MP
tl'lO
riua , nos» ius impediinonli iudc ronliacli iiiiit sponsalia cum Rosa ejus sorore. Modo scieni so non poM6 Rosam docore, qua-iii au Calhariuam ducere possil.
u. l'osse. Ideo on i m Rosam ducere non potASli quia Catharinam e|aa sororem illicite cognovil , onde orilur impedimentum nfiiniiaiis dirimcns malrimoniam usque ad secundam graduai inter Tilium et conaanguineas Catbarinœ. Ai Tilium inter ci Catharinam per sponsalia inilacum liujus sorore nullum exsurgit impedimentam dirimens, non allinilatis ut patet, non ctiam publiée honostalis. H»C enim sponsalia, ut poie contracta cum impedimenta diiimcntc allinilatis, sunl invalida, l'ono ex sponsalibus invalidis nullatenus exsurgit impediuienlum publica* boneslalis. Krgo.
— « Je crois que dans ce cas on n'aurait pas besoin de dispense devant Dieu; mais elle serait nécessaire devant les boinmes, qui ignorant le crime , regarderaient les fiançailles faites avec Rose comme vaiides. Voyez le Traité des dispenses, liv. u, p. 1, cb. 10, n. i. »
§ II
De impedimento cognalionis legalis.
Casls III. pag.Vt-8. Qua;ritur an adoptatus ducere possit viduam aut salteui filiam adoptantis? Vide supra v. Adoptio.
§ III
De impedimento cognalionis spiritualis.
Casus IV. pag. 23. Dum instante morlis periculo baptizaretur domi infans a Sergio, Caius eumtenuit cum inlcntione agendi munus patrini. Q. an infantis mater, nunc vidua, possit Sergio vel Gaio nuberc.
R. Non posse nubere Sergio, posse autem Caio. Non potest quidem Sergio nubere , quia is bap'ismum vere administravitinfanti, adeoqne contraxil cognationem spiritualem, ad quam nulla requirilur solemnitas. Potest aut: m nubere Caio, quia is voie patrinus non fuit; siquidem patrini munus est ceoremonia ab Ecclesia pro solo baptismo solemni inslitula. Unde Domina eorum qui infantem in baptismo privalo tenuerunt, non describuntur a parochis in libro, neque hi ab iisdem parochis de contracta cognatione admonentur, quod tamen pr;escribit Trid., sess. 24, cap. 2, de Reform. Ncc obest Gaii intentio, quia sola intontio agendi munus patrini, non constituit solemnitatem ab Ecclesia requisitam pro tali cognatione contrahenda.
Casus Y. pag. 62. Titius non conûrmatus tenuit in confirmatione Pelrum. Q. an matrem ejus viduam ducere possit? Vide supra v. Con: ikmatio.
Casus. VI. pag. 73. Paulus nuptias cum juvene Maria conlracturus, vellet esse patrinus sororis Mariée. Q. 1° an licite. 2° an ex tali officio sequatur aliquod impedimenlum matrimonii cum Maria.
R. Ad 1 negat. Quia juxla praxim Ecclesia; cl ritum pontiGcali Romano preescriplum, neque mas débet esse patrinus fe-
mine, neque remina maris matrina in Confirmation!-, «uni hOC propler sexus diversttatem minime conveniat. Si tamen Panlu i istud patrini munus subirel , nullum liini impedimentum cum Maria conlraherel ; cum spiritualis cognalio, de qua unice dubium este potest in casu, orialur quidem intèf patrinum et conlirmaluin , liujusquc pahrin cl matrem, non autem ad alios confirmati consa iguiixos exlcndalur, ut liquet ex Trid., sess. 2V, c. 2, de lieform. matrim., et sic patet responsio, ad 2.
Casi s Vil. pag. 160. Puer domi ab imperita obsletrice baptizatus, ilerum sub eonditione in ecclesia solemniter bapli/alur. Q. an pueri patrinus possit viduam ejus m trem ducere.
R. Negat. Cum enim secundus baptismus ob defectum primi validus esse possit, pra> sumendum est contrahi cognationem spiritualem ; qua; cum matrimonium impediat et dirimat palrinum inler et matrem br.ptizati,ut constat cxTrid., ibi-l., sequilur quod in hoc casu patrinus matrem infantis ducere non possit uxorem.
— « J'ai. suivi ce sentiment d'après Syl— vius et Rabin contre l'auteur des Conf. de Pari*. Mais comme le cas est douteux, la dispense de l'évêque suffirait. Voyez le Traité des Dispenses, liv. n, p. 1, ch. k, n. 5. »
Casus Vlll. pag. 198. Vilalis proprium filium quem habuit ex Rertha baplizat in casu extrêmes necessilatis. Q. an cognationem spiritualem conlrahat cum Bertha.
