A DAMAS
Le P. Jérdtpe Queyrot, le P. Georges Riehelius et le f. Walrad Ban^en, s.j.
Notice du P. Jérôme Queyrot: i. Maladie et mort du P. Queyrot; il en avait le pressentiment. — 2. Il a passé sa vie à enseigner les petits enfants, dans les Iles, à Constantinople, à Smyrne, à Alep et à Damas, pendant 40 ans. — 3. Ses vertus religieuses : mortification, humilité, chasteté, charité envers le prochain. — 4. Sa grande dévotion à la S*®Trinité,et au S. Sacrement. — 5. Son grand zèle auprès des enfants, des pestiférés etc. ; sa patience dans les persécutions, ses fréquentes prédications en grec, en italien, en français, en arabe etc.; ses connaissances multiples en lesquelles personne ne peut lui être comparé. — 6. Douleur imiverselle à sa mort parmi les maronites et les grecs. — 7. Attachement de Michel Condoléo au vénéré missionnaire. —
8. Estime dont il jouissait auprès des patriarches et des évêques ; —
9. même auprès des turcs. — 10. Condoléo déclare n'avoir jamais reacontré un si saint prêtre.
Notice du F. Walrad Bangen : i. Il a fait la classe à Damas, pendant 26 ans, où il enseignait le grec et l'arabe. — 2. Eloge que fait de lui le P. Queyrot. — 3. Le Frère avait été, à Paris, sociiis du confesseur du Roi. — 4. Il savait sept langues et remplissait ses devoirs de religieux et de coadjuteur avec ferveur el humilité. — 5. Son dévouement à ses écoliers ; il se prive du pèlerinage des Saints-Lieux pour ne pas les abandonner, et s'expose à la peste plutôt que de fermer l'école. — 6. Sa mort. — 7. Les persécutions qu'il a souffertes à Damas.
Notice du P. Georges Riehelius : i. Ses rares qualités. — 2. Ses travaux apostoliques auprès des catholiques, des schismaliques et des hérétiques. — 3. Il a défendu la foi contre l'évêque Jacobite de Damas. — 4. Il a gagné Tévêque grec d'Alep au catholicisme. — 5. Il a enseigné le catéchisme de Bellarmin aux enfants grecs, arméniens et syriens de Damas. — 6. Son zèle au service de tous. — 7. Son affection pour les maronites. — 8. Ses missions à Tripoli et dans le Kesroan. — 9. Abounaufâl et le patriarche maronite l'avaient en grande estime. — 10. Missions auprès des Kolbiés et Ansariés. — 11. Il prêche dans la cathédrale de l'évêque grec de Laodicée. — 12. La France et l'Allemagne l'ont demandé ; mais il a préféré vivre et mourir dans ces missions. La Peste à Damas. — 13. Mt>rt du F. Bangen, bientôt suivie de celle du Pèrç, en route pour Saïda. — 14. Son corps repose au cimetière de Saïda. — 15. A Alep, services funèbres pour le repos de son âme.
Elogium p. Hieronymi Queyrot (1) décédé d Damas le 8 septembre 1 653
(Arch. Soc. Jesu)
1. — Natus P. Hieronyraus Queyrot, anno salutis 1558, septembris 22. Vita functus est eodem mense, anni 1653, die sacro Natalibus Mariae. Vir alterius saeculi, moribus candidis potius quam aetate cana. In Societate an nos expie vit unum de 50 : jubilaeum in caelo meritus peragere ; in Missionibus Levantinis
( 1 ) L'original est de la main du P. Poirresson.
quadragenarium annum non implevit, sed initurus, nobis ereptus est, sexageuario major annis sex. Febris lenta vis, at continua, et incrément is maie ominosa, purpureis maculis lethifera, octiduum inter et novenarium, corpus extinxit, ut purpura immortalitatis animum convestiret, quippe non sacramentis modo ËcclesiaB omnibus elutum in exitu, sed quotidiana aeternitatis meditatione longe ante accinctum. Hujus enim non immemor, ut convictus sodales referunt, illius instantis, ausim dicere, prsescius, quod cum très ante menses secessum annuum in Pentecoste obiisset, totiusque vitse sacra exomologesi conclusis»et, vegetus viribus quantum dudum fuerat,ad unum e NostrisdeHierosolymitana profectione cogitantem scripserit, festinaret Damasco, ( ubi diem extremum clausit ), transire, si vellet in vivis comperire. Festinavit ille, sed ut sepultura donando parentaret.
Quaesivit ab eo, qui morienti aderat sacerdos, num lubens et Yolens mortem aspiceret : « Quaeso te », quaerenti subjecit, « ut ores que mihi non parcat. » Instat nihilo tamen minus alter : « Mi pater adde : si populo tuo sum necessarius, non recuso laborem ; » ad quod modesto duntaxat silentio respondit. Tantis interea in Cruci- (ixi imaginem ardoribus actus, ut subducenda fuerit aspectibus ne vitam prsecipitaret ; cseteroquin sicsibi prsesens animo semper ad extremum usque, ut cum suggerentibus pios sensus ipse responsando subsequi lingua non posset, oculis loqueretur cordis aifectum in divinam beatamque aeternitatem ad quam tam suaviter quam sancte transiit.
2. — Félix mors, sed vit» vere religiosaB praemium ; cujus vel unum hoc, argumenti omnis instar, quod professus Societatis maximam vitiB partem in primis scribendi et legendi elementis christiause juventuti tradendis aut puerili potius aetati, senex, etiam immortuus ; quo id labore ? sciunt experti ; quo fructu ? in Syria, mirât ur Damascus, meminit Beraea ; in Asia, Smyrna ; in Grœcia, Constantinoplis et insulse ^Egaei maris, christianis fréquentes, videre, eoque munere etiam superior Nostrorum fungi non destitit.
