‹ Documents divers sur le Limousin;Chapitre 73 sur 100 · TRAITS H13T0RH1UES · texte numérisé non relu

TRAITS H13T0RH1UES

int annuatim, cum prebenda ecclesie tempore. tantumdein m annuo redditu approbavit Guido cantor. Verum quia jst dignitia in ecclesia nostraet provenenues et exiles, rursus habentes iatuitum ;antori3, concessîe sunt ultra triginla se annui reddîlus de proventibus capi-

us patronatua ecclesiaj de Condaco (2) n, 1357. Quse oiiinia confirmavit suis artus, 1358.

tère de Saint-Estienne, 1270.

;nsi9 dicltur monasterium îd llttera

afjon d 'anniversaire, 12S2.

inonicus Lemovicensîs, memor benefik Bonifacio Cantuariensi archiepiscopo, Lemovicensi anniversarium pro anima i 1282.

itère de Sa/nf-Andcé, 1291.

Lemovicenais posuit quinque clericos SU Andreœ ad supplendum defectum quos prior tonebatur alere in dicto more fuit concordalum aniio supradiclo : facultatibus conventus.

tunicalion pour ëtttaa, 1292.

[a in quibusdam festis primfc classia in per unum ex canonicis contra non sol-

haut on trouve citée une Sutla dimintilionU

PAR DOM J.-B. PRADILHON. 259

ventes reditus qui debebantur. Tune etiam fiebat cessatio officii divinî, ut constat ex litteris 1292.

Visite de Bénévent^l'Abbaye par l'evesque, 1307.

Raynaldus, epîscopus Lemovicensîs, visitavit 1307 monasterium Beneventi (1) ubi habitus indécentes, armorum portalio et inordinata vita. Prohibuit ne super superpellicia <îaputia déferrent, sed almutias; quod nullus déférât clocham seu rodondellum vel argandum in hac diœcesi, nec ludant talis.

Antiquité de l'église de St-Estienne et de son bastiment, 1316,

Univcrsîs présentes litteras inspecturîs R[aynaldus], Del gratia Lemovicensis episcopus, salutem in Domino. Noveritis quod cum nos et capitulum ecclesiae nostrae Lemovi- <;ensis predictam ecclesiam ab anliquis temporibus a beato Martiale, Jesu Christi apostolo, et a beato Petro, apostolorum principe de inandato Domini destinato, in honorem beatissimi prothomartyris Stephani inslitutam. quaî dictis temporibus super ecclesias Aquitaniag provinciae tenuit principatum, quae etiam a predecessoribus nostris aedificala aîdificio satis indecenti et forma operis indecora, de novo aedificare cœperimus in solemniorem et nobiliorem formam ac structuram, ad honorem Dei et beatissimi protomartyris

Stephani eandem ecclesiam erigere cupientes (2) me-

dietatem fructuum primi anni ecclesiarum parrochialium

vacaturarum intra sex annos concedimus (3). Datum

•die veneris post festum beati Vincentii 1316 (4).

Changement de seneschaussée, 7332; Capitulum petiit a Philippe (5) rege ut villa sua de Vino-

(1) Bmévent-r Abbaye, arr. de Bourganeuf, Creuse.

(2 et 3) Ces points figurent dans la copie que nous reproduisons.

(4) Suil cette indication : Gerardns Rotgerii successit Raynaldo et in litteris <;onfirmatiouis predictarnm addit biennium post sex annos flnitos a Raynaldo concessos, quem Tocat antecessorem suum, uunc archiepiscopum Bituricen- «em. Hae litterse datœ Avenione 1310.

(5; Philippe VI de Valois.

EXTRAITS HlSTORmUES

de senescallia Pelragoriceosi, submîtterei. Raciooe cuju3 BupplJcatîonîs niaiidavit rallo Pictaviensi et Lcmovicensi ut inquiodis, vocalo procuratore regio Lemovicas,

Fondation d'annirentun, 134S.

uni, episcopus Autissiodorensis, fundavit n ecclesia Lemovicenst, ut palet e\ instru-

uti de prÉtn* téculiers à 5t-lfarlJa/, f 352. presbilerorum scculaiium monastcrii Sli-

ir la conttruction de /a cafhëdra/e, 1390.