R. Vel Bertha est legiima uxor Vitalis , vel non. Si 1°, nullam cum ipsa contrahit cognationem spiritualem, ut habetur cap. Ad Limina 7, XXX, q. 1. Ratio est, quia cognalio hœc, ut pote matrimonii usum interdi— cens Vitali, essel ei maxima pœna, quam cerle non meretur pater, seternee prolis saluti consulens. 2U Si exorta est Bertham inter et Vitalem cognalio futuri matrimonii diremptiva, ut colligitur ex cit. cap. Ad £ïmina, ubi solum excipitur casus palris legitimam suam piolem baptizantis. Neque hic urget superior ratio. Nam cognatio spiritualis post contractum matrimonium est pœna; non autem si matrimonium procédât. Tune enim potius pertinet ad quoddam vinculum unitatis, in cujus reverentiam Ecclesia matrimonium prohibuit inter personas spirituali cognatione obstrictas. Sane vero parochus baplizans, cognationem spiritualem contraint, quin sit pœna. Ita Sanchez, de Impedim., disp. 62, n. 10; Bonacina et alii.
Casus IX. pag. 271. Bertha tenuit in baptismo infantem, quem nesciebat esse filium proprii mariti ex concubina orlum. Q. an cognationem spiritualem contraxerit seu cum infante, seu cum marito suo et concubina.
R. 1" Contraxisse cum infante et concubina. Stalim namque ut malrince officium ] ; cragere voluit, consequens est ut aftinitatem huic officio ex Ecclesiœ le;ibus ; cressoriam contraxerit. Unde sicut qui cognovil unum
ex conjugibus , contraint afflnitatem cum ejus consanguineis; sic et qui infantem tenet, cum ipso et matre ejus affinitatem contrahit. Verura probabilius est quod Bertha cum proprio marilo nullam contraxerit affinitatem. Consullus enim Alexander 111 an quoad lectum separandi essent conjuges , quorum alter vel communem, vel alterius ex alio connubio fllium , sive casu , aut necessitate vel dolo baptizasset, aut in confirmatione tenuisset, respondit , cap. 2, de Cognât, spirit., ubi antiqua jura contrarium slaiuentia corrigit, prœdiclis conjugibus permittendum esse ut jure suo utantur, si id ex ignorantia fecerint. Atqui baec ignorantiœ ratio militât in nostro casu, ubi uxor prorsus inscia tenet filium mariti.
— « On convient assez communément qu'un parrain ou une marraine, qui tient un enfant croyant en tenir un autre , ne contracte point l'affinité , à moins qu'il ne veuille tenir l'enfant tel qu'il est. Celle remarque peut faire douter si la première partie de la décision de notre auteur est bien jusle. »
Casus X. pag. 272. Sergius tenuil infantem lum in baptismo privato, tum in ecclesia , quando suppletœ sunt ei cœremoniœ. Q. an ex ista lentione contraxerit affinitalem spiritualem.
R. Negal. Ista enim hœc affinitas non contraliitur, ni^i in casu pro quo ab Ecclesia inslituta est. Atqui non est inslituta nisi pro baptismo solemni. Porro baptismus privalus non est baplismus solemnis , neque per subséquentes cœremonias solemnis efficilur. Casus XI. ibid. Fortunius tenuit puerum in baptismo per piocuratorem. Q. uter affinitatem contraxerit.
R. Affinitatem non a procuratore, sed a Fortunio contractam fuisse : l°quia id pluries definiit S. Gongregatio , prœsertim die 29 Mastii 1582 et 15 Mari. 1631 ; 2° quia in matrimonio mandans , non autem procurator sit conjux ; ergo a pari; 3° quia affinilas prœdicta , juxta Trid. per solos designatos a parentibus conlrahilur, porro parentes mandantem désignant, non procuratorem. Unde valet in casu régula ista : Qui per alium tenet , per seipsum tenere censetur ; et quœ tenlionem prœcipiunt jura , de lentione physica vel morali intelligenda sunt , ut optime Anacletus Keiff. in 4, décret, lit. 11 , n. 25. — « J'ai remarqué dans le Traité des Dispenses qu'il y a quelques diocèses où le procureur , et non son commettant , est censé contracter l'affinité. J'aimerais beaucoup mieux qu'on y suivît le sentiment contraire, qui, comme on vient de le voir, est beaucoup mieux appuyé. )>
§ IV
De impedimento eriminis.
Casus XII. pag. 18. Titius conjugatus solitus rem habere cum Bertha, quadam die dixit ei : Si moreretur uxor mea , ducerem te in uxorem ; cui respondit illa , Et ego ducerem te inmaritum.Q. an mortua Titii uxore p<»ssit malrimouium laie contrahi.