3. — Mortificationi corporis ita assidue intentus ut diem aullum prseterire sineret quo flagellis non urgeret, aut ferreis aut ferro armatis, per recitationem psalmi Miserere ; in animi dèmissione ita insignis ut abecedario docendo non miro afflceretur modo, sed et ( uti propria notavit manu ) singulari egentiorum cura.
Castitate tam ( si fas ita loqui) superstitiosus ut interdiceret sibi a puerulis tangendis, etiam in correptione. Ea charitate in proximum qua sibi non indulgeret, ne unum quidem diem. Feriatis intentas scholse liberorum quorum Patres festis diebus tum ad colloquia sancta, tum ad legendum et scribendum ( quas hic pro doctrinse apice sunt ), excolebat.
4. — In divinarum Personarum Trinitatem cujus inter hostes judaeos, turcas, graecos versamur, prsecipuo ferebatur studio, atque adeo vivens rem sacram singulis . septimanis de Trinitate non intermittebat facere, quantum loges rite celebrandi patiebantur ; moriensque tabellam de eadem socrosancta Triade sibi asportari, et oculis subjici postulavit. Sacramento Euc&aristiae pridie mortis non pro viatico, postridie pro viatico refectus iterato, quod non vulgari in id veneratione fuisset, solitus, dura viveret, horarum pensum coram eo affusus exsolvere.
5. — Zelum quid attinet divinse gloriae commemorare quem ei pro anima fuisse non praeter veritatem dixero. Testis est ea quam dixi cura indefessa puerorum tôt annos in moribus formandis potius quam in apicibus aut legendis aut exarandis ; testis solertia in instruendis viris pariter^ dum valerent, convenientibus ; testis, dum decumberent, etiam in peste, vigilantia in ipsis aut eorum liberis ad mortem communiendis; testis penurià rerum omnium et persecutiones Beraese graves in ponendis missionis fundamentis toleratdBab primatibus tum saecularium, tum hominum etiam in sacris, ad expulsionem usque ecivitate; testes conciones et exhortationes graeca lingua, itala, franca, arabica, in Melitensi insula, olim a confessionibus equitum gallorum ; in Âsia, superior Nostrorum, Smjrnae ; in Grascia, operarius Constantinopoli ; in Syria, superior itidem Beraeae et Damasci, in templis et congregationibus ; testes ad extremum suntelucubrationesexcudendae, et (sic) et eruditionis in tôt generibus idiomatum (supra hebraeum et latinum ) forte cum nullo conferenda8.
6. — Hoc est vitae et mortis meritum singulare, quod honores conciliavit funèbres extraordinarios populi conventu, maronitarum et graecorum. Hi vero etiam publico officio parentare voluerunt, quique ejusdem authoritati inter schismaticos, dum esset in vivis, detulerant, ut Evangelium latino sermone in solemni Paschae ritu, in Patriarcali Ecclesia, adiscipulisdecantaretur,eidemmortuohoc yenerationisimpendebant utadpedum, manuum, oculorum osculum,
lachrymis et ordine, yiri accédèrent, mulieres pedum duntaxat ; hominum tamen caetum, contra morem patruum, ad fèretrum introgress» cum ejulatibus, quasi Patri communi omnium impertitis. Religiosi Franci extremum laboranti non adfuere tantum omni génère solatii, funusque prosequuti, quin et RR. PP. Capucini solemni sacro gratificati sunt animse e corpore educt».
7. — Prad caeteris universis commendari débet testificatio prolixad voluntatis viri inter christianos nobilissimi Michaelis Condolaei, graeci origine, orthodoxi professione, cui ob navatam in belle Turcae Imperatori operam, praefectura tormentorum bellicorum commissa est, inter primarios imperii future, si fldem ejurare non detrectasset. Is non lachrymis modo defunctum, et segrum visitatione arnica honestavit; sed platum et humeris suis in sepulturam convehi voluit ; aliis etiam ad ejus exemplum in hoc officie charitatis exhibito, in argumentum opinât» in Pâtre sanctitatis, certantibus 6 primatibus civitatis inter christianos.
8. — Gharus vero etiam fuit, dum vixit, episcopis et patriarchis, et his quidem ad invidiam usque, quibus pro amanuensi fuit in epistolis grsece exarandis ; nemo unushujus ritus in urbem appellebat quin hominem quasi antiquaB grsecorum eruditionis vindicem yiseret.
9. — Quid plura ? Nec turcis non fuit venerationi, ipsa sua canitie vultusque leni gravitate, multo magis puerorum gratuita informatione, quo in exercitio, deprehensus ab iis caeteros religiosorum Francorum in carcerem compingentibus, nec alii e Nostris parcentibus, ipse solus permissus est libère degere et pacate.
10. — Goronidis loco sit, effatum ejus Michaelis Gondolsei supra memorati quod et instar compendiosi elogii est : vidisse se et nosse yiros religiosos omnis generis complures, in Siculo regno ac Neapolitano, in Ducatu Florentine, Mediolanensi, Sabaudo, in Hispania universa, in Imperio turcarum, at eo nostro moderatiorem aut pium magis neminem. Quare usurpare mihi liceat, in luctu tauto omnium Nostrùm, quo unum et talem desideramus yirum : « Cscidit corona capitis nostri, tum cum ille immortali pro donativo emeritœ militiœ potitus est. »•
Le Frère Walrad Bangen, Coadjutbur S. J.
décédé à Damas, le 21 juin 1670
( Arch. 5' Benoit d^ Constantin ople, ancienne niason S,].).