Lesiranges, archevcsque de Rouen, légua lur le bastimcnt de léglise de Limoges; ce i mains de Léonard Vidaud, du chiltcau do ième septembre 1390.

Cloittre St-Eathnn», 1427.

li, vicarius ecclesia' Lemovicensis, vu It sels ecclesia! Lemovicensis, in ea parle qua; decani, 1437.

Commencement des années (2),

ant a 25 marlii, die anDunciatioiiis beata^ Ti usum Lemovicensis patrijp, proutdecla- ?r a Marliale de Alvernliia, locumtenente in

)b, arr. de Brive, Corrëze.

u comineu cernent de l'auuée eu Limousiu a ité réccm-

. L. Guihcrl dans uuc Ijrocliure où l'ou trouve tous le*

ablcs.

PAR DOM J.-B. PRADILHON. 261

hac parte senescalli Lemovicensis regii, in absentia tamen P. Disnemandi locuntenentis dicti senescalli, 146:2.

Confrérie de la Visitation de Nostre^Dame establie, 1481 (1)

In nomine Dornini, amen, Notum sit cunclis presentibus pariter et futuris quod nos rcligiosi sacerdotes infrascripti, -congregati in conventu tratrum Pra^dicatorum civilatîs Lemovicensis et in capitulo ejusdem conventus anno^Domini 1481 et die 5* mensis juliî, considérantes nos esse peccatores <it pœnis seu reatibus in conspectu divinae justitiaB obligatos -et orationibus quamplurimorum indigere morlemque de proximo imminere, ad honorem Dei et beatissimse genitricis ejus et remedium animarum nostrarum, fraternitatem seu «onfralriam facimus observandam juxta capitula sequentîa, continuandam quamdiu vila fuerit comes, cum intentione recipiendi ad dictam fraternitatem quoscunque ecclesiaslicos (in sacris tamen conslitutos et de proximo celebraturos) in civitale et Castro Lemovicenso ac suburbiis et circuitu ^orumdem, infra cruces circulatas commorantes, cujuscunque ordinis et gradus extiterint, ut multorum orationes facilius a Deo glorioso valeant exaudiri. Huic fraternitati nomen dederunt Joannes Bartonis, archiepiscopus Nazarensis (2), et J. Bartonis, episcopus Lemovicensis, mulli €anonici ecclesias Lemovicensis, monachi Sti Martialis, Sti Auguslini, Sti Martini, plurimi religiosi mendicantes, sacerdotes et rectores parœciarum (sic). — {Ex libro confratriœ visitationis S. Mariœ virginis (3).

Huit compétiteurs à l'évéché de Limoges, 1510.

Jean Barton, evesque, estant mort le 12 sept, 1510, le

(1) Voy. dans dos Nouv, doc, iiistorlques, p. 261, la liste des bailes de cette <ionfrérle.

{%) Le GaUia chrisUana déclare ignorer quel est ce siège archiépiscopal.

(3) Suit cette indication : Ista frateraltas fuit approbata cum statutls ^ Joaone Bartonis, episcopo Lemovicense, in domo doniini decani nepotis sul.

procurante Antonio Martini, theologiœ magistro, 19 junii..; Quo die

diclus episcopus visitavit solemnlter abbatiam Sti Martini. — Jean Barton I, dont il s*agit ici, fut évèque de 1457 à 14S6.

' EXTRAITS HISTORIQUES

; sept. Philippe de Ponlbrianl présenta lettres idation du Roy pour le protoootaire de Bon- 'il fust eslù.

;. Slartial Audier, conseiller au parlement de

présenta de mesme teneur de la pari du Roy.

l'evcsque de Périgueux en présenta de mesme, d'un gentilhomme nommé Baralon, chevalier,

Monlgaugier, qui faisoit entendre la volonté

e premier président de Bordeaux porta encore» eyne Anne.

noble et puissant seigneur de Maumont porta tires du roy.

esque de Castres porta autres lettres du Roy a

nieric de Rochechouart, chevalier, seigneur de

wrla autres lettres du Roy et remontra que

Bonneval estoJt parent de la Reyne, agréable

re du gouverneur de Limosin.

am Fumée, sieur des Roches, mettre d'hostel

a autres lettres.