R. Affirm. Batio est , quia ad impedimentum eriminis requiritur adullerium formate cum promissione fuluri matrimonii. Atqui in casu occurril quidem formale adulterium, al non vera matrimonii promissio. Hœc enim biculio : Ducerem te in uxorem , est quidem velleitas matrimonii , animi oslensio , promittendi desiderium ; non autem vera promissio, qualis est isla : Ducam te in uxorem, etc. lia omnes.
— « Il est vrai que ces deux expressions, ducerem te et ducam te, ne sont pas absolument semblables. Mais comme la première est aussi très-propre à porter au crime, que le langage de l'amour impur n'est pas toujours bien précis, et qu'un ami qui dirait à son ami : Je vous donnerais ma maison, s'il m'en venait une aulre , c?l censé la lui promeure virtuellement; je ne voudrais rien faire dans le cas proposé sans consulter l'évêque; et consulté par lui, je le prierais de dispenser ad cautelam.... Cela ne peut nuire et cela peut servir. »
Casus XIII. pag. 52. Petrus liber adulteravit cum Bertha uxore Pauli ; poslca captus amore Marthœ hanc duxit in uxorem; at cum ei cito evaserit exosa, promisil Berthœ malrimonium post mortem Pauli et Marthae. Obeunt Paulus et Martha. Q. an Petrus et Bertha ronjugium inire vaîeant.
R. Negal. Obslat enim impedimentum eriminis, ■ uod ut inducalur , sufficit ut simul concurrant adulterium et promissio durante eodem matrimonio. Porro in casu fuit adulterium formale, ut snpponitur , qnod non tollitur per conjugiuui cum Matlha. Fuit eliam matrimonii promissio , quœ neque per verba, neque per factum retractataest; et quœ, seu prœcedat, seu subsequatur adullerium, sufficit ad inducendum impedimentum. Vide casum sequenlem.
Casus XIV. pag. 51. Petrus lib«r promisit Berthœ, se eam post mortem viri sui ducturum esse. Postea captus amore Marihœ eam duxil uxorem. Post siium hoc malrimonium Petrus adulleravitcum Bertha. Obeunt deinde \ir Berlhœ et Martha. Q. an Petrus cl Bertha possinl malrimonium inire.
R. Affirm. Ratio est, quia ad inducendum eriminis impedimenlum , debent simul esse promissio et adullerium : hoc aulem non verificatur in casu. Quia promissio fuit ante adulterium relractala, si non per verba, sallem per faclum; scilicet per malrimonium inilum cum Martha post promissionem Berthœ factam, et ante adullerium commissum. Ergo cum non concurrant simul adullerium et promissio, ut concurrunt in casu prœcedenli,nullum subest impedimenlum eriminis.
Casus XV. pag. 131. Paulus uxoralus ignorans Calharinamcsse conjugalam, adulterium cum ipsa commiltit, cum matrimonii promissione si uxor sua morialur. Q. an ea de facto mortua , possit Paulus Catharinam ducere.
H. Negat. Ratio est, quia ad contrahendum eriminis impedimenlum non requiritur ut aduller uterque cognoscal alterius conju-
IMP
IMP
gium, ac proiode ut oterqoe sciai se duplex a lultcrium commitlere ; sed infOcil quod unus agnoscena alterioa conjugium adullerel com ipso cum promissions accepta (a matrimonil, posito quod a lali conjogioliber évadât. Ergo satis est ul Catharina, sive libéra lit, sive falso libéra existimetur, sciât Pauluin esse uxoralum , et cum eo sub lutnri inatrimonii promissione adulteret. Tune enim concarruat el adultérin m fonnalc, et promissio inatrimonii , ex quibus exsurgit criminis impedimentum.
Casus Xvl. pag. 250 Puella peccavit cum Flavio , quem lidcrum putahut. Subinde tamen vidons cum fumiliarilcr agere cum Cassia, quant amasiam ejus, non vero uxorem eXistimabat , haie clam venenum propinavit, ut annula c vivis crepta Flavio nuberet. Q. an Cassia eo veneno exstincta possit puella absque dispensationc Flavio nu bore.
R. Posse :Quando enim ex adulleris unus, altero prorsus inscio , tnachinatur mortem conjugi ipsius , non sulflcit ad impedimentum criminis machinalio h.TC cum adulterio materiali, sed requiritur adulterium ulrinque formale ; ad quod necessum est ut uterque concumbens sciât vcl se, vel alium cum quo concumbit, vel utrumque jam esse conjugatum matrimonio sallem rato , prout ore uno f.ilenlur doctores. Àlqui puella quicum peccavit Flavius nesciebat Cassiam esse ipsius conjugem , neque Flavium credebat conjugatum esse. Ergo.
