‹ Dictionnaire des ordres religieux, ou, Histoire des ordres monastiques, religieux et militaires, et les congrégations séculières de l'un et de l'autre sexe, qui ont été établies jusqu'à présent (volume 3)Chapitre 385 sur 838 · CONCORDAT FRANÇAIS · texte numérisé non relu

CONCORDAT FRANÇAIS

On appelle ainsi, 1" le traité passé à Bologne, en 1516, entre le pape Léon X et François I"^; 2° la convention entre le gouvernement français et le pape Pie Vil, faite le 26 messidor* an IX (13 juillet 1801). Ce concordai, régissant aujourd'hui les rapports de l'Eglise de France avec le saint-siége, nous allons le rapporter.

Concordalum anni 1801.

« 1. Religiocatliolica, aposlolica, romana libère in Gallia oxercebinir. Cullusp^lb'i(•.ll^ erit. iiabila lanieii ra:i ne nnlinatioiuim quoad p .liiiam. quas gnbernium pro piiblioa lianquilliiate iieces-aiias exi^li . abit.

I 11. Ab Apnsiolica Sede, cullaiis cnm Gallico gtiberiiiii consiliis , novis Hnibus Galli.irum diœceses circiim^crilieiitiir.

( m. Siimmiis poiitifex litularibus ecclesiarum Gallioariim episcopis si^isili'abii se ab eis, pro bono pacis et uniiatis , omnia sacnlicia lirma lidiicia exsppciare, eo non excepio quo ipsas suas episcopales sedes resignent.

« Hac horialione prœmissa, si buic sacrificio qnnd Ecclesiae boninn exigit, renuere ij.'Si veiient(rieri auleni id |iossesnminnspoiititex suo nonreputat aninio), gubernationibns Gallicaruin ecclesiarinn novae circuinscriplionis, de novis lilulaiibus provldebilur, eo qui seqniiur modo.

I IV. Consul primusGallicanac reipublicf, inlra très menses qui promu!g;UioneMi constitulionis Apostolicae consoqueninr, arcbiepiscipos et episcopos novre circuûiscriplioiiis diœcesibus prieficiendos noininabit : sununus ponlil'ex inslinitionem canonicani dabit jnxla formas , rt-late ad Galliam, anie regiminis commnialionem sialutas.

« V. Item consul primus ad episcopales sedes quae in posierum vacaverint, novos aniistiies nominahit ; iisijue, nlinariiL'uio praecedenti consiiiutuin est, Aposloliea Sedes eanonicam dabil instiiulionem.

€ Yl. Episcopi, anlequam munus suum gereuduni suscipiant, corain primo console juramenlum lidelitatis emiuenlquod erat in more ante regiminis eomnnn-iiimien», sequeiilibusvcrbisexpiessuni : Ego jino el proviitto, ad sancta Dei Evangelia, obedk-nliam et fidelitaleni giiberiiio per constitulionem Gallicanœ reipublicœ stululo. hem promiUo me nullam communicalionem habiiurum, nnlli coiicilio inlerfuturum, nullamque suspectam unioneni neque intra neque extra conservnturum, quœ tranquillilaù publicœ noceal : el si, tam in diœcesi mca quam alibi, noveritn aliquid in stalus damnum Iraclari, gubernio manifestabo.

f Vil. Ecclesiastici secundi ordinis idem juramenlum emiiteiii corain auctoritaiibus civiiibus a Gallicaiio gubernio desiguatis.

< Vlil. Post divina offuia, in omnibus calbolicis Gallii-e templis , se orabilnr : Domine, salvam fac rempublicam ; Domine, salvos fac consules.

i 1\. Episcopi, in sua quisque diœcesi, novas parœcias circimiscribent; quae circumscriplio suum non soriieiur effectutii , nisi poslquam gubernii consensus accesserit.

« X. liden) episcopi ad parœcias nominabunl, nec personas eligenl nisi gubernio acceptas.

t XI. Poteiuni iidem episcopi babere unum capituluni in calbedrali ecrl.sia , al(pie unum seaiinarium in sua quisque diœcesi, sine duiuiionis obligatio>ie ex parle gubernii.