:liapitrc respondit qu'il fairoit eslection dont le

iple seroit content.

embre, jour de l'eslcctlon, Guillaume Barton,

ix-huit voix; Foucaud de Bonneval, huict; Jean

e, une; Léonard Boyol, une (1).

aititiona duis /e chapitn d'Eymoutien, 1S10.

e PetrabufTeria, prepositus Aentimonasteriir lissidium inter Anlonium Bernardi et Joannem iorem, abbalem de Doralo et Sti Augustini,.

ecclesiae Lemovicensis, coelectos. Bartonis in parlamento Burdigalensi. Vacatio hsBc fuit

■.lifenl procèt pour aile etleclim.

Wi,9' ■ P"" «■■" ■ "■ '.V~ ' * ''^" ^ ' .* ■■ *li ^ ■■f«l - ^ -'"fV* r /-^^•'-W^--^ —-r— T—s ^1

PAR DOM J.-B. PRADÏLHON. 263

Compétitions dans l'abbaye d'Ahun, 1510.

Fraler Martialis Bilhon, abbas Ageduni (1), obiit 1510. Post quem elecli*duo : Petrus de Marche et Guillelmus de S. Marcello; cui adjudicavit episcopus Lemovicensis, Petro de Marche appellante coram archiepiscopo Bituricense. Lite pendente, ipse mortuus est primo decembris 1510. Cui substitutus a religiosis Franciscus de Montaignac^ eleemosinarius dictae abbatial.

Prise de possession de l'évéché de Limoges, 1530.

Antonius Lascaris de Tenda, episcopus Lemovicensis, constituit procuratorem magistrum Claudium Ferrerii, canonicum et sacristam ecclesiae Regiensis (2), ad capiendam possessionem episcopatus nomine suo, ut constat ex litteris datis Avenione, 27 mai 1530.

Translation du chap/fre, 1547,

Anno 1547, propter pestem vigentem in civitate Lemovicensi (3), assignatum capitulum in villa de Axia (4) ad ultimam diem octobris super electione canonici in locum Hugonis de Lemonia defuncti, cujus praebenda vacabat.

Taxe des pauvres, 1563.

1563« le chapitre [de Saint-Étienne] fut taxé pour Taumosne générale des pauvres à 80 H. par mois, comme appert par quitances de P. Saleis et M. Dubois, commis à lever pour les pauvres.

(1) Ahun, arr. de Guéret, Grense.

(2) Riez dans les Basses- Alpes.

(3) Cf. Registre consul.^ ï, 412.

(4) En i563, dans une occasion tonte semblable, le chapitre de St-Étienne se retira à St-Junien. [Voy. le Journal du chanoine Tensseulh^ p. 257 de nos Chartes^ Cluroniques, etc.— En 1(107, tonjours par raison de peste, le chapitre s'était retiré à Solignac, à ce qu'il semble. (B. St-Amable, fil, 742.)

EXTRAITS niSTORIQUKS Trouble» A Umogaa, tS89 (1).

)tion arrivée à Limoges le 13 octobre 1589, eo laque [é Guillaume Verlbamon, fils de Jean Verthamon. luence de quoy les chanoines Martial Pabot, Mari let, Pierre de Verneresses et autres furent condami ! pendus, par contumace. V estoient aussi compris il et esleu Benoist, les deux Puymoliniers, G. et les, J. et Martial Sandeles, P. Sandeles, M. Lagor Bnier, chanoines de Saint-Martial. Les juges furent ent Martin, de Joyet, de Loménie, Garreau, Grai , Viccnt (sic) et Dcsmaisons.

Nobiles Lemovicesens ex variis înstrumen ecclesiao Lomovicensis (1089-1605.)

cahier, de Luit feuillets grsnd in-8°, contient envii

traits fort courts d'actes que l'on ne retrouvera peut-ê

is. Nous reproduisons les plus importants dans un on

tlog'ique.

allier a même provenance que celui des Selecta qui p:

. 11 est de la même main et peut aussi bien être attrit

Pradilhon.

lericus Trenchaleo domicellus, hères Guillelmi frat litteria 1089 ubi predictus Aymericus contrahit ci lo sub pcena centum librarum turonensium et am prébende veleris quam habet in ecclesia Lemo

marus et P. de la Roclia, domicelli parochie Sti Pau ur bailivi et levHtores décime in litteris 1265. io vicecomes Combornensis, filiua Archambaldi quonicecomitis Combornensis. Qui Archambaldus vendidit

[■ la Chronique ie l'ADODfme de Salnt-Léonanl, p. MO de nos CfurM,

PAR DOM J.-B. PRAOILHON. 265

quarteriam décime in parochia de Objac cum pluribus aliis juribus Helie de Malamort, decano Lemovicensi, et capitulo,

Aymericus de Rupecavardi, vicecomes 1282, vendidit capitulo molendina Salaniaci.