De impedimento erroris.
Casus XVII. pag. 28. Tatianus contraxit cum Francisca matrimonium ex errore concomitanli. Q. an valide.
R. Negat. Ratio est quia ad matrimonium requiritur actualis consensus. Atqui bunc non babuit Tatianus; sed duntaxat dispositus fuit ad eum habendum , po>ito quod scivissel se contrahere cum Francisca. In ea enim mentis dispositione sila est erroris concomitantis nalura. Ergo.
|VI
De impedimento honestatis publicœ.
Casus XVIII. pag. li. Titius, contraclis sponsalibus validis cum Rosa , complète cognovit Franciscain Rosse sororem ex parte matris. Nunc videns se neulram ducere posse, vellet sallem ducere vel consobrinam (sou potius patruelem), tantum consanguineam Rosse ex parte patris, vel consobrinam, tantum consanguineam Francisco similiter ex parle patris. Q. an pro libito possit imam ex his ducere.
R. Titium ducere posse consobrinam Rosa), non vero consobrinam Francisco, si sil consobrina prima. Ratio prima) partis est , quia cum Rosa et ejus consobrina non sint in primo gradu consanguinitatis (inter islas enim et stipitem débet necessario médiate altéra persona quae primum gradu m consliluit) , sequilur sponsalia Titium inter et Rosam valide inita non causare impedi-
DlCTlONNAIRE DE CAS DE CONSCIENCE
montum publics honcitatii (deqiiounico dubitari potesl) , inter Titium et consobrinam Ross ; cum impedimentam bonestatis ex validis sponsalibus ortum ultra primum gradooi non protendatur.
Ratio secunda; partis est (juia Titium inler et coosobrioam primam Francisca; ab ipso complète cognitu) militai impedimentum alïinilatis ortSB ex copula illicita, quod dirimil matrimonium usque ad secundum gradum. Talis enim consobrina est consanguinea Francisca) , cum a m bu; descendant ex eodem stipitc ex parte patris, et sint in secundo gradu ; cum inter bas et stipitem medict una tantum persona , qua) primum gradum constiluit. Unde sequilur consobrinam primam Francisco; esse al'fincm Titio in secundo gradu. Quod si consobrina Francisca; non esset prima, sed seconda , jam esset in tertio gradu , ad quem non extenditur impedimentum affinitatis ex copula illicita.
Neo dicas hac ralione Titium non ctiam ducere posse consobrinam Rosa;; quia si Francisca est soror Rosa; , eo ipso per copulam habitant cum Francisca est ctiam alfinis in secundo gradu cum prima Rosa; consobrina, qua? débet esse consanguinea Francisca;. Contra: consobrina Rosœ solum. ex parte patris, non est consanguinea Francisca), qua) solum est soror uterina Rosa;, cum consobrina Rosa? et Francisca) non descendant ex eodem stipite ; ut reflectentî patebit. Unde Titius per talem copulam nullo modo evasit affrnis consobrina; prima; Rosœ solum ex parte patris ; sicque illam ducere polerit , non vero consobrinam tantum ex parte patris Franciscœ ab ipso cognitœ. lia omnes agentes de afflnitale et justitia publica) honestatis.
— « Dans tous ces cas, que l'imagination a quelquefois de la peine à saisir, il faut d'abord dresser un ou plusieurs arbres généalogiques des personnes dont il s'agit. Au moyen de cela on verra en quel degré elles sont ou ne sont pas parentes ou alliées.
Casus XIX. pag. 43. Petrus, contraclis sponsalibus cum Berlha sub conditione si intra sex menses centum habuerit in dotem, ante absolutum prœfinitumtempus contraxit sponsalia absoluta cum Francisca Berthae sorore. At morlua Francisca, matrimonium de prœsenti contraxit cum Bertha. Q. an sit validant.
R. Afflrm. Ratio est quia secunda sponsalia absoluta contracta cum Francisca sunt invalida, cum non possent ante tempus pro puriQcanda conditione deûnitum exsecutioni mandari sine peccato. Porro ex sponsalibus invalidis nullum exsurgit honestatis publicœ impedimentum. Ergo nihil obstat quin Petrus valide Bertham duxerit.
Casus XX. pag. 86. Caius impubes matrimonium de prœsenti contraxit cum Helena, qua) paucos post dies e vivis cessit. Q. an Tiliam Helenee sororem ducere valeat.
