S III
Confessio quoad examen.
Casus VII. pag. 162. Petrus, qui a mensibus quatuor eonfessus non eral, et in varia inciderat mortal.a, sine ul!o conscientiae examine eonfessus est, nec tamen ullum omisit ielhale peccatura. Q. an hsec ejus confessio fuerit valida.
R. Negat. Peccavit enim Pelrus graviter, quia prœceptam sub pœna mortalis pcccali a Trid. conscientiae inquisitioncm o.'nisit. Nec obcst quod intègre eonfessus sit ; quia, quantum in ipso fuit, seipsum evidenler exposuit periculo omittendi accusationem gravis alicujus pcccali. Si tamen Petrus, rudis minervae bomo, bona fide ad confessionem sine prœvio examine accesseril; aut id advertens cenfessarius defectum examinis suppleverit interroganlo, valida tune erit confessio ipsius. lia card. de Laurea, el Lugo, de Pœnit., disp. 16, n. 593.
— - « 11 n'y a qu'un homme, non-seulement bien épais, mais bien peu instruit de sa religion, qui puisse s'approcher du tribunal sans examen, quand il a été trois ou quatre mois sans se confesser. Ainsi Vhomo rudis Minrvœ me serait fort suspec!. Quand un confesseur trouve un homme qui vient à lui sans examen , il doit le renvoyer jusqu'à ce qu'il ait bien examiné sa conscience ; car il n'est pas possible, sans cela, qu'il réponde comme il faut aux interrogations qu'on lui fera. Il faut même lui prescrire une petite méthode d'examen, et surtout le traiter avec beaucoup de « ouceur. Voi,ez mon Traité de Pœnitentia, tom. XI, parl.n, cap. 2, n. 301. u
Casus VIII . Scit pœnitens quod si diulius excutial conscientiam suam probabiliier invéniel aliquod aliud peccatum clavibus subjiciendum. ôuia vero jam se examinavit per tanlum lempus, quantum communiter reputalur sufficiens pro omnibus suse qualilatis, ullerius non protrahit examen, sed peccaîa quse ipsins menti occurrunt, confitetur. Q. an valida sit ha'C confessio.
H. Alfirm. Nullibi enim pracepla invenitur excussio ililigentissima , et talis ut excludnt probahililatem aiiud quidquam inveniendi ulteriori examine. Et sane foret hœc aliquando vera conscientiarum carnilicina. Oui enim fiât ut posl mulliplicem diutinamqoe pcccamli licenliam liomo in omni peccatoruni génère vcrsalus ila exacte in mcmoriam revocet peccalorum sp. cies, nume- 1 1 j iii et circumstanlias, ut probabile non sit quod ne vel una prava cogilalio menlem illius fugiat. Ilaque requiritur quideni dis- CUSfio diligens, sed non summa , sufficitque non quidem levis, sed mediocris, hahilo res- I" < lu ad qualilalem personse ac tempus quo liax confessa non est, ad species ac nunicrum peccalorum , ad peccandi consueludinem et alias circumstanlias. Unde non valet istud : Si plus se cxaminnrtt , plus inveniret : ergo tenelur se plus examinare. Hic enim nedum altendi débet confessionis iutegritas, verum etiam humana ( onditio, et quud sacraincutuin non sit nimis onerosum. Iliuc,
quia pœnitens prsedicto moilo se examinant supponilur usus in examine diligentia mediocri, valida fuit ejus confessio.
— « Le concile de Trente, sess. 14, c. 5, demande un examen par lequel, quisque diligentius se excutiat , et conscientiœ suœ sinus et latebras exploret. Mais comme les têtes sont fort différentes, un confesseur sage doit prendre garde de n'en renverser aucune.
C'est un malheur qui est arrivé plus d'une fois ; et ce n'est point du tout pour cela que la confession a été établie. »
§ IV
Confessio quoad integrilatem.
Casus IX. pag. 108. Paulus senex confitetur sein juvenluteplura commisisseobscena, nec recordari an ea eonfessus fuerit, sed timere plurimum ne ea reticuerit. Q. quo paclo debeat confessarius se gerere in casu.