< XII. Ouniia lompla melropolilana, calliedralia parochialia, alque alia qui- non alienata sont, cullui necessaria, episcoporum disposilioui iradentur.

i Xlli. bauciitas sua, pro pacis bono felicique re-

ligi'iiis restitutione, déclarât eos qui bons Ecclesi;p. alienata acqmsivenmt, molesliam nullam babiiuros, neque a se, neque a Romanis poniilK ibus successoribus sui>; ac consequcnler propiiclaseoruiiidrni bonorum, rediLu> et jura eis inliaeieniia , immnlabiiia penes il SOS erunl at(|ue ab ipsis c.iu^am babemes.

« XIV. Gubi-rnium Gaiiioan.'ç reipoblic.H in se recipil ttnn episxîoporiim , lum iiarocliorom. quorum diœceses alqne parœcias nova ciiciimsciipiio compiecteiur, susienlationem quae cujuS(|ue siaiinn ileceal.

i XV. Idem gubernium curabit ut calbolicis in Gallia liberum sit, si libuerit, ecclesiis consulere novis fiir.daiionibus.

t XVI. Sanctitas sua recognoscit, in primocoosule Galiicanae reipnblicae, eadem jura ac privilégia quibus apud sariciam Seileinfruebatur anliquum regimen.

« XVIl. Utrinq.ie conveiilum est qnod, incaso t[uo aliquis ex successoribus iiodieini piiuii con>ulis ca- Iholitam religionem non profiteretui , super juribus et privilegii5 in superiori aniculo commeoioralis, nec- Don su()er nominaiione ad aicliif*iiisc.ip;iius el episcopauis, !e>peciii ipsius, nova convenlio (iert;t.

« liaiilicaliounm aut<Mn iraditio Parisiis fiel quadraginla dierum S{iaiio. >

Qnod si coocordatus lUe aqnibusdam fuerii nimiae indulgeutiie incusatos, si etiam banc occasionem arripiitrint nimis molli , ut a lide desciscerent, ut infra niemorabimus, vere cbrisiiaiK» alio sub respeciu convenlio illa considerabilur. Meminiscant, t|ui nonnisi floreniem nuuc el muliis ab annis Religionem cernenies , prceierita ex preseniibus jodicani , eo^ tenipore, lum per sacerdoium exilia et Coodes, tuui per Direclorii corrupios mores, jam obsulere in Galliis oinnem cultum; meminiscant superbissimi et lenacissimi viri arbilrio lanti nujmenti quxslionem permissam fuisse, isiaque consideranlibus Pii VII agendi ratio qualis fueril, apparcbit; id e.^l, omiii cbarilalis, sapientiae, amore Jjoni, prudcniiinjuc referla. Meminiscant de Gallia Ida, rogione Cbrisiianissima, vel >cliismatis, vel eiiain impiet.itis furoribiis agiianda, forsanque in perpeiuuin , lune lemporis acium fuisse, mirabuniurque ex primo adiiu reducem Religionem us(jue ad bos terminos piocessisse. Videant, qui ausi sunt ali<|uid ex débita pontifici laude detraliere, al (jnid in Deum et mores irreverenlice ducti fuerinl bujiis ataiis coœvi , qui per decenniuma 1791 ad 1801 piisinsiiiiiiionibuscaruere, et iiuamvis cerium sit portas inferi iiunqnam contra Ecclesiam praevalere Jebere , inuiiinenti malo cerie cilo meviicina paranda erai.

Dalum Parisiis, die 15 mensisjulii 1801.

Suivent les signatures des trois légats du pape : CoNSALVi, cardinal; J. Spina, archevêque de Corinlhe; P. Ci.SELLi, théologien consulleur de Sa Sainteté. Les signataires de la part du gouvernement français furent Joseph Bonaparte. Cretet et Bernier.

CONCORDAT {terme de jurispr. commerciale.)

On appelle ainsi un arrangement qu'un failli fait avec ses créanciers. Voy. Faillite.

Page 1