15 no\embris 1605, hune anticipatœ appliralionis abusum, tanquam a veluslo Ecclesiœ more abhorrenlem cxplosit.

Casus XXIV. pag. 176. Franciscus certi lundi fruclus in missarum c< lebrationem assigna vit ex testamento : qui ex meiiore lundi cultu duplo majores evasere. Q. an capellanus missas plures celebrare lenealur.

R. Affirmât. Si<juidem meus leslatoris, qui ex hypothesi numerum missarum non definivit, ea fuit, ut lot celebrarentur missœ, quoi, delractis impensis, redirent e fruclibus stipendia missarum. Quemadmodum igilur, si fructusannui lierentex fundi deterioralione pauciores , pauciores etiam celebrarentur missœ, sic e contrario. ' Hœc brevius , et paulo minus barbare quam auctor : quod et alibi sa?pius factum est.

Casus XXV. pag. 177. Parochus ut eollabentis ecclesiœ partem reficiat, solel e stipendio missarum qua? in eadem ecclesia a pluribus ministris celebranlur, solidos duos retinere. Q. an licite.

R. Negat. Cum enim ecclesiœ reparatio vel ad palronum, si quis sit, vel ad populum, vel ad ecclesiœ beneliciarios aut paroebum ipsum pertineat, ex cap. k, de Ecclesiis œdif., non débet onus illud saeerdotibus cœleris imponi. lta Benediclus XIV.

— « Il faudrait raisonner autrement, si de bons prêtres, pour soulager un peuple que sa pauvreté met hors d'état de faire une telle dépense, consentaient de bon gré à celle diminution. L'évéque pourrait aussi l'autoriser, du moins pour les prêtres étrangers, sauf à eux de se pourvoir ailleurs. »

Casus XXVI. pag. 226. Exsecutor testamenti in quo testator centum missas pro anima sua prœtipit, curavit eas celebrari in

loco ubi minori stipendio dicunlur ; et loi i proprii taxam secutOI, e.omputavit assidus doodreim, quod alibi pro assilius novem implctum est. i). an non refeidudOi islml velut indnitria mai fructum relinere ponit.

H Negat. Non enim locum ha bel induslria, ubi totnm ex pnrccplo tradendum est. HiilC toi ponlificum e( S. congregalionis roue, defi-

nitionei , qua* qnamcnnque retentlonem

partis stipendii lurrum dntnnabil i Bppellant. (lis accedit quod Benediclus XIV, in conslitulione 30 Jul. 17V1. Laicil <|u i id facerent, excominunicalionis, clericis vero suspensionis pœnam ipso facto indixit , a qna née bi, nec illi, prœterquam in arliculo morlis, ab alio quam a rom. ponlifiee absolvi possunt.

§ VI et Vil.

Célébrons qu>ad locum et tempus.

Casus XXVII. pag. 88. Ut venalioni, cœteroquin licitœ, possit sacerdos sumino mane incumbere, solet missam celebrare hora una anle auroram. Q. an graviter peccet.

R. Aflirmat. Ratio desumilur, 1° a rubrica XV missalis Romani, quœ prœcipit ul tempus missas privatas celebrandi ab aurora incieial, et ad mi-ridiem lemùnum sumat; 2° a con.-.uetudine Ecclesiœ, prœsertim in Italicis provinces ubique rerepla ; quas régulas nemini unquam infringere licel sine peculiari privilégie, vel urgenli motivo. Ouamvis aulem non ita stricsim sumendum sit aurorœ initium et meridiei terminus, ut ncqueat missa ante auroram tertia horœ pa le incipi, et post meridiem lenninari, proul in elictis ea de re sancitis explicarunt Kenediclus XIII, et Clemens XII, nunquam ei il lanla licitœ venationis lionestas, ut sacerdolem una ante auroram hora proprio arbitrio c elebrantem a gravi culpa excuset. lia communiter auctores cum D. Tboma in 4, dist. 13, q. I, art. 2.

— « Lâchasse, et la chasse fréquente, olet, mise au nombre des occupations permises à un prêtre fait pilié. Le reste de ceite décision n'a pas lieu en France. Voyez le Traité des saints mystères, ch. XI, § 2. »

Cas: s XXVIII. pag. 127. Parochus ruralis ut populum dévote in eeclesia detineat natalitia nocte, très missas successive celebrare consuevit. Q. an licite id facial.

R. Negat. Elsi enim id licitum esse doeuerint Iheologi nonnulli apud Lugo, disp. 20 , de Euchar., sect. 1, n. 25, hoc tamen jam dit t non potest, cum pluries velu, rit S. R. congregatio, ne nocle illa mi sœ 1res successive celebrarentur, ut constas ex decretis émanatis7Decemb. 16U, 9 Aug. 1653, 20 April. 1664, 15 Nov. 1678, quœ sub Clémente XI, diel8 Decemb. 1702, conûrmala fu< re. Quod et sub pœna suspensionis ipso facto incurrendœ veluit synodus nostra diœccsana.