Guido de Rupecavardi miles vendidil nonnula in casteilania de Salaniaco, 1292.

Geraldus de Beuna, advocatus regius in alta patria Lemovicensi, 1313.

Âlpaicia, filia et hères unica Guillelmi de Bardia, domioelli, 1315.

Guîllelmus Danielis, clericus domini illustris régis Francorum, locumtenens domini senescalli Pictavensis et ballivî Lemovicensis, 1316.

Petrus Raymundi de Rabastenc, domini nostri Francie et Navarre régis miles et ejus senescallus Pictavensis et Lemovicensis, 1323.

Guillelmus de Nayda domicellus, dominus de Chante-

merla, vendidit R[ Lemovicensi] episcopo decem

«t octo libras renduales assignatas in castellania de Bernia et de Ageduno circa 1330.

Jordanus de Lubercio, senescallus Lemovicensis, 1336.

GuUelmus Bonelli, locumtenens senescalli regii Lemovicensis, 1338.

Guido Escuderii, bajulus regius Brivae, precepit gentibus episcopi apud Sadranum ut mitterent ad guerram Vasconie et posuit temporal itatem episcopi ad manum régis, 1339.

Robertus de Dohé procurator regius Lemovicensis, custos sigili regii in baillia Lemovicensi, 1342.

Nobilis et potens vir Raynaldus de Pontibus miles, capitaneus Francorum régis in partibus Lemovicensi et Petragoricensi, 1354.

Ademarus de Mortuomari, miles, capitaneus et senescallus Lemovicensis, 1380.

Jordanus Laurentii, locumtenens domini senescalli Lemovicensis, 1388.

Bernardus de Bonavalle in actu capitulari, mense maii, 4ie veneris post festum Sli Stephani 1395, dicilw persecu-

EXTRAITS HISTORIQUES

ie qua fuit transiatus de NemauseDsi et insem, propter lirannidem et malitiam f et in ecclesiam Lemovicensem transla vitores eccleaise Lemovicensis non perm papae nec sacro collegio obecliens, pro liam in consistorio coram papa fuit arn dinalis Lemovicensis pro ipso supplicai

FurDO canonicus missus ad curiam n [uendo causam exemptionis contra epi

. des lettres au chapitre, datées du 18 ( le pendant le schisme ils ne receus&ent ostulé ou esiu de droict; en cas qu'OQ it qu'un lui fasse scavoir.

du 4 mars par lesquelles est enjoint d iiblée de Paris, pour traiter de l'unioi

trois des plus capables du chapitre, el fassent des processions pour extirpe:

ivoyé le 2 may noble Guillaume Eym lise [1398].

)mpedorio, canonicus Parisiensis, contr r. Eymoini, canonico Lemovicensi, prc

ecclesia Lemovicensi qualibet die, pro i tos francos auri et centum francos auri septimana unam missam de spiritu san '. l'an 1397 touchant la place appellée îernard de Bonneval, [evesque de Limog uer après la ruine de la cité; où deposi lint vu la désolation (1). Est dit que Guy >pellé Nicolau qui fut depuis cardinal li aussy fust cardinal, avoint esté evcsq

inso canonicus Lemovicensis, 1410, cons de Maignaco episcopi Lemovicensis. Pof lonium, 1417.

ilne qui suivit la prise de la cita par le prince îloir, I

PAR DOM J.-B. PRADILUONé 267

Gaufridus d'Aulx, canonicus Bituricensis, vicarius gêneralis Nicolai Viaudi, episcopi Lemovicensis, 25 dec. 1414.

Raymundus la Chapolie, miles, locumtenens nobilis et potentis domini senescalli Lemovicensis regii, 1418.

Controversia inter religiosos Sti Augustini et Sti Martini pro ordine suo in processionibus, 1460. Ordinatum a vicario generali episcopi ut procédèrent juxta morem consuetum die mercurii ante ascensionem 1460. Ordinatum postea in capitulo, occasione processionis generalis facte in die Trinilatis, in qua delatum corpus Christi, ut a parte sinistra procédèrent religiosi Sti Martini, et Sti Augustini a dextra seriatim, idque présente episcopo donec aliter constaret de juribus ipsorum.

