‹ Dictionnaire de cas de conscience; (volume 2)Chapitre 356 sur 402 · RR · texte numérisé non relu

RR

.ir.j

$yna$ et ogent. Atqui eleemosyna qu«e împertilur per distributioneni, aut piis locks erogatur, nalis est, non autem spiritaalis. Ergo.

IRREGUL

Casis I. pag. V(>. Saccrdos apud laicam judicem, corn protestatione A Bonifacio \' 1 1 1 imperata, Sempronium accusavit de gravissimo furto m domo patroi gui pcraclu ; undc fur morte damnatua est. Q. an saccrdos illo hinc ejraseril irregularis.

H. Probabilias negat. Hatio est quia, cap. 2, </' Homieidio, permillitur clcricis conqueri de malefactoribus suis corain judice, ne laici , gentieotes clerico<s non possc de iis coram judicihus sine irregularitalis nota conqueri, iis injariam audacius inférant. Porro qui graviter clerici patruum damnificat, est, ob conjunctioncm sanguinis , moralitcr ipsius clcrici malefactor , cum patruus et nepos in temporaneis una personacenseantur, adeo ut damnuin unius in alium redundet. Dixi tamen solum probabilias, quia lextuscitati capilis non loijuilur expresse nisi de solis clericis malefactoribus. Ita Diana. " De bis quantum ad le^es Gallke adi Traclatum nosirum de Irregularit. et Dispensât.

Casis 11. pag. 155. Antonius peccans cum Seia, stricto ense invasus est ab ejus marito. Unde non alia via vitam suam tueri valons, ipsum occidit. O. an sic evaserit irregularis.

K. Negat. Ratio est quia, cum maritus non baberet jus occidendi adulterum propria auctorilate, ut constat ex propos. 19, ab Alex. VII proscripta, adulter jus habebat vîtam suam tuendi per mortem invasoris , etiamsi furori ejus culpa sua occasionem dedisset, cumGlementiiia Si furiosus, de Homic, generaliter et indistincte eum ab irregularitate excuset, qui aliter vitam servare non valens, invasorem suum cum moderamine ineulpatœ tutelœ occidit. Ita Lessius, Diana, Girib.

— « Lorsqu'un homme a prévu ou dû prévoir le danger où il se mettait de tuer pour n'être pas tué, il devient irrégulier en tuant. On le serait sûrement, si on donnait un soufflet à un militaire, prévoyant qu'il mettra l'épée à la main, et qu'il faudra le tuer pour sauver sa propre vie. Ainsi la réponse de l'auteur n'est pas juste. Voyez mon Traité de Irregularit., part, il, cap. 8. Que si le mari avait tué sa femme au lieu de tuor l'adultère, celui-ci n'aurait point encouru l'irrégularité, selon le P. Alexandre, tom. I, cpistol. 17, cité par l'auteur, p. 244-, parce que libido ejas non erat ordinata ad cœdem. Ce que Fagnan, in cap. 11 de Homicid., continue par une décision de la sainte Congréga-

« Voyez SOUS le mol Parodias, cas XXVI, ce que l'aaleur entend par une indulgence de cent ans. »

ÀR1TAS.

lion du 13 juillet 1 01 0. Mais dans ce cas j'examinerais encore ce que l'adultère a pu ou n'a pas pu prévoir. »

Casus III. pag. 150. Gains, domino suo graviter jegrotanti et expulsionem minitanli nisi vinum minislrct , hoc minislravit. Unde recrudescent*; morbo exstinctus est. Q. an sit irregularis.

R. Non esse, si nequaquam pr.eviderit morleminde secuturam, quia irregularitas Lrrave supponit delictum, quod deesl in casu. Secus, si id prœviderit, vel ex monito medici , vel aliunde.

— « Puisqu'il a fallu faire de sérieuses menaces à ce domestique, il voyait bien que sa complaisance pouvait être bien funeste à sou maître , etc. »

Casds IV. pag. 170. Tarquinius in rixa clericum occidit, nesciens bomicidas irregularilali obnoxios esse. Q. an nihilominus sit irregularis.

II. Alfircî. Quia ignorantia juris non excusât ab impedimentis per leges tali actioni annexis. Unde qui nescit ex illicita copula oriri afGnitatem, non est lamen ab ea immunis.