R. Negat. Ratio est quia ex sponsalibus validis exsurgit honestatis impedimentum quod in primo gradu matrimonium dirimil
II. 38
im
ab impuberibus
Alqui matnmonium an impuDeriDus , in quibus malitia non supplet œtalem , contra et uni resolvitur in sponsalia, ex cap. un. de Dispens. impub., quia jus prœsumil impubères velle eo modo seobligarc quo possunt. Casus XXI. pag. 105. Cum Berlha externe tantum et non ex animo sponsalia iniisset cum Titio, ideoque buic nuberc recusasset, ïitius nova sponsalia coutraxi! cum Maria, Berthœ sorore. Verum subortis Titium inter et Mariam dissidiis, Titius Bertham consentientem rursus in uxorem quœrit. Q. quid agendum ut Titius et Berlha légitime contrahant.
K. His rocurrendum esse ad S. Pœnitcntiariam. Batio est, quia cum Bertha exterius tantum et non ex animo prima sponsalia cum Titio inierit, per-picuum est .a subsistire quidem in foro externo, non aulem in interne TJnde ex adverse s -quitur sponsalia quœ Titius deinceps contraxit cum sorore Berlhœ invalida esse pro exteriori foro, valida autem pro interiori. Cum igitur impedimenturo ortum ex sponsalibus cum Maria contractis sit mère occultum, et pro foro interno, in quo tantum ex diclis ipsa hsec sponsalia valida sunt, poteril S. Pœnilentiaria, quœ facultatem habel in occultis impedimentis dispensandi, in praesenti casu dispensare.
Casus XXII. pag. 152. Joanncs captus amore Clotildis, ei coram imagine B. Anlonii dixit : Ego teste hac sacra imagine duco te in uxorem, cui illa : Et ego te in maritum. Post mensem moritur Joannes. Q. an Clotildis fratrem Joannis ducere possit.
B. Negat. Licet enim promissio hœc nec matrimonii valorem habeat , cum defueril parochi et lestium prœsentia ; nec sponsalium, cum hœc per verba de fuluro conlrahanlur, non per verba de prœsenli; quia tamen conjugium sic altenlatum non est invalidum ex defectu consensus, sed solum ex clandestinitate, dicendum est ex ipso oriri impedimentum publicœ honestatis ; cum istud oriaturex matrimonio etiam invalido, molo non sit taie defectu consensus, uti salis con.muniter iradunl doctores. Ita Girib., Bonacina, Diana, elc.
— « Sancnez et le P. Alexandre croient qu'un mariage clandestin, comme est celui dont il s'agit, ne produit pas plus l'empêchement de l'honnêteté que celui qui est nul par le défaut de consentement. Le sentiment contraire, que soutient ici notre auteur, est plus sûr et plus juste. Henr.quez le continue par une décision de la sainte Congrégation. Voyez mon Traité des Dispenses, liv. Il, p. i, «h. 10, n. 10. »
§ VII
De impedimento impôt entiœ.
Casu9 XXIII. Andréas nuper ad confessiones excipiendas approbatus, qua;ritgeneralia principia circa impedimenlum impotentiœ.
K. Hœc communiter recepta esse : 1° 1mpotentia temporalis, scu cognila, scu ignota, non dirimit malrimonium. 2" Impolenlia perpétua anlecedens malrimonium illud di-
rimit, sive absolula sit, sive respectiva, sive ex naturali causa aut alia pro\ eniat. 3° Impotentia perpétua jure naturali malrimonium dirimit, etc. Verum de his adeantur theologi.
— « Voyez mon Traité des Dispenses , tome I, pag. 367 et suiv. »
§ VIII
De impedimento ex absentia parochi.
Casus XXIV. pag. i9. Capellanus fraude et dolo a parocho absente obtinuit facultatem assistendi cuidam matrimonio, eique reipsa adstitit. Q. an malrimonium istud sit validum.
B. Id esse definiendum ex circumstantiis. Si enim ex his inferatur dolum et fraudem fuisse totam causam finalem etmotivam concessionis, lune dicendum eril malrimonium fuisse invalidum, qui i facullas dolose quoad substantiam obtenla nullius est momenti, cum nih.il magis sit contrarium consensui, quam error. Si vero videatur dolum fuisse solum causam impulsivam, validum fuit malrimonium, quia cum valida fuisset causa Onalis , valida quoque fuisset licentia. Ita Barbosa, de Pot. Episc, alleg. 32, n. 133.
Casus XXV. pag. 166. Mœvius et Bertha volentes in cr se secreto nubere, e civilate Tridenli, cujus erant cives, domicilium transtulcre in locum non adeo dislanlem, ubi coneilium Trident, promulgatum non est, ea solum mente ut absque parocho et testibus malrimonium contraherent. Q. an contraxerinl valide.
