‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 329 sur 402 · CEL · texte numérisé non relu

CEL

aliundo conscqui nequeat, posse, prcemissa

l'uni narrationo ail tollcndam popuh admiralioncm, nigris indumentis uli ; nec posse tantum, s^-d el ad id tcncri. l'otest quidem, <]iiia certus ornamenlorum colur non ila prsceplQS est , ut eam non liccat iminularc gravi de causa, qualis occurrit in pru'scnli. fenetor voro, quia urgct prœceptum celebrandse die fesliva in gratiam parochianorum missa?, cum impferi potcst. Atqui ex mox diclia impleri valet. lia passim theologi cum Suare.

Casis XXX11I. pag. 48. Parochus festa die carens hostia inajori, minore m consecravit in inissa. At veritus rusticorum murmura, hostiam majorent extraxit a pyxide, et liane in elevalione ostenlavit populo. Q. an sapieuter id factum.

II. Negat. Quia cadem populo exhiberi débet hostia, quœ pars est actualis sacrificii. Consultius itaque idem sacerdos, cum majori bac hostia parvulam mox consecratam exbibuisset populo. Ita ferme Jac. Marchant in resol. Pastor. de Sacram., 4, c. 5, q. 3.

Casus XXXIV. pag. 2. Sacerdos cum raro Stipem aicipial pro missis, sœpc ingerit pœnilentibus niliil ad salutem lutius esse, quam ut curent missas pro defunetis in purgatorio languentibus celebrari. Q. an veniat redarguendus.

R. Affirm. 1° Quia falsum docet. Licet enim hujusmodi eleemosynœ erogalio, ut pote opus misericordiœ et charitalis,sit opus valde meritorium, non est tamen médium ad salutem tulius ; cum mullo tutior sit prœceptorum observantia secundum id Christi : Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. 2° Quia frequens ista hœc ad largitionem eleemosynarum pro defunetis purgantibus exhortatio, non a pura charitate fluit, sed ex cupidilate et avaritia, a quibus insigniter, juxta sacros canones, abhorrere debent clerici. Hinc S. Carolus redarguit pœnilentias missarum celebrandarum a confessariis impositas, eo quia avaritia? suspicionem facile ingerere possint.

Missa quomodo et ubi a fidelibus audienda.

Casus l XXXV. pag. 49. Rosa, cum toto ferme sacri tempore voluntarie circa res domesticas distracta fuerit festiva die, dubitat an audiendœ missœ prsecepto satisfecerit. Q. quid ei a confessario respondendum.

R, Probabilius non satisfecisse; quia Ecclesia, cum inlendat ut per audilionem missœ colaïur Deus, religiosam attentionem imperat, et indirecte imperare polest, cum sit per modum formœ connexa cum actu externo quem prœcipit. Proinde Rosa quœ tali caruit allentione, probabilius non satisfecit prsecepto, ut practice docent viri pii. Probabilius dico, quia non desunt plures doctores oppositum sentientes.

— «Il faut retrancher ce probabilius, et regarder comme une maxime incontestable que la seule attention extérieure ne suffit pas pour remplir le précepte. Quand on pensera que les docteurs qui ont soutenu le

contraire, Ont osé soutenir qu'on satisfait au |n écepte de la communion per sacrilcgam corporit Domini manducationemt on ne peut quo mépriser leur autorité. Voyez mon ± vol. de Morale, part. 1, de IUligione, cap. 3, a num. 166, et le Traite des lois, cap. 5, art. 1, seel. 2.'»

Casus XXXVI. pag.\)'iT. Hinc ruslici duo qui de rebus suis per tempus nolabile, licet interpolatum, colloculi sunt, non s;itisfccerunt prœcepto. Sicul nec ci satisfaccrent, qui lempore missa* per notabilc tempus exirent ab ecclesia et in eam regrederentur.

Casus XXXVII. pag. 69. Pctrus non audit sacrum festis diebus, quia ab ecclesia distat uno milliario. Q. an peccet graviter.

R. Affirmât. Attenta prœcise dislantia.

Ratio est, quia milliarii unius dislanlia, licet per reditum duplicari debeat, non solct adeo grave incommodum parère, ut ab audilione sacri excusel. Quod si aliœ occurrant cin umstantiœ (puta senectutis, Iatronum, prœruptœ per aquas viœ, etc.), juxta illas erit res dijudicanda, ut docet Suarez, tom. III, p. disp. 88, sect. 6.

Casus XXXVIII. pag. 78. Vir nobilis podagra detenlus in prœdio suo, non curât, siculi potest, ad audiendum festis diebus sacrum, ut in privato domus suœ oratorio missa celebretur. Q. an vacet a peccato.

R. Affirmât. Ratio est, quia prœceptum Ecclesiœ tanlum obligat fidèles ad audiendam missam in ecclesia, vel alio loco publico ad publicum Dei cullum deputato. Unde licet possit vir ille uti privilegio audiendi missam in privala domus suœ capella, verisimilius est quod ad id non leneatur, prœserlim si stipendiarium sacerdotem quœrere oporteat. Quia nemo uti suo privilegio cogendus est : secus quod in alicujus favorem conceditur, in ejus onus concederetur. Hac ratione, licet possit quis vespere prœcedenli recitare matuliuum diei sequentis, ad id non tenetur, etiamsi pro craslina die impedimentum prœvideat. Ita Diana, Homobon, Gobât.