Nobilis Joannes de Monte-Rocherio, dominus dicti loci et de Niolio, 1461. Ibi fit mentio Ratherii de Monte-Rocherio, domini dicti loci et de Niolio, fundatoris vicarie ad altare béate Marie in ecclesia parochiali de Niolio.

Maria de la Jutgie, abbatissa de Régula, dicitur fundatrix vicarie S. S. Johannis Baptiste et Ivonis in litteris 1466.

Joannes Cospoti procuralor regius in Lemovicinio super facto aydarum, 1466.

Petrus Foulcaudi, abbas electus Beneventi, 16 januariî 1466, nobilis et militaris generis ab utroque parente. Confirmatus a capitulo Lemovicensi die 9 februarii 1466, accepit professionem die 13 februarii, successit Ludovico Foucaudi, cujus tempore prioratus Beneventi erectus est in abbatiam circa annum 1459.

Joannes Jouviondi, receptor régis in senescallia Lemovicensi 1468. Quo anno commissarii régis missi Lemovicas [fuerunt] domini Petrus Millet, doctor, Simeon Duval, miles, magister Joannes de Fis, locumtenens preposili marescalli régis.

Aymerîcus Audiani, locumtenens generalis senescalli Lemovicensis regii, 1478 et 1480.

Johannes dePetrabufferiajus pretendens ad praepositatum Aentismonasterii vacantem par obitum Fulcaudi de Petrabufferia, 1482.

Gilbertus de Chabannes, gubernator Lemovicensis, 1488.

EXTRAITS IIISTOniQUES

«nnes Brechenij, quondam episcopua Vaurensis, funda-

io ecdesia de Brigolio in liltcris coUationis dicte vicarie,

udovicus Mosnier, locumtenens generalis, nobilis et

tiUs domini gubernatoria et senescalii Leniovicensîs,

atheus et Jacobus Benedicti fratres, burgenses castri

lovicensis, emerunt a capitulo duas pinlas et eygueriam

ia\i deaurati et cuppam auri donatas ab Hugotie de Mat-

co episcopo, prelio 225 11. 80 solid. 9 denar [XV" s.?].

hristophorus Bartonia, miles, dominus de la Roche, eiee-

inarius aule episcopalis, 1502.

icaria fundata in ecdesia burgi de Salanhac ad altare

Calharine per nobiles Joannem d'Espuer et Catharinam

chet, ad quam presentavit Joachim Bracbet, dominus de

ignaco et senescallus Rutbenensis, 1503.

ranciscus Suduyraudî, locumtenens parllculai-js guber-

)ri3 et senescalii Lemovicensis, 1505.

elrus Bermondet, dominus Sti Simphoriani, locumCe-

s generalis, nobilis et p4)tenti3 domini gubernatoris' et

;scalli Lemovicensis, 1508.

jaunes Chouvet domicellus, domicellus de Fredaigue et

Brosses, patronus vicarie des Brosses in ecclesia parc-

ili S. Mauricii de Leonibus ad altare S. Anna;, 1508.

ranciscus Lamy, electus pro regc in alla patria Lemo-

■nsi, judex et custos sigilli, 1509.

arrata qufe fuerunt acta in coDcilio generali a Michaele

viondi, Joanne Bartonis juniore et protonotario de Gi-

lo, 12 junii in capitulo Lemovicensi [15I1|. Dicuntur

laxiatorcs qui fuerunt Lugduni.

.eonard de Vernaige, licentié cz droits, lieutenant par- :lier de noble et puissant seigneur Mr. le gouverneur et eschal de Limosin, 1511.

llustrissimus Raymundus PeyrauU, cardinalis de Gurso icupatus, legavit plures reliquias ecclesia; Lemovicensi^ s capitulum commisit repetendas a comiiissa Engolisnsi, 13febr. 1511.

. ^iJi \KJ7U^

PAR DOM J.-B. PRADILIiON. 269

Nobilis vir dominus de Turribus provisus de gubernaniento et senescallia Lemovicensi, receptus Lemovicis 2** augusli 1525.