B. Affirm. Batio est quia, quamvis Mœvius et Berlha in eum locum se transtulerint, ut ibi absque parocho et testibus contraherent, verum est tamen quod in eo loco domicilium transtulerint , ut supponitur in casu. Alqui quando vir et mulier habent in aliquo loco domicilium, aut in eodem acquirunt quasi domicilium, possunt inter se malrimonium juxta leges ejubdem loci inter se contrahere. Ergo si eo in loco promulga^a non sit lex Tridentina, quœ ad matrimonii valorem prœsenliam parochi duorumque lestium requirit, dicendum est istud matrimonii gênas sine lali prœsentia contractum, esse validum. Et ita declaravit S. Congregatio an. li)27, ut videre est apud Lugo in Resp. moral, dub. 36, n. k.
— « J'ai rapporté ce décret avec d'au lies clans le Traité des Dispenses, liv. n , part, i, ch. 13, n. 2, 3, elc. Tout cela, cl surtout lo quasi domicile, peut être si dangereux, et est d'ailleurs si opposé à nos usages, que je supprime à dessein deux ou trois autres cas que l'auteur s'est proposes. »
§ix.
De impedimento raptus.
Casus XXVI. pag. 150i. Berlha ex Patlli mandalo raptaa Joanne, hune polius quam Paulum in conjugem ducere parata est. Q. an id valide possit.
B. Affirmai. Batio est quia Joannes, qui Pauli Domine et mandalo Bertham rapuit, prœbuil quidem raplui favorem et auxilum,
INI>
al vero nec raptor Fait, ncc raplor dici potest. Ergo cnm captas matrimonium non dirimal nisi inter raptam, quandiu est in manu raptoris, et ipsum veram râplorem, qni in casu noslro est soins l'aulus raptuin mandant, non vero Joannes mandat! cxsecutor, i \ idcnsesl hune inter et Bcrtham nullum esse raptoi impedimentnm, raiionecujus nequeat inter eus, si inuluo consenlianl , matrimonium valide celebraH.
— « Je ne doute point qu'un pareil mariage ne fût cassé en France, cl le manda-
1NDULGFNT1A.
Casls I. pag. il et 200. Franciscus pluribus gravalus pœnilentiis alias sibi imposilis, seiens tali festa die concessam esse plenariam indulgenliam omnibus qui rite confessi et cucharistia refecti talem visitaverint fecclesiam, nibil non diligentia? adhibuit ut c m lucraretur, ratus se sic ab omni pœnitetftia esse libernm. Q. an vere Benserit.
H. In praxi maie sensissc. Ratio est quia, licet spéculative loquendo , et maxime si sermo sit de pœnitenliis mère salisfactoriis, et non simul medicinalibus, per consecutioncm indulgence plenaria? obtineat quis remissionem cujuscunque pœna? peccalis débita» (boc enim sonat indulgcntia plenaria); et sic amplius ad exseculionem pœnitentia? a confessario injunela? non videatur teneri , cum cesset lit u lus satisfactionis , tamen in praxi adbuc urget obligatio injunctam satisfactionein implendi : 1° Quia nimis incertum est an quis plenariam indulgentiam lucratus fuerit; 2° quia pœnilentia ordinarie est etiam medicinalis, et a relapsu prœservativa ; 3° quia exsecutio pœnitentia? spectat ad integritatem sacramenli, estque de jure divino ; 4° quia pontificos in bullis jubileei prsescribere soient confessariis ut congruas et salulares pœnitentias conGtenlibus impoli mt, etc.
— « 11 faut s'en tenir absolument à celte décision . et regarder comme improbable l'opinion spéculative qui lui es! opposée. Vi yez mou Traité des Indulgences, tom. I, cb. 2, n. 0 et suiv. »
Càsts 11. pag. 208. Concessa per rom.
ponlilicem civitati Bononia? indulgenlia, ad lolam diœcesim exten»ibili,ruralis parochus, non exspeclalis circularibus de more a curia per foraneum vicarium transmitlendis, indulgentiam publicavit populo stalim ut novit eam in ciwtale publicatam fuisse. Q. an licilaet valida fuerit hujusmodi publicalio.
R. Fuisse cerlo illicilam, al probabilius validam. Uuod illicita fueril, palet, quia parochus egit contra rectum ordinem a superioribus légitime sancilum, ad pra?cavendas populi susurrationes, couiusionem, et id genus alia qua? facile oriuntur, nisi in indu gentiarum pnblicalione opporluna temporis distributio per diœcesim servetttr. Quod aulem probab lius fuerit valida, hiric suadetur quod si in edicto pro civitate publicato legebantur hœc vel a?|uivalentia verba : Slutint oc nolitia perveneril ad parochos, publicalio dicté indulgenlia; in uullo subslan-
ind ii&l
taire puni peut-être du dernier supplice. Une. jeune personne qui, désespérée de se voir a la merci d'un ravisseur qu'elle abhorre, se donne à il nfàine exécuteur de ses volontés, qui ne ,a lui soupirail (|u'à cette condition , est-elle véritablement libre f N'estelle pas au Contraire dans le cas de la crainte et de la violence? Je sais qu'en la supposant déjà très-bien avec le mandataire, on changera la thèse; mais la supposition aural— elle lieu dans le Irain ordinaire ? «
JUBILvEUM.