R. Ux eo quod Paulus non recordatur an obscena quse commisit adolescens , eonfessus fuerit, nulla oriturin ipso obligatio, cum de hoc recordari non tenealur, praesertim post diuturni temporis lapsum, et in aetate senili, in qua mémorise vigor decrescit. Ex eo autem quod Paulus insuper valde limet, ne obscena hsec lacuerit , débet confessarius per interrogationes opportunas invesligare, unde is lanlus limor oriatur. Si enim valde limeat ex levi fundamento, uti scrupulosis accidere solet, limor is nihili faciendus est. Si vero valde limeat, quia cum sciret aut dubitaret obscena hsec esse peccata, crédit se ob ruborem, similemve causam eadem reti— cuisse in confessiouibus , lum ei consulendum est, ut vel ea confileatur quse tacuisse limet, si bona fuie processil in confessionibus faclis ; vel ut una cum obscenis intégras confessiones répétai, si eo quod mala licle processerit appareat easdem sacrilegas fuisse. Et sic diverso modo juxta diversas circumtantias geret se confessarius cum pœnitenle suo.
— « Dans le premier cas, qui est celui de l'oubli, le confesseur doit, comme dans le second , s'informer du pénitent si la mauvaise houle ne le dominait point ; s'il n'était point de caractère à faire par respect humain une communion sacrilège, etc. Dans le second cas, ces mois, si bona fide processif t ne peuvent avoir lieu que dans des hypolhès s très-rares, qui sonl assez mal expliquées par similemve causam. Peut-être l'auteur al-il voulu dire in confessionibus deinceps faclis, J'ai prouvé, dans le cinquième tome de ma Morale, page 112, qu'on peut être obligé à répéter les confessions précédentes , sans êlre obligé à répéter celles qui les ont suivies. »
Casus X. pag. 116. Paulus accusans se de furto gravi, non cxplieal quanto lempore rem ablalam apud se retinoerit. Q. au cou fessio bac sil suflicienler intégra.
R, Si Paulus, quo lempore rem ablalam delinuil apud se , per uovum specialem aciiiui pluriel renovavil propositum non rcsliluendi ; vel data p'uries opporluna reslilucndi occasione,e/iamc«w«c/ie/ lentia ad do-
CON
CON
ininutn rationabililcr invitum, potens reslituere non resiituit; conlessio ejus non fait lufficienler intégra. Ratio est, quia quisquis
novuin elicit non rcslituendi propnsitum ,
vol data restituendi occasione non restituit, novnm elicit, sallem implicitum actom con- I (r.i prœceptum non retinendi rem alienam , quod ut poto negatirum lemper et pro sem-> per obligat. Ergo cum novos illos actU9 non explicat, numciiun peccaloium non déclarai, adeoque nec intègre confltetor. Si yero Panlui nunquam restituera poluit, vel semper in eoilem fuit non restiluendi proposito, nec majusaliqaod matum dominisecutum sii ; (uni, cum diulurnilas temporis nec numerum pcccalorum augeat, neque circumstanliam importet in confessione necessario apcricndam, dicendom osi confessionem l'auli suf- Bcienter integram fuisse, eliamsi non cxpresserit spalium temporis , quo rem subreptam detinuit.
— « Ainsi un péché qui dure six mois entiers n'est pas plus énorme devant Dieu que celui qui ne dure qu'une minute : je .n'en crois rien. Au re^le le texle de l'auteur aurait si souvent besoin de commentaire, ou plutôt de notes critiques, que j me contenterai désormais de mettre en italique les endroits faux ou équivoques. Un homm" qui communément ne suit que des écrivains peu exacts est justement suspect d'inexactitude. »
Casus XI. pag. 171. Sacerdos vocatus ad dandum infirmo vialicurn. quaerit quomodo se gerere debeat cum eodem infirmo, qui petit confileri anle communionem.
K. Débet is loiam infirmi confessionem excipcre,sibrevis ea fulura sit ; sin autem longa, inonere ulgravia quœdam confiteatur, cum universnli dolore de omnibus et accusalione generali de reliquis; statimque eum absolvat , et S. synaxim minisiret. Sic enim providetur infirmo et obviatur scandalo. De hoc casu jarn supra.
Confessio quoad speciem.
Casus XII. Conjugalus qui conjugalam cognovit, confiletur se adullerium cominisisse. Q. an salis peccati sui speciem exprimat.