Casus V. pag. 219. Fure cum ablatis rébus fugiente, consulit Lucius domino, ut ad eas recuperandas furem insequatur ; quod dum facit, occiditur a fure. Q. 1° an consulens évadât irregularis ? 2° an damna ex illa morte sequentia resarcire teneatur.

R. Vel consulens non advertit ad periculum occisionis; vel advertit et de eo dominum monere noluit. Si 1", neque irregularis est, neque restitulioni obnoxius; quia irregularitas ut et obligatio restituent supponit culpam, qua; in prsesenti nulla est. Si 2°, consulens irregularis est, ut qui sciens alium exposuerit mortis periculo. Non tamen obnoxius est restitulioni, quia nullam contra dominum injustitiam commisit, ut pote cui plenam reliquerillibertatem id faciendi quod vellet.

— « Un conseil dangereux doit être imputé à celui qui le donne, quand c'est par sa faute qu'il ne pense pas aux suites qu'il peut avoir. J'ai déjà fa it celte remarque plusieurs fois. Une négligence qui est la cause de la mort d'un tiers va aisément au mortel, comme je l'ai dit dans un endroit où l'auteur m'a suivi et cité. Tract, de Irrcgul., p. m, cap. 1 . »

JEJUNIUM.

Casus 1. pag. 161. Ruslicus labori addictus accusai se quod certa jejuniî die non jejunuverit, elsi non laboraverit, hinc graviter redarguitur a confessario. O. an bene.

U. Negat. Qui enim duris laboribus va-

cant, liect una quadam die non laborent, immunes sunt a lege jejunii , quia ratio et œquitas postulant ut exhaustas labore continuo vires reficiant, et ad novam iefatigalionem pneparent. Secus dicenduro si pluri-

1SJI

bus continuis diebus cessarent a laborc. " Modo non simplici cnstanearum polenta vescantur, uti dixit auctor v. Concionator.

Casus II. pag. 22. Lucia, quœ robusta est, et cibum non sufficientem modo, sed et sufficientissimum hahet pro una refectione, quia tamen lac prœbet infanti, non vuli jejunare, licet id sine incommodo possit, prout alias experta est. Q. an peccet.

R. Negat. Ratio est quia femina hœc vere locum habet inter lactantes, quae cum pleniori indigeant cibo, tum ad sui, tum ad prolis nulritionem, a jejunio excusantur. Atqui non débet eo Iactantium privilegio privari per hoc quod robusta sit, cibosque habeat, et al sque incommodo jejunium servare possit. Sicut ergo qui in serotina collatiuncula saturatur unica panis uncia, non privatur privilegio comedendi sex aut septem uncias, ut falentur omnes apud Giribald. Sic et iu casu.

— « L'auteur prouve mal, lors même qu'il répond bien. Ce n'est pas à un prétendu privilège général qu'il faut recourir, privilège, dont il abu-e quelquefois, comme nous l'avons vu ci-dessus : c'est à la juste crainte qu'on doit avoir qu'une femme en jeûnant ne fasse tort à son fruit. L'expérience du passé ne rassure pas absolument. On ne permettra pas a une femme enceinte de porter un gros fardeau, parce que dans ses autres grossesses elle en a porté qui n'ont point eu de mauvaises suites. Le jeûne d'un homme qui, rassasié d'une ou de deux onces de pain, en mange six ou sept en vertu du privilège qu'en ont ceux qui jeûnent, fait voir l'abus de ces mêmes privilèges. Voyez ce que j'ai dit sur la collation, dans le petit Traité des Vertus cardinales, tom. I, cap. 4, art. 2, n. 128, où j'ai remarqué que saint Charles ne permettait qu'une once et demie de pain, avec un coup de vin; mais on ne peut donner là-dessus de règles générales : la faiblesse du tempérament, une étude fatigante, etc., demandent des égards. »

Casus III. pag. 24. Vir nobilis prœvidens se ex venationis defaligalione jejunio imparem fore, qua rit an possit venari ?

R. Negat. Ratio est quia Ecclesia, jejunium prœcipiens, prohibe! ne voluntarie ei apponatur impedimentum minime nec< ssarium.

Atqui, etc. Sic Diana; hœc responsio virlualiter conlinetur in propos. 31, ab Alexandro VII (lamnala.

Casus IV. pag. 64. Ruslicus, instante Ouadragesimali jejunio, dubitat an compleverit annum 21 , nec de hoc , adhibita diligentia , certior fleri potest. Q. an lenealur jejunium servare.

