SEQ
|Si8
n'y chante point V Alléluia au graduel; mais l'usage contraire a prévalu contre la règle liturgique. (Gerb., De canlu, pp. 408, 409.)
— Fecerat quidem Petrus ibi jubilos (739) ad sequentias, quas Melenses vocant : Romanus vero romane nobis e contra et amœne de suo jubilos modulaverat , quos quidem pont Notkerus quibus videmus verbis ligabat. Frigdorœ et occidentan<e , quas sic nominabant, his jubilos animât us etiam ipse de suo excogitavit. ( Eckeardi junioris Lib. decas.monast. S. Galli,t\p. Melch. Goi.dast, Rerum alamannicarum Scriptores ; Fruncofurli, in-fol., 1C0G, t. I", p. 60.)
Tout ce passage, dit M. Th. Nisard, servira à compléter et à rectifier cette assertion de M. de Chateaubriand : « Les séquences d'origine barbare portaient (au x' siècle) le nom de Frigdorœ. » (Analyse rais, de VHist.dcFr.; Œuvres comp.; Pourrai, 1832, t. VI, p. 67.)
Et l'abbé Lebeuf, dans sa Dissertation sur l'état des sciences dans les Gaules depuis Charlemagne jusqu'au roi Robert, en tète du tom. 11 de Divers écrits pour servir d'éclaircissements à l'histoire de Fr., par le môme, Paris, B;irois fils, 1738, du qu'on « donna à quelques-unes de ces séquences les noms de frigdora, d'occidentale et de clarella, qui sont restés à deviner. »
C'est l'expression dont Du Cange se sert : voici son article sur Clarella que nous compléterons en citant à la suite ce qui regarde lu frigdorœ et occidentanœ. Nous donnons l'un et l'autre sans commentaire.
« Clarella adde. f. uclarasiusvd claro, quod una cura tubisdecantaretur. — Clarella, in vetustissimoms.S. Benedicti ad Ligerim legitur, prosa clarellœ : qua posteriori voce an de.^ignetur auctor prosœ, an tonus seu musices raodus, quo decantari debebat, divinandum.
— Frigdorœ et occidentanœ, toni vel inodi musici,aNotkeroBalbuloadinventi.Eckehardus junior de casib. S. Galli cap. 4 : fecerat quidem Petrus ( le reste comme ci-dessus). Eadem propemodum habet Eckehardus minimus De vita Notkeri Ralbuli cap. 9. Jodocus Mezlerus : S. Notkerus vocatus Batbulus, inaginOttonisnepos, natus in Castro Heligow, abbati Grimaldo oblatus est juvenculus, vote balbulus...., Primas adinvenit jubilos seu sequentias modulalas , quas ipse ad distinclionem Melensium appellabat frigdorœ, aul occidentanœ, quas et in ter sacrosancta mysteria toties Ecclesia repetit. Sed ex his vim aut etymon vocabuli vix quis agnoscat. Goldastus ad Eckehardum scribit, frigdorarum originem a Grœcis, occidentanarum a Latims esse, ipsa nomina fidem facere; frigdoramque appellatam , quod constiterit ex modis , quos phrygium et dorium vocant Grœci.
Caetera, quœ ibidem de rnusica recenliorum commentatur, majorem lueein horum vocabulorum etymis non afferunt. In veteri
(739) Le mot neume, suivant le P. Martini (Sloria,
I. t", p. 379) n'a eu la signification de Jubilus qu'unies le xi* siècle.
^740) « L'hi:>lorien, qui peut-être fidèle dans tout ce
cod. Bibliothecœ Cesareae, scripto ante annos circiter 700, quo continentur hymni ecclesiastici varii, apud Petruin Lambecium, lib. u Commentar. de Ribl. Cœsar., cap 8, hymnus describitur, qui in sancti Paschatis die decantalur, in quo hœc habentur : In sancto die Paschœ frigdola. Laudes Salvatori voce modulemus suppiici, et devotis melodiis, etc. Qua quidem Frigdolœ inscriptione innuitur hoc tono hymnum cani debere :
unde cum hymno, qui canitur in Natali S. Stephani, Hypodiaconissa ; in Natali sancii Joannis Evangelistee , Romana; denique hymno de S. Andréa apostolo, et hymno de apostolis, aurea; voces prœponantur : prorsus existimo, ita eo œvo appellatos certos musicos lonos ac modos, quibus ii hymni decantari deberent. (Hymni et tropi inscribuntur aut romani, aut grœci, aurei, fidiculi, frigdoli, aut occidentani pro tonoruin diversitate, in codicibus sœc. x, qui hodie quoque apud S. Gallum exstant. Vide Pertz, vol. II Script., p. 102, not. 53.)
— Voici au reste do quelle manière s'exprime l'abbé Lobeufsur l'origine des séquences dans le culte. « J'ai trouvé dans un manuscrit très-ancien de la bibliothèque du roi, que c'est le Pape Adrien 11 qui leur a donné plus de cours qu'elles n'en avoient. Je rapporterai le passage en entier quoique long, parce que cette addition, faite à Home au livre d'Anastase le Bibliothécaire, est inconnue à tous les savants même d'Italie, et qu'elle peut servir à éclaircir le fait de l'établissement des tropes qui étoient des prologues faits pour amener les introïts, etc. « Adrianus Papa V11I sedit annos v, na- « lione Romanus, pâtre Julio. Hic ecclesiis « ornaraenta multa preliosa superadmini- « stravit. Hic Antiphonarium romanum, sicut « anterior Adrianus, diversa per loca corro- « boravit, et secundum prologum versibus « hexametris ad missam majorera in die « primo adventus Domini J. C. decantan- « dam institu.it, qui similiter incipit sicut « anlerioris Adriani proœmium : quod il le ad « onines missas in eadem Domitiica prima « adventusdecantandumstrictissimumeonfe- « cerat; sed pluribus iste constat versibus. « Hic conslituit per monasteria ad missam « majorem in soiemnitatibus prœcipuis, non « solum in hymno angelico Gloria in excel- « sis Deo canere hymnos interstinctos quos « laudes appellant, verum etiam in psalmis « Davidicis, quos lntroitus dicunt, interserta « cantica decantare, quœ llomani Feslivas « laudes, Franci tropos appellant: quod « interpretatur, figurata ornamenta inlaudi- « bus Domini. Melodias quoque ante Evan- « gelium concinendas tradidit, quas dicunt « sequentias; quia sequitur eas Evange- « lium (740). Et quia a domino papa Grego- « rio primo et postmodum ab Adriano una « cum Alcuino abbaie, delicioso magui im-
qu'il dit, donne ici une mauvaise origine du mol sequenlia. On voit au reste que dom Manillon a douté prudemment, dans sa Liturgie gallicane, que Notker lut le premier auteur des proses ou séquences. »