R. Negat. Quia talis conjugalus adulleria duo commisit, et duo violavit jura, propriœ scilicct uxoris, et alieni mariti.
Casus XIII. pag. 70. Petrus sœpe blasphémai conlra Deum, contra B. V. el contra sanclos, et hujusmodi blasphemias non distingua in confessione. Q. an integritali confessionis saiisfaciat.
H. Negat. Quia blasphemia sallem conlra Deum comparata ad blasphemias conlra B.
V. et sanclos habet circumstanliam ineadem specie notabiliter aggravantem; imo secundum alios spécifiée diversam. Qui! et censenl aliqui hlasphemiam contra R. V. specie differre a!) ea quœ lit contra sanclos. Vide Lugo, disp. 16, n. 278.
C4sus XIV. pag. 75. Sacerdos muliiplici fœdatus impudicitia, fingii, confitendo se
laicumesse, al caslitalis volo obstriclum. Q. an he&C ejus confessio intégra sit.
H. Affirmât. Quia cum ex commoniori lententia solemne caslitatis rotum a voto
si m pi in non dilTer.it cssenti.ililer ; eo quod lOlemnitaa non inagis mulet speciem in voto,
qnam m contractu vel jnramento; conseqoens esl quod sacerdos ille, qui se laicum volo obstriclum fingit, sufHcieuter exponat circumstanliam pro sacramenti valorc aperiendam. Neque obesl quod mentiatur, quia cum id tolum apcriat quod aperiri débet, mendacium ejus lineam culp.e venialis non egreditur; sed neque eliam obslat.quod peifectio a solemni voto imporlata debeat esse m.ijor perfeclione laici simplici casliiatis volo obslricli. Quia major luec vel minor perl'ectio, per pcccalum amissa, peccatiiiu de una in alteram speciem non transfert, sed tanlumuiodo plus aut minus grave m eadera specie effîcit. lia Pal. et Lugo, de Pœnit., disp. 16, n. 149.
— « Une pareille décision fait horreur. 11 faut bien peu connaître le sacerdoce de Jésus-Christ et la sainteté que ce Dieu des vierges exige de ses ministres, pour croire qu'un mallieureux prêtre qui tombe dans l'adultère, ne pèche à peu près que comme un laïque qui aurait fait vœu de chasteté. Quand sa condition ne changerait pas l'espèce de son péché, ce qui est dit en l'air, il esl toujours sûr qu'elle l'aggraverait trèsconsidérablement, et qu'un sage confesseur le traiterait bien autrement que le laïque dont il s'agit dans l'exposé. Au reste Cugo nesepiopose point ce cas dans le nombre cité par l'auteur. Il dit simplement, avec Sanchez, que Sacertloti in peccatis contra castitatcm snfficil diccre te habere ordinem sacrum : manière d'accusation qu'un vrai confesseur ne passera jamais. »
Casi s XV. pag. 181 . Perdilus juvenis, qui pluries se jaclavit de peccatis furli, luxuriœ, blasphemia;, elc, dum confiletur, dicil tanlummodo : gloriatus surri de peccato mortali. Q. an satisfecerit confessionis integritali.
B. Alfirm. per se loquendo. Balio est quia, cum malitia iota peccati jactanliœ in eo sila sit quod offensa Dei assumatur lanquam médium ad captandam laudem apud homines,adquem fînem de maleriali se habet, quod sit hoc vel illud peccalum , sequitur quod optime et intègre confiteatur qui solum dicil, glorialus sum de peccalo mortali. Dixi per se loquendo, quia opposilum dicendum esset, si perdilus ille juvenis complaccnliam habuisset de peccatis de quibus gloriatus esl, quia cum complacentia specilicetur ah objecto, de quo quis cum ipsa gloriatus esl; ad exprimendam , sicut oporlet, peccati speciem, debent illa omnia objecta, de quibus complacentia habita est, in confessione aperiri. Et quia sœpissime jactantia, prsesertim de peccatis luxuriœ, admixtam habelcomplacenliam de iisdem. bine est quod sœpissime adest obligatio exprimendi objecla, de quibus fuit jactantia et glorialio.
— « Un homme qui est assez fou pour se
vanter de ses larcins , de ses impudicilés, elc, 1° se dénigre lui-même en autant de genres qu'il raconte de turpitudes; 2° il donne en même temps autant de scandales qu'ii publie d'horreurs; 3" enfin, on ne conçoit guère qu'il puisse se glorifier sans un mouvement de complaisance. Ainsi tout le per se loquendo de l'auteur n'est qu'une vaine et dangereuse subtilité. »
§ VI
Confessio quoad numerum peccatorum.
