I. De la pureté du corps nécessaire à la coTimunioii
51. « Mundilia corporis opponitur lis fœditatibus, qua; hurnanum corpus in(]uinnnt, cujusmodi snnt lepra , fluxus sanguinis, menstrua infirmilas, prœsertim autem conjugalis aclus.et pollutio non plene voluntaria: quœ enim vel in se, vel in causa perfecte libéra est, a conmiunionn arcet, non secus ac aliud quodcunque peccatum; imo plusquam lethalia plura, quia gravior est, et adiuesiva magis, ul docel D. Thomas.
« An vero immundiliae illœ a mensa Domini arccrc non debeant, hinc dubilatum est, quod et filii Israël paschalem agnum renibus accinclis comedcre juberentur ; et Achimelech sacerdos panes proposilionis non ante Davidi oc sociis ejus traderc voluerit, quam sibi constaret eos maxime amulieribus mundos esse. Si eniîii tanta ad Gguram opus crat munditie, quanta ad realitatem opus erit? De his sequenles statuimus régulas.
« Régula I. Lepra, sanguinis fluxus, menstrua infirmitas, et alia id genus, quje sine patienlis culpa cvcniunt, per se non prohibent ab eucharislia.
« Ratio est, l°qnia hujusmodi labes non obstant verje devotioni, quaî sumrr.a est ad communionem dispositio; 2" quia iis infecti, miserationedigniores sunt, quam pœna ; nec sibi solatium majus habere possunt qui laborant et onerati sunt, quam a teiiero alllictorum consolatore; 3" quiaid innuit Christus ipse, cum débiles et claudos, modo nuptiali veste induti essent, ad convivium invitavit.
« Neque nocet Judaicte munditiœ prœccptum circa panes proposilionis; quia alia est antiquœ, alia novse legis conditio. Illic prajcipue imperari videbatur exlerior mundilies, licet non sola ; liic ea imprimis requiritur antmi ac cordis purilas, quam prœfigurarunt leges mosaicœ.
« Neque eliam obest, quod Grœci feminas a sacra synaxi abigunt menslrui ac puerperii ternporibus. Alia est enim Ecclesiaî latinœ praxi»t eaque potior, et œquilati naturali consentanea magis ; quia rem quœ culpa caret, in damnum vocari non convenit. Unde sancius Gregorius Alagnus : Sanctœ communionis mgsterium in eisdem menstruorum die' bus percipere non débet mulier prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non prœsumit, laudanda est ; sed si pcrceperit, non judicanda (5).
« Si ijuis tamen ex Iranseunte morbo eo usquc fœlidus sit, ul nonnihil injiciat horroris, satins erit ul ad dies aliquol communionem diflerat, nisi moram excludal spiritualis nécessitas.
« Reglla 11. Nocturna illusio, tum in se, tum in causa inculpabilis, non obslat per se communioni : an obslel ex congruitale cl decoro, conlrovertilur.
« Ratio primœ partis hœc est, quoJ ad communionem sufiicial status gratise cuoi
(4) S. Clirysost. lioin. 70. ad popul.
(o) S. Greg. Mag. Ub. n, episl, 04, alias 31, loni. II.
Cl?)
DICTIONNAIRE DE THEOLOGIE MORALE
(il6
ilcvolione idooea : neulrum porro per se cscludunl hujusmodi illusionos, qn<e non raro ex animis ccii somnia effii!2;iunt.
« Iino e?e spirilus nequam illusionos conteiîini debent, si adverlatur cas potissimum ingrucre, cum quis ad eucharisliam acccdeie decrevit. Oua de re legatur historia quatn refert Cassianus, coUalione 22, cap. 6.
« Ratio secund?e partis desumitur ex auclorilale sancti Thomœ, qui sic loquilur: Noctiirna poUiitio cj: quadam decentia impedit sumptionem eucharistiœ quantum ad duo, quorum unum seii.pet' accidit,scilicet quœdam fœditas corporalis, cum qua propter reverentinm sacrumenti non decetnd altare accedere.., Aliud aulem est evagatio mentis, quœ lequitur pollutionem nocturnam, prœcipue quando cum turpi imaginatione conlingit. Hoc lamen impedimetitum, quod ex congruitate provenit, postponi débet propter nliquam necessitalem, ut ni fartasse festus dies exigit; mit exhibere ministerium, pro eo quod sacerdos alius adest, ipsa nécessitas compellit (1). Ubi sanclus doctor mitius loquilur quam in k, dist. 1, art. 3, fluœst.2; ibi enini venialis culpee reum ficere vidctur qui in hoc statu sine necessilale ad eucharisliam accedil; quia, \nqmi, videtur non exhibere debilam revercntiam sacramento, peccat venialiter.