— « Il faut suivre religieusement ces décrets partout où ils sont établis. Ils ne le sont pas en France, par rapport au\ messes privées, non plus que ceux qui défendent de donner la communion aux fidèles à la messe de Minuit. »

no3

§ VIII

.' Cetebrans quoad interruptionem sacrificii.

Casus XXIX. pag. 253. Parochus missam celebrans, vix peracta calicis consecratione, monetur e parochianis suis unum , raorti proximurn, petiisse sacramenta. Cumque non sint in ciborio particulae antea consecratae, ncc in loco sacerdos alius, sumit ipse unara ev mox consecratis, cum vasculo olei infirmoram et duobus ad specierum consecratarum custodiam relictis , pergit ad excipiendam moribundi confessionem, eique ministrandum viaticum et extr. unctionem. Q. an interruptio sacrœ actionis , et minisîralio viatici cum dicta particula liceant in hoc casu, etsi nondum peracta fuerit consumplio. 11. Affirm. Et quidcm ex communi doctorum sententia. Cum cnim charitas roligioni, ac puro Ecclesise praeceplo vel consueludini pr?eponderet , obligatio providendi saluti a ni nue proximi prœvalet obligation» non interrumpendi sacriûcium, et ncminem comrnunicandi cum parlicula in eodem sacrificio consecrata anfequam sacerdos ipse communicaveril. Monet tamcn Quarli, part. 2, til. 3, sect. 3, dub. 3, quod si confessio moribundi longior ultra mediam boram futura sit, parochus, audilo aliquo peccato, illum moneat ut generaliter se accuset de reliquis, proponens ea postmodum sigillatim confiteri, si possit ; slatimque illum absolvat, cœtcraque ei sacramenta minislrel,omissispsalmis ; et statim redeat ad perficiendum sacrificium, ut scrvetur niissœ unitas ; et poslea , si adhucvivit, ad eum reverlatur, auditaque reliqua ejus confessione, ipsum denuo absolvat.

Casus XXX. pag. 270. Absente parocho, monelur vicarius infirmum paulo ante confessum vergere in morlem. Proplcrea ne islc sine viatico et extr. unctione decedat, cito sumit vasculum olei infirmorum, et pixidem sacram, ac céleri gradu curritad ha3c sacramenta eidem ministranda. Q. 1° an eo in casu liceat currere gerendo cuchaiistiam ; 2° an ea de causa licerel ei missam incœptam inlerrumpcre ; 3° quid a vicario agendum, si ante eucharistie sumplionem infirmus denuo confiteri velit.

R. Ad 1 negat. Ratio est , quia hic agiti r quidem de ministrandis infirmo duobus sacramentis, quorum ulrumquc cidem mullum prodesse potest ; at non agitur de ullo sacramento necessilatis ; cum œger paulo ante confessus sit. Imo in casu cursus formalis esscl indecens obrealem Chrisli prœscnliam : neque parum minucretur adstanlium reverentia si currere vidèrent minislrum pra; manibus sacrum illud corpus geslanlcm.

Unde juxla Posscvinum, de Officio curali, cap. 5, n. 37, parochus de nocte vel die ad infirmum cum magna instanlia vocatus, tenetur quidem currere, si alias infirmus sine haptismo aut confessione morerelur, cum ista sint sacramenta necessaria ; in aliis autem functionibus salis est si festinel, quia non sunlomnino necessari.c R. Ad 2. Vel infirmus est nronf» ccclcsiam,

vel ab ea aliquanlum distat. Si 1e potest sacerdos missam interrumpere, quia ex una parte interruptio est modica, ex alia vero ingens sacramentorum utilitas sufficientem tara brevi interruptioni causant prœbet. Si 2° preevalet obligatio conlinuandi missam, ob reverentiam sacrificii ; quia nulla subest urgens nécessitas, cum supponatur aeger paulo ante confessus. Aliter tamen gerere se deberet sacerdos in hoc secundo casu, si infirmus needum confessus fuisset , neque confiteri posset. Tune enim si capax esset extr.

unctionis aut etiam viatici, non solum posset, sed et deberet pergere etiam post consecrationem ad ei ministrandum viaticum, vel extr. unctionem, ut per sacramenti virlulem moribundus ex atlrito fieret contritus , et sic salvaretur. lia Capeavilleus et Quarti ubi supra.

R. Ad 3, Capellanum, reposita in hoc casu pixide super parvum tabernaculum, aliumve decenlem locum, debere lolam audire infirmi confessionem, si brevis ea sit ; sin vero longa futura sit, eum monere, ut de gravibus quœ menti occurrunt se accuset, cum dolore universali de omnibus, et accusalione generali de reliquis, et intenlione eadem postea sigillatim confitendi, stalimque illum absolvat, et eucharistiam ministret ; si aliunde requisilas disposiliones habeat.

Page 1