Casus XVI. pag. 7a. Rusticus juvenis certus se duodecies in mollitiem lapsum esse, confit, tur se peccatum illu 1 decies vel duodecies commisisse. Q. an sacrilège confitealur.
11. Affirmât. Nisi eum ignorantia excuset. Ratio est, quia qui cerlus est de peccatorum lelhalium numéro, non débet eum veluti dubium exprimere. Addidi tamen, nisi eum ignorantia excuset. Sa3pe enim ruslici ex simpliciiatc cerlum cliam numerum sub expressione numeri indeterminali sine culpa exponunt; quod probinc adverlere debent confessarii ut numerum certum inquirant.
Ha Anaclelus, Suarez, elc. A fortiori excusari possel qui numéro e. rto adderet majorem sub dubio ; eum additio bœc ex scrupulo tantum et majoris se< urilalis gralia , non ex malilia fieii soient, ul in prœsenti casu.
— « Je craindrais beaucoup qu'un paysan qui, au lieu de dire douze, a dit dix ou douze, n'ait voulu diminuer sa faute, et dès lors je ne pourrais ju:<er favorablement de sa confession. Au reste cela fait voir qu'il faut bien instruire les gens de la campagne, et surtout dans les points où Ton a lieu de craindre qu'ils ne se trompent.
Casus XVII. pag. 80, 215. Titius certi numeri nescius confiletur se vicies aut circiler perjurasse. Inde posl confessionein liquido deprehendil se perjurasse tricies. Q. an excessum hune in nova confessione aperire tenealur.
R. Affirm. Licet enim ex communi doctiina non sit de novo exponendum unum eut alternai peccatum, quod posl confessior»em certo dii'tiosci ur , i i post sufhYicns examen inccrlus pcccalnru.ii uumeius eum particula circiler expositus fuit, quia per addilionem dicta; parlicuhe, elia.u major iile numerus videlur suflicienler expressus : si tamen posl coiifcss onem menti occurrat numerus peccatorum nolauililer excedens numerum iucertum in confessione expressum, oporlet < um i'.crum manifestarc; quia dici non potest, quod per addilionem particula; circiler fuerit sufficienter expositus. Imo eum excessus ille, quem sibi pœni(en-> post confessionein in memoriaiu revocal , non obscure indicel defuisse ei eliam medtocrem diligenliam in discussione < onscientiaî, inferendum est lotain CjUS confessionein ab co, ut pote invalidant, repeli debere. lia Gobât, Lugo, disp. 10, n. 79.
— « Je prie qu'on relise sur toute celle matière ce oue j'en ai dil loin 11 de ma Morale
Je crois au reste qu'il peut quelquefois arriver qu'un homme dise de très -bonne foi vingt pour trente. »
Casus XV III. pag. 122. Petrus, qui plnra habuil fornicandi proposita, per longi lemporis lapsum interrupta, non vult eorum numerum aperire conlessario; unde ab eo rejicilur inabsolulus. Q. an jure rejeclus sit. R. Affirmât. Ratio est quia Petrus per proposita hœc diu interrupta et stepe renovata, non unum, sed plura peccata interna commisit. Cum ergo ad confessionis integritatem necesse sit omnia et singula peccata , non solum quoad speciem , sed et quoad numerum explicare, ex Trident. , sess. 14, cap. 5, censequ ns est quod Petrus, qui numerum hune aperire récusai, absolvi non possit.
Casus XIX. pag. 102. C >nfitetur pœnitens se per unum mensem gravia inala imprecatum esse Francisco , et per idem tempus turpiter concupivissc pueilam. Q. an confessio hœc sit sufficienter distincla.