H Verusn lenior opinio commuiiis, cique nemo non adhierore tidenter polest, cum rubricis quœ sic habenl. lit. 9, n. 5: Si certmn est (pollutionem nocturnam) evenisse ex naturali causa, aut ex diabolica illusione, potest comtnunicare et celebrare, nisi ex illa corporis commotione tanla cvencrit perturbatio mentis, ut abstinendum videatur.
« Neque hinc recedit sanclus Gregorius Magnus, in responsione ad undecimam sancti Augustini Anglorum episcopi inlerrogationem, ubi sic : Jn illusione valde necessariaest discretio, quia valde pensari débet ex qua re accidat menti dormirntis : aliquando enim ex crapulu, aliquando ex naturœ superfluiiate, aliquando ex cogitatione contingit. iit quidem cum ex naturœ superfluitate tel infirmitdte eveneritjOmnimode hœc illusio non est timenda; quia hanc animas nesciens pertulisse nuigis dolendus est, quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulœ in sumendis alimcntisrapitur, ataue idcirco humorum receptacula gravantur, hahet animus exinde aliquem reatum,non lamen nsque ad proldbitionem percipiendi sacri mysterii tel missarum solemnia celchrandi, cum fartasse aut dies festus exigit, aut exhiberi iinjsterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa nécessitas compellit. IS^am si adsunt alii qui implere mysterium ralentit, illusio per crnpulam faeta, a perceptione (quidem) sacri mysterii proliihere non débet {sed ah immolatione sacri mysterii abstineri,, ut arbitror^ humiliter débet), si tamen dormienlis menlem turpis imaginaiio non concusserit. Nom sunt quibus ita pleramque illusio nasciiur, ut eorum animus etiatn in somno corporis positus, turpiijus imaginationibus noîi fœdeiur... Si vero ex
(1) 6. Thomas, pari, m, q. 80, arl. 7, in corp.
turpi cogitatione rigilantis orititr illusio in mente dormienlis, palet animo siius rcatus..., qui quodcogitavit sciensji oc per tulit nesciens. En ilnque triplex, ul ita loquar, illusionis genus, aliud a naturœ superfluitate ; et istud, nisi rcliquerit phanlasmala qtJœ animum fatigenl f-l distrabant, communionem retardare non débet: aliud a levi crapula, seu ab aliquanto in alimentis exccssu : et istud quoque communionem admiltil, sed non celebralionem niissse, nisi id aliqua nécessitas exigal : aliud denique in gravi causa grave esse potest ; ideoque anle preniientia delendum est, quam ad sacra accedalur.
« Qiiœ de pollntione in somnis, hœc de cadem, (tiamsi vigili accidat, dicta sunto,modo et hœc involuntaria sit, ut esse potest quœ ex turfibus in confessione auditis oriretur. Ita Ethica amoris, cui concinit Natalis Alcxandcr. lis tamcn qui tam facile moventur, curanduni est, si possunt, ut prius sacris operentur, quam iis vacent, unde miseri adeo effectus prodeunl: quin et aliquando recedendum a minislerio confessionis ; de quo alibi verba faciemus.
«Reglla llI.Optandum est utquiadsacram mensam accedere intendunt, aliquot anlea diebus ab actu conjugali abstineant : haud tamen délinquant, qui regulam hancprœtergrediunlur, seu debitum reddendo, seu etiam exigendo solius prolis intuitu. An autém hi ex congruo ab eucbarislia absiinere debeant, judicandum ex circumstantiis. Paulo sevcrius agendum cum illis qui solo voluptalis intuitu operantur.
« Pars prima niultiplici astruitur aucloritale. 1° Enim synodus llliberitana, can.3: Omnis homo, inquit, anle sacram communionem a propria uxore absiinere débet tribus, aut quatuor, aut oclo diebus. 2° D. Hieronymus epist. 1, cxpendens id Apostoli I Corinth. vu : Noiite fraudare invicem, 7usi forte ex concessu ad tempus, ut racetis oralioni, hœc loquilur : Quid est majus orare, an cor~ pus Christi accipere? U tique accipere corpus Christi. Si per coitum, quod minus est impc" ditur; multo 77mgis quod majus est. Diximus in volumine (adversus Jovini.inum), panes proposilionis ex tege 7ion potuisse comedere David et socios ejus, 7iisi se triduo 7nii7idos a 7nulieribus respondissent ; non utique a meretricihus, quod damnabntur a lege, sed ab uxoribus quibus licite Jungebantur. Scio Rv7nœ flanc esse C07is7ietudinem, ut fidèles semper corpus Christi accipiant, quod necreprehendo, nec probo; uniisquisque enim in suo sensu abundet: sed ipsorum conscicntiatn convenio, qui eodem die post coitum communicant.. .. Quare ad martyres ire non audent ? Quare non ingrediuntur ecclesios? An alibis in publico, alius in domo Christus est? Qtwd in ecclesia no7i licet, nec domi licet. . . Abstineam (igilur) me paulisper ab uxoris amplcxu, 7it amori conjugis amorem Christi prœferam. Hic responsio nosira Iradilur, et solide probatur.