R. Negat. Nemo enim obligatur lege, nisi siifficienter sibi proposita; alioqui, ut palet, liberlas est in possessione. Lex autem de qua quis manet dubius posl sufGcienlem diligentiam, non est sulficienter proposita. Ita Suarez.

— « 1* On peut demander pourquoi, dans

(1) Si liber sit alicujus junioris et modemi, débet opinio censeri prqbabilis, dmn noo constel rejecttun

le doute , la liberté est plutôt en possession de ne pas remplir la loi , que la loi en pussession de subjuguer la liberté ; 2° l'auteur croit-il qu'un homme à qui il ne manque que quelques jours ou quelques semaines pour avoir vingt-un ans accomplis, soit dispensé , au moins totalement , du carême ? Voyezle même Traité, »6td.,n.68, et \eTraité de la conscience, tom. IL »

Casus V. pag. 101. Nocte diem Cinerum prœeedenle , Livius comedit ad mediam usque noctem juxta sonilum horologii çœleris per horœ dimidium tardioris. Q. an fregerit jejunium.

R. Negat. Si horologium illud, ut pote per se bene directum, pro régula soleat attendi, quia tune cum morali certiludine operalus est ; et licet quasi sequatur opinionem unius aucloris, ea tamen opinio tam solida ratione fulta est, ut e:im sequens , nequaquam incidat in propositionem ab Alexandro VII , n. 27 (1), damnatam. Si veto idem horologium non soleat attendi , ut pote inconstans et maie directum , non potest Livius usque ad horologii istius pulsalionem comedens, a jejunii violatione excusari ; cum hoc sit \elut sequi opinionem auctoris junioris , quœ nisi solido alicui fundamento innixa sit , nequaquam probabilis censeri débet, secundum damnatam, quœ superius adducla est , propositionem.

— « Caramuel permettait dans un cas plus incertain de célébrer ou de communier le lendemain. Grâces à Dieu notre auteur ne va pas si loin. Je ne le ferais pas dans le cas même qu'il propose, et je crois qu'une personne qui craint Dieu, et qui sait que les meilleures horloges vont quelquefois trôsmal, ne s'exposera jamais à l'offenser sur de pareils raisonnements. »

Casus VI. pag. 129. Marius, cui ex dispensatione concessum est in Quadragesima ut carnes comedat, prœcisc quia ei noeent quadragesimales cibi , iis diebus quibus carnes comedit, jejunium non scivat. Q. an graviter peccet.

R. Affîrm. Ratio est in sumtna , quia qui lotam jejunii legem , quantum ad absiinentiam a carnibus servare non potest, tenetur eam , quantum ad unicam refeclionem, servare, ad morlifirationcm carnis , ea lege intentam. Unde sicut qui needuni annum 21 altigil, tenetur ad absliuendum a carnibus , licet non tencalur .id unicam refeclionem ; sic a contrario ad unicam refeclionem tenetur, qui a carnium abslinenlia dispensatus esl. Ha expresse dclinitum a Benediclo XIV, die 30 Maii et 3 Aug. an. 1741. * Répète notam in casum IV.

Casus VIL pag. 130. l'aulus una posl ortum solis hora comedit septem panis et pisciculorum uncias, non adve riens diem esse jejunii, de quo exinde admonetur. Q. an adhuc tali die lenealur ad jejunium.

R. Affirm.Quia cum Paulus non supponatur pluries mane comedisse , sicque unicam

esse sb apoatolics sedfl taiiquant improbabilem. Prop. 27, Alex. VII.

1205 iF..i jun

comestionem in qua jejonil natnra consistil , quod mperior cum propria c mcleutiœ <i s Bibi reddidisse impossibilem ; aliunde autem pendio volueril banc ai ponced^re; igd tannon ait contra jejunii sùbstântiam quod co- tum quod illi concesserij diapensfiflionem mosttohis brdo invertatur ; pptest adhuc et ordinariam, el aolûui gcneralem quoad illos ideo tcnetnr jejunium larvarQ. Dnde refe- dics qui speciali nota digni non auot; adaoclionem mane raclant habére débet pro colla- que quod Toloerit èxcludere prcBdlctoa dlea, liohc vespertiha , et prandium in vesporam qiienrradmôdum infclligitur exclusisae dies (lifT'iro. ' Mac in summa uctur, et obscure Venons ci Sabbat] , quamvja latoa djçertim satis. non cxclqaerit. ut enim pabel régula 81