Mali defecit; non in designalione ccclesia? visitanda? et operum, ut supponilur; non in designalione temporis facla a légitima poteslate; quia lempus a prœdictis verbis, sallem indeterminate fuit desiguatum etiatn prodiœcesi. Quia tamen dici potest prœdiclamclausulam intelligi debere. non de qualibet, sed tanlum de Juridica nolitia, boc est per litteras circulares signilicata ; ideirco posset in bac hypothesi dubilari de valore publicalionis, quia paruchus lempus designasset absque légitima facultate. " Mibi valde dubium est an sulficiat illa anlicipata parochi publicalio. Vide Tract, nostrum de Jubilœo, tom. II, cap. 3, n. 2.
Casus III. pag. 2*1. Pcenitens occasione plenaria? indulgenlia?, dolel quidem de omnibus peccatis morlalibus, eaque conGtetur; ad venialia tamen nequidem advertit. Q. an ca?tera apponendo, lucretur plenariam indulgentiam.
R. Lucrari, si in ipsa ultimi operis positione omnia etiam venialia delela sint, seu per novam absolutionem, seu per novum de ip^is doloris actum : secus vero non lucrari. Ratio est, quia ut reportelur totalis remissio pœna? , débet intervenire totalis remissio culpœ, cui talis pœna correspondet; neque enim remilli potest pœna, cum subsislit culpa, ut docet Augustinus. Porro non remiti.itur culpa sine dolore de ipsa. Ca?terum (juia raro contingit ut qui ad sacramenlum pœnilenlia? accedunt, prœcise doleant de solis peccalis morlalibus, sed potius ut conteranlur de omnibus prout sunt offensa Dei , valde probabile est quod pcenitens noster plenariam indulgenliam lucretur. ' Salagenduiii semper ut generalis dolor coucipia ur.
Casus IV. pag. 2i4. Sacerdos nuper llomee degens, obtinuit istud brève indulgentiarum : Sanctissiutus innuit usque ad tertium gradum, ac centumin articulo mortis, et quinquaginta D. Birgittœ. Nunc ad propria reversus, qua?rit : 1° quid sibi velint \oces istae, ad tertium yradum ; 2' an indulgenlise m articulo morlis, aut D. Birgilla? suspensa? sint per annuni sanctum.
R. Ad 1. Tô usque ad tertium gradwn signi fical concessioneui plenaria? indulgenlia? in articulo mortis a papa immédiate fa.tam, extendi non modo ad ipsum sacerdotem supplicantem, sed et ad omnes ejus consanguineos usque ad talem gradum inclusive : ba?c enim clausula non est restricliva , sed ampliativa ; licet sub ea non contineantur al'H-
nés, nisi etiam pro eis spécifiée fucrit sup • plicatum in libelle». Alias vero 150 tum pro mortis articulo, tum D. Rirgiltœ indulgentias potest pro libito sacerdos distribuere quibus inalueril, dummodo sint fidèles.
R. Ad 2. Indulgentias in articulo morlis non suspendi anno sanclo, indulgentias vero D. Birgitlœ suspensas esse pro vivis, at posse iucrari pro defunctis,ut constat ex brevi Cum nos nuper Benedicli XIV, die 17 maii 1749.
Casus V. pag. 63. Parochus tempore jubilaei Titium ab hseresi absolvit. Q. an valide.
R. Negat. Neque contraria opinio, quœ olim satis viguit, ullajam probabililale gaudet, propter opposilam declarationem sub Alexandro VII, die 23 Mart. 1656, quam videris apud Anaclelum in lit. 7, de Hœreticis, n. 405, pag. mihi 177.
— « Cela ne nous regarde point. Nos évoques sont en possession suivie d'absoudre de l'hérésie par eux-mêmes ou par des délégués. Voyez le troisième volume des Dispenses, lettre 2. »
Casus VI. pag. 128. Petrus emisit in honorera Dei juramenlum de non amplius ludendo aleis. Petit juramenti hujus commutationem tempore jubilœi , quo concessa fuit facultas vota commutandi. Q. an stante légitima causa potuerit confessarius juramentum istud commutare.