« idem docct sanclus Carolus Borromœus, Actor. part, iv, his yerbis : Prœstantissimi
COU
COM
hujus sacramenti dignitat hoc postulat, ut qui mafrimonio jnncti sunt, alh/uot die>i a concubitu uxoritm abalineant. Prœiveral, imo gravius quid diu anle statuerai santlus Ga^sarius Arelatensis, serm. 88, his verbis : Ante dies plures castilalem servote, ut cum secura conscientia ad altare Dei possitis accedere.
« Neque vero alia est noslris temporibus Ecclesi(e roman;? praxis, utliquet ex. hislnnocenlii XI verbis, in Docreto de frequonti Coinmuiiioiie, an. 1679: Cum divusAposlolus nolit (conjugatos) invicem (debito) fraudari, nisi forte ex consejisu ad tempus, ut vacent orationi; eos setio admoneaut (confessaiii) tanto mogis oh socratisHinœ eucharistiœ revc' rentiam, continentiœ vacandum.
« Secunda pars a sancto Gregorio Magno disertim (raditur: sic ille cilata epist. G't, in responsione ad decimam Augustini interpogalionem: Oportet légitima cnrnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis. . . Si quis ergo sua conjuge, non ctipidine voluptatis captus, sed sohimmodo liherorum creandorum gratia, utitur: iste profccto de ingressu Ecclesiœ, seu de sumendo corporis Dominici, sanguinisque mysterio, suo estrelinquendus judicio ; quia a nobis pruhibcri non débet accipere, qui in igné positus nescit urdere.
« Idem videtur esso sancii Bonaventuree sensus : sic enim scribit is in V, dist. 12, q. 3, n. 90: Raro contingit quod homo conjunga" tur (cum uxorc) debitum exigendo, quin sit ihi aliqua culpa. Si autem solum reddcndo debitum, tel etiam causa prolis, non credo quod f/f6ea; a communione retrahi, nisi de con- ^ruo; seu, ut loquitur sanclus Thomas, q. 80, art. 7, secundum congruitatem, et non sccundumnecessitatem, prœcipue nimirum, ut censeo, propter distractionem mentis. Quanquam vix corii quid ea de re constitui potest ; quandoquidcm constet esse prœserlim e feluinîs non paucas, quœ uno Dei timoré debitum reddant, quasd;im etiam quoe cum suinma molestia; bas autem ex torpore et evagatione mentis ad sacra inliabiles fieri nemo facile judicaverit, Adde quod plures forent, quibus ob virorum ititemperantiam perdiu a commonione abstinendum esset.
« Terliœ parti sua constat Aeritas ex bis ibidem sancti Gregorii \ erbis : Cum non amor procreandœ sob'jlis, sed voluptas dominatur in opère commixtionis, habent conjuges etiam de sua commixtione quod defîeant. Aliunde cortum evagationis et deleclalionis carneee spiritum gerunt, quo utcumque absorpli, vix salis cœleslibus adhœrere possunt: ergo, ait sanclus Thomas eodem art., ad 2, lune prohiberi debenty ne accédant ad hoc sacramentum.
« Atque hinc coUiges qaam a saniori recesscrinl institnto, qui hanc olim emisere propositionem : Communio multo magis consutenda est conjugatis ipso die copui'e habilœ : causa voluptatis. Sud, hcul quanto erravit atrocius, qui islam hanc non erubuit proferre : Considendum est sacerdoti et laico, ipso die vuluntariœ pollutionis, fornicationis, adultéra, imo et peccati contra naturam, ad sacram mensam accedere, dummodo doleant et
DlCTlOKN. r»E ThÉOL. morale. 1.
confiteantur. Istane Iheologus evomuit, an dœmon abyssi? » ^Collet, Traité des SS. Mystères, chap.3, § 2.)
II. De la niodeslie nécessaire pour receTOir la sainte commuuioD.
52. Ouand on est véritablement convaincu qu'on va recevoir lo. corps et le sang d'un Dieu , on prend un maintien en rapport avec cette gramie action : habits propres et modestes, profond recueillement, allenlion reli'Zieuse. Tous les caiérhismcs disent v^u'il faut se présenter modestement à la sainte table, ne pas trop se presser, y avoir les yeux baissés. Ils recommandent de ne [toint cracher après la sainte communion avant qu'on ait pris un peu de nourriture, ou qu'il se soit écoulé un temps assez long jjour uue les saintes espèces soient consumées.