R. Confessionem hanc non esse salis distinctam, si pœnitens aliquando inlra mensem actus illos ira; et concupiscenlite re- Iraclavit, aut non ita fréquenter in eosdem lapsus est. Ratio est quia, quando actus interni vel retraclantur, vel non sunt nimium fréquentes, ex eorum retraclatione , vel nolabili interruptione polest facile colligi eorum numerus, si non praecisus, salle m >a!de proximus vero; et proinde idem numerus acluum , prout est in conscienlia , post diligens examen debcl exponi ad servandam eonf ssionis inlegritatem. Si veo pœnilens nunquam per mensem retrr clavit actus suos, et in eosdem quolidie valde fréquenter lapsus sit, lune prœdicla ejus confessio sufficienter erit disîincta; cum ex una parte intelligatur taies actus bumano modo factos fuisse, proindeque per varias bumanas actiones fuisse inlerruptos; et ex alia parte iidem aclus valde fréquentes et non relractali censé mlur in génère moris unum peccatum (c;ijus duralio satis intelligitur), licet realiter loi sint aclus, quoi fuerunt ipsorum physicœ interrupliones. lia Melcb., Canus, Lugo, elc.
— <( Comme l'on peut souhaiter à son ennemi des maux très-différents, comme la perle d'un ou de plusieurs biens, la mort, quelquefois même la damnation, un pénitent doil s'expliquer là-ilessus. »
§ Ml Confessio quoad circumstandus peccatorum.
Casus XX. Berlba six tribus posl sacram < 'ommunionem horis, commisit adii'.lcrium. (). an circumstanliam hanc in confessione apei ire tenealur.
R. Negat. Licet enim ha;c communionis circumstanlia deberel exprimi, si immédiate posl cam peccasset ; cum lune gravissimam commisisset irreverenliam adversus S8. sacramenlum, non sic tamen peccamîo tribus poslea horis; cessavit enim per taie intermedium tempus talis iiieverenlia- motivum ;
CON
CON
niai velimus dicorc quod duret ad arbitrium. lia Leaoder.
— « Tout ce que je puis dire, c'est que la douleur m'empêche de rieu dire. Tout le monde sont qu'un homme qui trahit le roi deux ou trois heures après avoir reçu de lui le plus signalé des bienfaits, ne peut être trop | uni. »
Casds XXI. pag. 92. Accusans se pœnitens île furlo gravi, licol pluries interrogalus non vult exponerc confessario quantilateni sumimc furata;. Q. uter damnandus, pœnitensne, an confessarius.
R. Daninandum esse utrumque, sed nuisis, per se loqucudo, confessarium. Ratio pro primo est quia, cum non modo probabi- 1 i s , sed tulior et magis pia sil Ojiinio, quai docet pœnilcntem ad exprimendas in confessionc circumslanlias uotaiùliler in eadem specie aggravantes lenrri, maie se geril pœnitens, qui obstinato animo inti graiu rei furaïae quanlitatem exponere récusât. Ratio pro secundo est, quia sentenlia asscrens prsedictas circumstantias non esse necessario in confosione aperiendas, est paritor veie probabilis, ut pote ionisa sive Trid., sess. 14, cap. 5, imponenti duntaxat onus exprimendi una cum numéro peccalorum circumstanlias, quœ speciem peccati mutant, et asserentf nihil aliud in Ecclesia a pœnitenlibus exigi, sive ;.uctoritali gravissimorum doctorum, qui cum D. Thoma eamdem sententiam docent. Cum autem ex alia parle leneatur sub gravi confessarius sequi sententiam vere probabilem poenitentis, ut tradanl communitertheologi, sequitur damnandum esse confessarium qui pœniientem hune, licet alias bene dispositum, inabsoluti'tn dimisil. Dixi tamen per se loijuendo, quia si furlo iu certa quanlitate facto annexa sil censura vel reservawo, confessarius nullomodo damnandus erit. Ita Gobât, Lugo, dePœnit., disp. 16, n. 107 et seq.
— « J'ai solidement prouvé dans le Traité de la Pénitence, part, n, ch. n. 321 et suiv., qu'il faut expliquer dans le tribunal les circonstances qui aggravent considérablement le péché ; et j'ai fait voir que les principes (iu concile de Trente, et même de saint Thomas mènent là. Je ne relève poiut l'obligation que l'auteur impose aux confesseurs de suivre les opinions vraiment probables de leurs pénitenls. Je remarque seulement qu'il met ceux-ci bien à leur aise ; car sans doute qu'il regarde comme vraiment probables toutes les décisions qu'il vient de nous donner, et cependant il y en a qui révoltent la pieté. »
Casds XX11. pag. 144. Caius, avarus, qui horrea frumento plena pussidel, in gravis indignationis actum prorumpit, cum audit publicas preces ad pelendam pro sutorum ortu p!u\iam indictas esse. Q. an ci salis sit, si in confessionc dicat se gravem indignalionis actum couimisisse.