— « On rougit d'entendre encore des maximes si contraires à la piété. Le privilège de remplir une loi aussi importante qu'elle est féconde en mérites, changé en fardeau, est quelque chose de si monstrueux, qu'il ne vaut pas la peine d'être réfuté. Heureusement le règne de Diana est passé chez nous. »

< Casus XXXIX. Tilius, lempore sacri ex prœcepto audiendi, cogitationes impuras delibérale fovet. Q. an prœcepto satisfaciat, et temporis circumslantiam in confessione aperire teneatur.

R. Ad 1 negat. Si tempus quo impuras cogitationes fovet sit nolabile , cum simplex eliam distractio voluntaria in cogitationes indifférentes, si diuturna sit, attentionem illam auferat, quœ una cum actu externo audiendi sacrum prœcipilur, cap. dolentes 9, de Célébrât, miss. Si vero modicum tempus in bis cogitationibus deliberate fovendis insumat , erit quidem adhuc grave peccatum in specie luxuriœ , sed levé quoad pneceptum

sacri dévote audiendi

iluS

cui proinde salis — faciet.

R. Ad 2, circumstantiam hanc non esse neccssario in confessione aperiendam. Licet enim habita? tune temporis cogitaliones impurae aliquam etiam contra religionis virtulem malitiam contrahant, ea tamrn in confessione non est necessario aperienda, cum venialis teiminos non excédât, nisi directe procédâtes conlemp u temporis ipsiusmissœ. lta Suarez, lom. I, de Reliy., lib. n , cap. 18, num. 16, etc.

— « Des théologiens qui ne sont point trop sévère* prétendent qu'une distraction volontaire, pendant la consécration ou la communion, empêche qu'on ne satisfasse au précepte, et l'auteur va nous le dire, cas XLI. 11 faudrait donc voir en quel temps Tilius a eu la sienne. 11 faudrait aussi examiner s'il en a gémi devant Dieu. Enfin il en coûte si peu pour déclarer que c'est dans le temps même du sacriûve qu'on s'est prêté à une pensée impure, qu'un vrai pénitent n'y manquera jamai*, et je l'y crois très-obligé. Voyez mon Traité des péchés, ch. 3, pag. 517. »

Casus XI. pag. 79. Vidua inf mtem bimulum ducit secum ad missam, quia neminem îabet qui eum domi custodial. Is aulem' nodo flens, modo cadens aut damans, et maltem et alios perturbât. Q. an prœslet ut mater in casu sacrum etiam die festa omittat.

R. Affirmât. Quia missa3 praeceptum non obligat, cum reipsa implcri non potesl. Non potest autem, quando sine tanla sui et aliorum quin et sœpius sacerdotis perlurbatione, atque loci sacri ac sacriûcii injuria impleri nequit.

Casus XLI et XLII. pag. 80 et 190. Dubitat famula num satisfecerit prœcepto missae, quia fere tolum sacri tempus in peccatorum confessione insumpsit. Q. an satisfecerit.

R. Negat. Ratio est, quia licet corpore prœsens fuerit, et eatenus mente, quod audiendœ missa? intenlioncm haberet , reipsa tamen non habuit cam per modum orationis attentionem quam prœcipil Kcclesia. Neque enim qui in enarrandis peccalis et excipiendis confessarii admonilionibus tempus insumit, vereorat. Ita Lugodisp. 22, n. 22, etc.

Si tamen alicujus confessioadmodumbrevis foret, non deesset is prœcepto ; nisi pars per quam ratione confessionis dislraclus fuisset, esset de substanlia sacrificii , ut sunt oblatio, consecratio, et juxta plures, sumptio. Quia ea; partes, licet brevissimœ sinl quoad dnraiionem, maxima? sunt quoad essentiam sacrificii. lia communiter.

Casus XL11I. pag. 81. Sacerdos festa die consuctam hosliam habere non valons, dubitat an minus sit màlum abstinere a missa, vel cum parva formula celebrare. Q. quid ûgendum.

R. Cclebrandum esse cum parva formula.

Quamvis enim non sit absque rationabili causa recedendum a consuetudine , qua?

leste card. Bona, lib. i , Herum liturg., cap. 19, la bon le saeculo xi , inducta fuit; ab ca

tamen recedi potest, cum urget rationahilis causa, qualis est audiendi sacrum in die festo ; quia nec ullum suppetit Ecclesiee pra?ceptum id vetans; neque inducta consueluilo in omni eventu servari postulat. Quod si ex minons formula? usu aliqua populi admiratio praevideatur, poterit ha?c facile per prœviam admonitionem auferri.

Casus XL1V. ibid. Interdictus ab ecclesia? ingressu propier violatam annure communionis legem, missam fréquenter in or.itorio privalo audit. Q. an reus sit violati interdicti.