François Coulomb, bourgeois, conimia pour capitaine des stipendiés mis en Téglise [de Saint-Estienne], pour la garde d'icelle contre les invasions des huguenots, 27 juin 1562.

Le président Bermondet enterré le 2 mars 1566 (1).

Le dernier janvier 1598, le roy permist en faveur du sieur de Salaignac à Simon Palais, prieur d'Aureil, de resigner dans six mois le prieuré au profit du Collège, sur quoy fust obtenue bulle de Clément VIII portant suppression de la régularité en faveur du principal et collégiaux, du l®' des kalendes de février 1600, fulminée par Pierre Boyol, officiai, le 21 mars 1601, homologuée au parlement de Bordeaux le 28 may 1601, ce que le roy confirma le 16 aoust Ï605 en faveur des Pères jesuistes.

///. — Extraits de plusieurs actes et titres qui sont dans rhostel'de-ville, à Limoées,

Communiqués par M. Orasmaignac, greffier de la ville

Ces extraits sont incontestablement de la même main que les précédents, que nous savons être de dom Pradilhon dont les recherches en Limousin s'étendent de 1683 à 1691. Mais nous ne relevons la signature de Grasmaignac dans les Registres consulaires de Limoges qu'à partir de l'année 1695, bien que celle du précédent greflBler disparaisse en 1688 (IV, 62 et 97). Nous sommes disposé à croire que ces extraits ne sont pas antérieurs, en effet, à 1695 et témoignent d'une reprise de Pradilhondans les dernières années de sa vie. En tous cas ils ne se retrouvent pas comme les précédents dans la collection Gaignières.

(1) Présideût du Présidul de Limoges, établi en 13o>5J. CM i /liV/ stirt coMulaires, U, passim.

EXTRAITS HISTORIQUES

1« ptècu an diaJecU limoualti, 1202-1259 (1)

Peyrat et S. son fraire. M. CC. II.

lausa sia que J. Boyol et W., sos fraire, , Boti lo fil d'En Jorda Boti et am son fi anno M. CC. XV.

versi que Guy et Jolians deu Pe

deu Peyrat deu Temple, comprerent chavaler, una emina de froment chascuE

ompret uno oiaijo en barri de a

de meurtre fuite aux conaula de Limogea, 1263.

'esentes litteras inspecturis Guido de kVillelmus, frater ejus, milites, et Hugû Mus. Noverilis quod nos ad consules cj personaliter accedentes, iisdem juram< limus quod quidam homo qui vocab ris, qui presena erat in dicto Castro, [uod interfecerat Fabrum de Pinu qui m de Pinu, in parrochia de Colongis, et si

detiilimus Datum et actum

itatem beatse Maris: anno Domini MCCL>

intfon du sénécha/ du Limousin, 1264.

laentes litteras inspecturis Petrus Serviei Francise senescallus Leinovicensis, Petn rcensis, notum facimus In quoi

xlraits D'oui aucune signiQcallon historique; mai ■e de Charles rédigées en langue volgaire au Xlli* si nu enLimonsiD.

PAR DOM J.-B. PRADILHON. 271

fidem présentes sigillo nostro munitas dedimus die mercurii post octabas Paschae, anno M. CC. LXIV.

Sentence du sénéchal du roi de France, 12S5,

Universis présentes litteras inspecturîs Henricus de Cozanciis, miles, senescallus domni régis Franciae illustris in diœcesibus Lemovicensi, Petragoricensi etCaturcensi (1). Noveritis quod cum esset contentio coram nobis inter consules castri Lemovicensis pro se etcommunitate ejusdem loci ex parte una, et dominam dictam Planchada, relictam Jordani Vigerii, militis deffuncti, administratricem domus de la Mota quam inhabitat, sit« in Castro Lemovicensi, ex altéra, super hoc quod dicti consules dicebant quod ipsa domina in dicta mota unum palengum fecerat rétro domum predic-

tam novitatem faciendo in prejudicium dictorum

consulum et dedimus arbitres qui sic pronuntia-

verunt In quorum fidem présentes dedimus

[litteras] sigillo nostro munitas. Datum die jovis in vigilia beati Leonardi, anno Domini M.CC. LXV, mense novembris (2).