R. Negai. Nam insuper exprimere débet se indignationem banc ex avariliœ motivo conccpissc ; cum avariliœ raalitia a malitia simplicis indignalionis diversa sil. Insuper
Laii indignalio, etsi fortasse non eruperil contra In dictai supplicationes, qualenussunt res ad rellgionem spécialités, sed précise quia sunl médium ail oblinendam pluviam pro ortu satorum , adliuc videlur annexam habere irreligiositatis malitiam, qua; ut pote ab illa indignalionis et avarilia; diversa , débet pariler cxpnmi ad confessionis integritatem.
— « Celte distinction cnlre les prières de l'Eglise, comme appartenant à la religion, et ces mêmes prières, comme un moyeu d'obtenir de la pluie (employé par 1 Eglise), est d'une finesse admirable. J'en félicite l'auteur. »
Casus XXIII. pag. 156. Tilius habens votum caslitalis, confessus est se in fornicationem cecidisse, non aperiendo ex oblivione circumslantiam voti. Ratus se errorcm corrigere, in nova confessionc dixit : Violavi votum castitalis in re gravi , non explicando fornicationem. Q. an secunda hœc confessio errorem prima; sufficienter correxerit.
R. Affirm. Quia, quando in una confessione exposita esl una malitia peccati, et ex oblivione omissa est malitia alia ejusdem, lune sulficit quod in secunda conlessione ha3c posterior dunlaxat malitia exponalur, perinde ac si esset peccatum physic > disiinclum a primo. Ita Lugo, cit. disp". 16, n. 652. Diana, Viva ad propos. 50 Inuoc. XI, n. 1, pag. 299.
— « Au moyen de celle décision, ni le premier, ni le second confesseur ne connaissent louie l'étendue de la faute du pénitent. Un homme qui va droit à Dieu ignore ces pernicieux ralanements, que l'autorité de vingt Dianas ne justifierait pas. Un sage ministre ne doit point le souffrir. Et si &on pénitent lui dit, comme dans le cas XXI : Sequor sententiam valde probabilem ; ergo et tu eam erga me sequi teneris, il doit le renvoyer. » i
Casls XXIV. pag. 246. Advertens Petrus sororem suam ab Àmasio fœtam esse, actus in rabiem, eam cum fœtu occidit; slatimque ipse ab Amasio lethali vulnere configilur. Accurrit confessarius, eique Petrus sororis caîdem confitetur, ac prœgnanliam ac fœtus morlem i\ licet, ne detega! crimen occisa?, commuuiler virginis reputalœ. Q. an valida sit isla luec confessio.
R. Eam esse probabilius objective invalidam. Ratio est, quia eo ipso quod poierat Petrus absque peccalo occisionem fœtus cum occisione sororis manifeslare ad id lencbatur, ut impleret divisium prœceplum de integritale confessionis. Alqui potcral Petrus in casu absque peccato mauifeslare eliam occisionem fœtus. Namque, ul ait Angelcus, 2-2, q, 73, a. 2, manifestare viro prudenli et laciturno crimen occultum allerius, non v.d finem ipsum infamandi, sed propter aliquod botutm vel necessarium, non est peccatum. Ergo id facere tenebatur, proinde cum non feceril, ejus confessio est objective invalida, etc.
— « C'est-à-dire apparemment que, quoique défectueuse quant à la substance, elle peut êlre bonne à cause de la bonne foi. Je
HM
passe quelques autres cas de l'auteur, parce qu'ils sont rebutants et faciles à résoudre sur les principes qu'on a établis avec lui et contre lui. »
§ VIII
Confessio quoad iterationem.
Casds XXV. pag. 25. Titius conGtetur se in priori confessionc oblitum esse geminae fornicalionis, praecipit confessnrius ut confessionem illam iteret, et obsequi renuentem dimiltit inabsolulum. Q. an beue se gerat.
R. Vel oblivio hœc contigit ex defeclu idonei examinis, vel ex solo mémorise defectu. Si 1°, liene se gessil confessarius, quia Titius ex negligentia confessionem fecit sacrilegam cui proinde mederi tenelur. Si 2°, m;ile se gessit ; quia omissio peecati morlalis per simpliccm memor>re defectum, non invalidât confessionem ; unde in ea remittunlur direcle quidem peccata exposila, indirecte vero quse oblita sunt , licel liœc confiteri teneatur pœnilens ad reportandam directam absolulionem.