-- « C'est dommage que Paul n'ait mangé luria, in (ï : In gerierali concettione non w~

plusieurs fois dans la matinée; car' il sèm- nt'unl ea guœ guis non èsset verisimiliter in

hic qu'àtiirs noire èasulste l'eût dispense du specie cànôessurut, jeûne » — « Un pénitent, dans ces cas où il ne

Casos VIII. pat/. H5. Paterfamilias tem- peut guère se décider lui-même, fera trèsporc eirnis pr.vii ad esum earnium légitime bien de retourner à son pasteur; et s'il ne dispensatus , l'acultalem sibi coneessam ad s'agit pas de pauvreté, mais de maladie, le tolam familiam por modicuin intendi curavit, pasteur fera (rès-bien de le renvoyer à un ne scilicet mens.c pluies pararentur. Q. an médecin craignant Dieu, en lui permettant , licite. et quelquefois même , s'il est scrupuleux ,

H. Nogat. Ratio est, quia paterfamilias sic en lui ordonnant de s'en tenir à sa déci-

agendo , medeum induxit al aliquid extra sion. »

rrfedici facultatem positum1; cum ad me li- Casi s X. pag. 256. Femina praegnàns, gra-

rtnn qui fem S|>ectoi judicare de morbis vel vibus subjecta venereis cogitalionibus , aœ-

morhoruni periculfs, non autem de inopia et pius exporta se ab iis vinci quando non je-

impotenlia parandi plures mensas ; de qua junat; quseritan tencatur jejunare, quamvis

an delur, vel non . judicare débet paroebus. sciai jejunium esse noxium fœtui ? lia BcUedictus XIV, vol. I, inslr. 15. \\. Nec leneri nec posse jejunare in casu.

Casi s IX. pag. 213. Marlinus ex rationa- Ratio est quia non sunl facienda maîa ut

bili causa dispeilsatus fuit a jejunio quadra- eveniant bona. Porro jejunium, slatim ut

gesimali. Q. an vi dispensationis hujus sit noxium est fœtui, malum est. Nec refert

etiam liber a jejunio in vigilia S. Matthiœ , quod juvet ad vincendas tentationes : non

et in Quatuor Temporibus in Quadragesima enim est nnicum médium. Frequens enim

occurrcnlc? novissimorum recordatio , sollicita occa-

\\. Vel dispensaiio hœc fuit specialis, et ob sionum fuga , séria meditalio Passionis

particulare aliquod motivum universalité!- Cbri ti Salvatoris , diligens sensuum custo-

extensaad quanicunque diem etiam speciali dia, humilis divini adjutorii imploraiio, vigi-

nola dignam . ut sunt dies Veneris ac Sab- lans voluntatis l'renatio , etc., totidem sunt

bâti, cl lune Marlinus etiam in pVaedicla vi- média ad hune finem valde conducentia ,

gilia et Quatuor Temporibus fuit a jejunio quœ si adhibuisset, non vicia, sed victrixex-

immunis. Vel fuit «ïcnerfilis, et de more con- «titisset. Àt etiam demus tentationes hisce

cessa propler ordinarium aliquod motivum, mediisnonexpelli,imojejuniiinobservan!iam

ob quod solet quidem dispensai î,excipiendb esse ei proximam peccandi occasionem.Quid

lamt n dies speciali nota dignos ; et tune tum ? Adhuc: débet non jejunare, 1" quia sub-

Marlinus, etiam durante uv livo, ex vi talis esse tentationibus culpa non est, sed seges

dispensationis non est liber a jejunio pra'- meriti, cum ois resistit voluntas;2° quia oc-

diclis diebus. Katio utriusque partis est, casio peccandi stimulât quidem peccalum ,

quod dispensaiio e\ una parte vim recipit a sed per se peccalum non esl , nisi sit volun-

volunlaie dispensanlis ; ex alia vero quœ laria. Non est autem leminai voluntaria in

speciali nota digna sunl, censentur d uega- prœsenti, cum non sumal pluries cibum, nisi

la, nisi aliquo speciali modo expriniantur , ex necessitate , et ut se ac fœtum nulriat.

cap. i, de Sent, c.icom., in 6. Et certe cutn Contra vero in casu jejunium , ut pote

in hoc secundo casu dlsjensatus non propo- noxium fœtui, ut supponitur , in se pecca-

suerit motivum exigens dispcnsalionem adeo tum esl. specialem et amplam , non potest preesumi

Page 1