I R. Affirm. Ratio est quia, cum juramenla promissoria in honorem Dei emissa nihil aliud sint quam promissiones reddendi Deo rem juratam, ex communi doctorum sensu , induunt naturam voti, ita ut, moraliler loquendo, vinculum prœdicti juramenti a vinculo voli non différât; cum unum œque ac aliud eamdem obligationem inducat. Unde licet in aliis juramentis, quœ diversam a voto obligationem important, privilegium quod juri communi adversatur, de uno ad aliud nequeat extendi ; poterit tamen in nostro casu de voto ad juramenlum in honorem Dei emissum extendi , cum juxta regulam juris : Quod in uno œquiparatorum disposition est, in altero dispositum censeatur. Ita Anaclet, Layman , etc.
— « Je n'oserais suivre cette opinion. Dans la promesse dont il s'agit, il y a un vrai vœu implicite, et ce vœu est confirmé par serment. Il y a donc un double lien. Or qui ne peut en ôter qu'un, ne peut en ôter deux. Pourquoi s'exposer, quand on peut si aisément recourir au supérieur. Voyez mon Traité du Jubilé, ch. 6, § 4, n. 5. »
Casus VIL pag. 203. Antonius, prima jubilai hebdomada absolutus a reservatis, hebdomada secunda in alios reservatos casus incidit. Q. an ab iis itérant absolvi possit.
R. Non est quidem improbabilis opinio affirmans, tum quia concessio hœc est favor, qui ampliari débet, non reslringi ; tum quia alias sua homini noceret diligentia ; quia non posset œque absolvi ut ii qui jubilœi lucrum in secundam hebdomadam ex ncgligentia distulissent. Probabilior tamen est el in praxi lutior opinio negans, maxime si
D1CIIONNAIRE DE CAS DE CONSCIENCE, exstat declaratio S.
Congregationis sub
Clémente VIII.
— « 11 faut absolument s'en tenir à celle dernière opinion. Voyez mon Traité du Jubilé, ch. 6, n. 13. »
Casus VIII. pag. 211. Pœnitens cui confessarius imposueral jubilœi tempore, ut quinquies recitaret Pater et Ave, ut cilius se expediret, preces illas allernis cum socio recitavit in ccclesia designata, animo tum jubiiœurn lucrandi, cum implendi pœnitcnliam. Q. an utrique oneri salisfecerit.
R. Negat. Ratio est quia confessarius pœnitentiam, et ponlifex opéra ad jubilœum prœscribens, ex communi doctorum et fideîium sensu judicantur opéra supercrogationis , seu non aliundc débita praecipere. Et vero papa dum certas preces injungit, jubet simul ut confessarii salulares pœnitentibus pro peccalis pœnitentias imponanl. Ad quid aulem duplex hœc prœscriptio , si unum idemque opus œque pro pœnitenlia et lucrando jubilœo suffic.iat? Cœterum elsi alternis cum socio persolvi possint orationes jubilaei, ut ex praxi constat, non tamen pœnitentialis satisfactio, nisi aliud confessarius ob urgens molivum expresserit. Hœc auctor in summa, qui merito addit pontificem aliquando rem alias debitam injungerc, ul apparet in jejuniis , cum jubilœum publicatur in Quadragesima.
Casus IX. pag. 234. Ultima jubilœi die présentant se confessario duo pœnilcntes, quorum aller libère manct in occasionc proxima peccandi ; aller nullum hactenus c prœscriplis ad jubilœum operibus implevil, imo hac ipsa die fregit jejunium. Q. an hi jubilœum Iucrari possint.
R. Posse hoc sensu quod iis jubilœum differri possit, et possint altcr quidem dimissa peccandi occasione, aller vero muta ta, quam maie habuerat, non lucrandi jubilaei voluntate, sincère converti, et prœscripla opéra adimplerc : uterque tamen hac ipsa die, quœ jubilœi ultima esse supponitur, confessionem inchoare débet, quia post clapsum jubilœi tempus confessarius idem jubilœum differre non potest.
— « J'ai vu un pieux et sage curé , qui , accablé de pénitents qu'il ne lui était plus possible d'entendre, dit à haulc voix, en les renvoyant, qu'il leur différait à tous le jubilé. Je ne doute point que cela ne servît au moins à ceux qui n'avaient pas lardé si longtemps par une pure négligence. »
Casus X. pag. 259. Sacerdos jubilœum Iucrari volens , loco cleemosynœ prœscriptœ missam applicat pro animabus purgalorii.
Q. an sic cleemosynœ prœcepto satisfaciat.
R. Neg. Hœc enim ipsius eleemosyna est mère spirilualis. Porro eleemosyna , de qua in jubilœo, rcalis est : 1° quia eleemosyna simpliciter et absolule prolata intelligitur de rcali ; 2° quia id perspicue indicanl eœ breviurn jubilœi voces : Eleemosynas pro posse distribuant ; vcl Paupcribus el indigentibus personis , aut aliis piis locis , eleemo-
lîil