— c II s'en faut bien que tout le monde croie qu'un pénitent qui a oublié de bonne foi un péché mortel et qui va sur-le-champ le déclarer à son confesseur, doive recevoir une seconde absolution. On en a parlé dans le Dictionnaire. »
Casus XXVI. pag. 29. Rusticus in confuso confitens se turpia cum sociis habuisse colloquia, pluries jurasse, etc., a novo parocho interrogatur circa numerum et gravitatem peccatorum. Cui respondet se nusquam in aiiis confessionibus lalia expressisse, aul de iis a defuncto parocho fuisse interrogalum. Q. an novus parochus eum obligare debeat ad praelerilas confessiones repetendas.
R. Negat. l'osilo quod sic bona fide confessus sit. Ratio est quia, cum ruslici fere uniformem vileemodum h béant; ex bis qaœ una hebdomada commisisse lateniur circa ta-lia colloquia et similia, facile dignoscit parochus quantum toto anno in simili materia peccaverinl, prout requlrilur ad rectum judicium efformandum et apponendum peccatis rcmedium Quare, cum, ut supponitur, rusticus de quo in casu, peccata sua solilus fuerit apud proprium parochum confiteri, sequilur parochum hune rectum judicium de numéro et gravilate peccatorum hujus rustici ellormasse, adeoque hune non esse inquictandum. lia Lugo, disp. 16.
— « 1 Est-il bien sûr qu'un paysan ignore de bonne foi qu'il faut déclarer le nombre de ses péchés? 2U La vie de ces gens-là estelle si uniforme, qu'ils commettent chaque semaine ou chaque mois le même nombre de péchés ? 3° Quand cela serait, quel jugement pourrait porter un curé d'un homme qui s'est contenté de lui dire : J'ai juré plusieurs fois; j'ai plusieurs fois tenu des discours libertins, etc., donc, etc. ?»
Casus XXVII. pag. 30. Bcrtha in paschali confessionc difticultcr ob magnam verecundiam lurpia quœdam declaravil sacerdoti eidom ignoto. Nunc dubital an ex verecuudia lacuerit peccatumiuccslus cum Praire. Quare
angitur an ullimam hanc confessionem ilerare tenealur, an non vero ei sufficiat confiteri peccalum quod omisisse dubilat.
Q. quid dicendum.
R. Teneri ultimim confessionem repelere.
Ratio est, quia stalim ac pœnitens dubitat an volunlarie, ut colligitur per ly ex verecuudia, omiserit in confessione lelhale aiiquod, dubiial de culpabili invalidilate confessionis. Hoc autem posi'.o dubio, jam confessio hœc i'eranda est, quia in lali dubio possessio slat pro preecepto intègre confitendi, quod certe urget post peccata commissa ; sicque eliam possessio stat pro nova confessione taliutn peccatorum, etc.
Casds XXVIII. pag. 51. Sacerdos doctus conles-us est apud confessarium simplicem, peccalum grave quidem, sed dubium an esset, neene ordinario reservaium, fuitque a tali confessario absolutus. At cum modo sciât peccatum illud esse reservaium, dubilat an illud apud confessarium privilegialum confiteri tenealur. Q. quid dicendum.
R. Cum Lugo, disp. 20, n. 20, non teneri. Ratio est, quia lalis sacerdos jam fuit a tali peccato légitime absolutus. Confessio enim lacla fuit de peccato proul erat in conscientia, et absolulio data fuit a confessario, qui, licel simplex esset, habebat legitimam poteslatem in taie peccalum. Neque enim heeresis dubia, v. g. aut incestus pravumplus reservalur ab Ecelesia, sed solum hseresis cerla, vel incestus cerlus. Ergo non est cur habita deinceps réservations notifia, peccatum illud denuo apud confessarium privilegiatum confiteri tenealur ; ut in simili docel Sanchez de volo dubio perpétua? caslilatis, quod si episcopus dispense!, non est denuo ad ponlificem recuirendum, si postea cerlo conslet taie votum fuis.e emissum.