R. Negat. Ratio est quia peculiare islud interdictum, privât quidem omni participatione divinorum in ecclesia, ita ut sic interdictus, nec celebrare, nec dare aut recipere sacramenta, vel minislerium exercere, aut divinum ofûcium audire in ea possit sine gravi peccato et interdicti violalione. Nihilominus quœcunque ante censuram hanc extra ecclesiam licita erant, post ipsam rémanent licita. Cum igilur nomine ecclesia?, in odiosis prœsertim, non veniat oratorium privatum, juxta régulas 13 et 16, in 6, potest sic interdictus absque culpa ulla missam in oratorio priva'o audire, et recipere sacramenta pœnitentia? et eucharislia?, si sit disposilus. lia Suarez, de Censuris, disp. 35, sect. h, n. 6 '. Navarrus, cap. 25, Man. n. 75. Sylvesler, verbo Interdictum, 6, q. 5.

— «Il faut remarquer 1° que Suarez parle de tout interdit personnel, pourvu qu'il ne soit que ab ingressu eccletiœ ; 2° qu'il ajoute qu'un prêtre ainsi interdit pourrait célébrer dans une chapelle approuvée ; 3' qu'il paraîtrait bien plus raisonnable qu'un homme interdit, pour avoir manqué à la communion pascale, fit lever la censure et allât communier à l'église, que de le faire dans une chapelle domestique. »

Casus XLV. pag. 82. Ruralis parochus prohihuil, ne in publico oratorio inlra fines parochia? sua) silo missa festis diebus ante parochialem missam celebretur, quod œgre forant mulli. Q. an justa sit parochi prohibitio.

R. Juslam esse, si innixa sit episcopali cuidam, vel svnodali décréta; quia ad parochum spécial curare ut in ejus parochia superiorum constilutiones , et parochialia jura in suo vigorc permaneant. Al eailem parochi prohihilio, si ab co solo promaual, nullo jure subsistit , cum S. congre^atio 28 jun. 16i0 el 27 junii 16V1, responderil legem banc a simplici parocho ferri non posse. Sanxeral BqdoqUb Km. Lamberlini ne in publicis ruralibus oratariis uno minus milliario a parochiali ecclesia dislanlihus , missa ante parochialem celebrarctur ; in aliis vero ultra milliarium dislanlibus celebrari posset.

C »si s XLYI. pag. 160. Qua?ril Lucius an audiia missa, qua? nocle Natalis Domi ni celebralur , aliam in ipsa die audire leneatur.

H. Negat. Invecla enim consueludo 1res missas ea die cclehraudi nullum eu d. i e pra?ceptuw invexil. Uudc sicul non tcneulur

i tOt) CEI

sacerdotcs ca die ter cclebrare, *ic nec fidèles ter sacro intéresse.

Casi» XLV11. pag. 255. Valerius summo Diane discessil « proprio loco ubi celebrattir fesium, et transtulil se in alium ubi recolitur fesium consimilc. Q. an islhic sacrum audire teneatur.

R. Affirmât, nisi in loco suo audicrit. liane enim obligationem induxit consuctudo unanimi paslorum et fidelium sensu roborata. Imo Suarcz cos absurdi redarguit, quf contra senlirc ausint, tom. I, de Relig. , lib. ii, cap. 14, n. 15.

Casus XLVII1. pag. 03. Parodias videt ruslicos sine causa missam audientes ante januam, vel fenestram ecclesiœ. Q. an peccet, eos non admonendo.

H. Negat. Ratio est, quia rustici illi vere satisfaciunl prœcepto ; cum cl ab ecclesia sejuncti non sint, et presbyteri actioucm videre possint et sequi. Quod si inter ipsos et ecclesiam aliquid mediaret, aliter sentiendum esset. Plures enim merilo dubitant, an existons in fenestra domus sejunclœ ab ecclesia satisfaceret praecepto de audienda missa. Optimum tamen fuerit, si parochus rusticis ingressum in ecclesiam consulat. Lugu, disp. 22, n. 2.

— « On lira utilement Lugosur cette matière. Du reste, on ne peut compter sur les citations de l'auteur, qui sont très-défectueuses. »

Casus XLIX. pag. 143. Joannes, cujus domus ab ecclesia parochiali per parvam tantum platcam distat, crédit se salisfacere praecepto diei festi audiendo missam e fenestra domus suae, unde celebrantem commode intuetur. Q. an verum putet.

R. Negat. Ratio est, quia audiens missam c tali fenestra, nisi adsit tanta populi multitudo, ut ab ecclesia ad Joannis domum perlingal, nec physice, nec moraliter dici potest sacriûcio prœsens, uti ad satisfaciendum pneceplo requiritur. Cum enim praesentia fundelur non in majori vel minori ilistantia, sed in communicatione locorum, si loca ex sua disposilione ita separentur, ut invicem non communicent, excludilur non solum physica, sed et moralis praesentia, quamvis per accidens id quod ût, sensu percipiatur.

Page 1