Procuration des consuls en cour de Rome, 1274 (3),

Universis présentes litteras inspecturis Guido de Peyrato, Ouillelmus Salanhac^ Helias de' Clausellis, Johannes de Peyrato de Claustro, Guido de Clauzellis, Johannes Guerini, Johannes Papiani, Petrus deus Bancs ^ Jacobus Saleti, Helias Danlant^ Bernardus Maynur et Petrus Mahemb^ consules castri Lemovicensis, notum facimus quod nos constituimus procuratorem nostrum in curia domni papae Guidonem Textoris, clericum, ad obtinendas quascumque litteras Datum VI kal . novembris anno M.CC. LXXIV.

(1) Sur Henri de Courances, maréchal de France (1255-1Î68), voy. un article de M. Henri Stein dans les Annales de la Société historique du Gdiinais (1891).

(2) C'est-à-dire le 4 novembre.

(3) Le Cartulaire du Consulat mentionne un acte analogue, sous la date de 1243, pour obtenir du pape le retour à Limoges des Frères Mineurs.

EXTRAITS HISTORIQUES

mparaltre devant lo lieutenant du t350.

m facimus quod constituimiis m Raynaldi, Petrum Maladen "ofes, castri predicti Lcmovinobis coram nobili et potenti e Xelli, domino de Mallo, enente doinini nostri régis si, Xanlonensi, Engolismensi,

et Dordoniaî Actiim

cstum boali Vincentii, anno

; lieutenants de sénéchaux 1358-1386 (1)

ns donini senescalli Lemovi-

lenescallus in Lemovicinio pro et Walliœ Il marlî i

ilisburi/, ?) miles, senescailus e etWalliîB in Lemovicinio. , ,

)iis licenlialus, locamtenens. . .

3 militis, senescalM Lemovi-

icr, sénéchal de Limosin pour

2), dominus de Mortuomari (3), CCIAXXVI.

i contre les consuls, 1374.

. Notum sit quod anuo

lo rege. die quînta octobris,

e Baluie noe liste des sèDéctiaQ-f <1b qni ait j.imais été :eutée.

an], daas la llauie-Vifime.

PAR DOM J.-B. PRADILHOX. 273

hora vesperarum, in consulatu castri Lemovicensis iiobilis vir Guillelmus de Mota, miles, intimavit dominis consulibus in presentia Petri Chalveti et Petri de Manhania consulum... Petiit apostolos et dixit : Dico et assero ego Guillelmus de Mota, miles, ûlius quondani Guillelmi de Mota domicelll defuncti, quod locus vocatus in Mota prope fontem de Eygolena, qui locus fuit antiquilus hospicium, pertinet ad me et ad predecessores meos.

Commissaires du roi à Limoges, 1475

L'an MCCCCLXXV, le XXIII septembre, honorables hommes maîtres Albert Josse, procureur du roy en la sénéchaussée du Limousin, Etienne Johanaud, aussi licentié es loix, Jean Quercin, André Rogier, Jean Boillon de la Porte, Mathieu David, m*" Martial Albiac, François Saleys, Jacques Brotaud et Pierre du Peyrat, commissaires députés par authorité du roy à gouverner le dit consulat sous la main d'icelluy seigneur roy.

Procès contre le roi de Navarre à propos des bancs cliarniers, 1545 (1),

Louis Benoist, etc., demandeurs en sommation de gariment contre les consuls de Limoges, deffendeurs, disent par devant nous Mgr. M® François Dixmier, conseiller du roy en son parlement de Paris, commissaire député en cette partie, que à cause des bancs charniers et places d'iceux qu'ils tiennent et possèdent en la dite ville, ils sont sous les cens, rentes, droits, fondalité et directe seigneurie des dits consuls. Toutes fois le roy de Navarre, vicomte de Limoges, prétend les dits bancs charniers luy appartenir.

£/ec*/o/j de 1551 (2)

3 janv. 1551, P. Prouhet esleu, de Sodeilhes esleu, de Chassaing esleu, S. Chantois esleu. Benoist esleu, Massiot esleu, F. Dubois esleu.

(i) Cf. les Beg. consul, I. 375 et 397. Cet acte est inséré après cinq autres des années 1377, 1304, 1390, 1471 et 1491 portant assence des dits bancs par les consuls de Limoges. — Cf. VlnvenU def Arch. comm, de Limoges^ AA. 2.

(â) Cette élection ne Agure point au registre consulaire.

Page 1