— « Il y a plusieurs diocèses en France où, quand on doute si un cas est réservé, il faut recourir au supérieur pour savoir ce qui en est. Si la discipline d'un lieu était obscure, j'aimerais beaucoup mieux que mon confesseur, lorsqu'il est devenu certain de la réserve, demandât des pouvoirs pour m'absoudre. Je dirais au moins la même chose dans le cas du vœu dont parle Sanchez, parce qu'on peut regarder la dispense de L'évêque comme purement conditionnelle ; à moins que l'usage contraire ne soit suffisamment autorisé par les supérieurs. »
Voyez mon Traité de la Pénitence, part, il, cap. 8, a num. 195.
Casus XXIX. pag. 9V. Rusticus pluries confessus fuit gravia peccata sacerdoti valde ignaro, qui née reservata a non réservait, nec a lethalibus venialia secernit. Q. an ete confessioncs sinl necessario iterandœ.
R. Negat. Modo pœnitens rite dispositus, ac bona fide, non de industrie, ad talon» confessarium accesscrit. Ratio est quia ad valorem direelœ vel indirectes absolutionis nihil aliud requiritur praîtor materiam, formam et intenlionem, quaî in pr.csenti non defueiunt. Unde rusticus illc lenebilur quidem sacerdoti privilegialo confiteri resorvala
CON
CON
qun pottmodam deprehendel , non vero itcr;ire confessioncs alioruin peccalorum.
— « il n'est point de plus grand défaut que celui de pouvoir. Or, un prêtre n'en a [>uinl sur les cas réservés qu'on lui déclare expressément; au moins est-il Tort douteux qu'il en ail. J'ai cependant toujours souhaité que la mauvaise volonté ou L'ignorance d'un
CONFIRMATIO.
confesseur ne pût jamais préjndicier à un pénitent qui y va de bonne foi, et pour cela
il infflrail que les éféque* voulussent en pareil t;is suppléer au défaut de juridiction, en la donnant en faveur du pénitent à ceux qui ne Tout [ias. Vvijez le même Traité, ibid. a n. 591. »
Casus I. pag. 89. ïitius non confirmai us teiiuit in confirma tione filiamBerthsefquam,
post viri morlcm, duxit in malrimonium. Q. an valide.
R. Probabilius affirm. Ratio est quia, per eap. 102, de Consecr., dist. k : In baptismale vel in clirtsmale non polest alium suscipere in filiolum, qui non est ipse baptizatus vel eonfirmeUus. Ubi eadem videlur ratio non confirmai ac non baptizati, seu infidelis, porro infidelis nec licite, Dec valide in patrinum assumi potesl. Ergo neuter capax est contrahendœ cognalionis spiritu .'.lis, quam
alios non improbabililer oppositum sustinenles.
— « J'ai suivi le sentiment de l'auteur dans le Traité des Dispenses. En France on ne connaît plus guère les parrains dans la confirmation. »
Casus II. pag. 68. VTir pauper jam malurœ œlalis in confirmationis palrinum elegit Paulum a quo mullum boni speral. Obsiat paroebus eleclioni huic, eo quoi! Paulus vix aimos 15 naïus sit. Q. an bene obslet.
R. Affirm. Quia non decet ul juvenis fiât quadanlenus pater seniculi. Unde id prohibuit S. Carolus in concilio Mediol. V, et
proinde Tiiius non conlraxit. lia post Glos- card. Lambertini in sua Nolilicalione, an. sam Sancbez contra La Croix , et plurcs 1732.
Casus I. pag. 8k. Lucia sexagenaria, eu m in juvenili œlale nunquam labori et industrie pepercerit , noiabile secundum propriam eonditionem lucrum fecit, ne, cum dotem insufficientem babeai, post marili libitum mendicare cogerètur. Nunc morluo viro, qui quod sibi supererat, nepolibus suis testamenlo relitiuit, dubilat an lucrum illud teneatur hreredibus reddere ; an non possil illud sibi relinere.
R. Posse illud relinere, si hoc comparaient, industria exlraordinaria pr aster opéras
et laborem debilum in domus administralione; secus, si labore communi. Ratio est, quia communis il le labor juxla propriam eonditionem est quid marito debilum ad ferenda matrimonii onera ; secus de indusiria exlraordinaria, quam maritus rationabiiiler exigere non possit. lia Lessius, Ronacina et alii communiter. * Sane intolcrandum foret quod femina sub laboris pondère gemuisset