Le p. Maniglier au même
Alep, 28 janvier 1688.
(Arch, S. J.)
Sommaire : Â. Arrivée du Fr. Béchène très apte et diligent pour ses offices. — B. Achat d*une maison ; elU était nécessaire, elle est commode ; sa description, son prix. — C. Urgence d'un secours pécuniaire ; agrégation de la congrégation ; on sollicite l'aide d'autres Jésuites ; 1^ supérieur de la Mission de Smyrne achèvera d'informer le Général.
A. Quod felix faustumque sit, tandem aliquando divina bonitas atque Providentia domesticis quibus potissimum premebamur incommodis aliunde prospexisse videtur ; Deus, hoc ineunte anno, fratrem docilem, et ad obeunda domestica munia strenuum, et ingeniosum nobis submisit, et domum elegantem atque usibusnostris maxime accommodam praeparavit. Frater enim noster Floridus Bécli«ne sartor et aedituus a R. P. Provincîali Avenione missus, post exantlatos yarios maris labores, die Nayitatis Domini sacro Alexandrettas, et die festo Societatis Aleppum appulit, paulo ante meridiem, sic opportune, ut et sacro missad sacrificio interesse ab inchoato canone, et spirituali cibo, quod illi maxime in votis erat, animam recreare potuerit. Hsec a Christo Jesu xenia accepimus.
Die autem 22& Januarii, cum ab hero domus nostrae perimportune urgeremur pro anticipanda solutione 2' semestris, 2^ martii, iûchoandi, cerneremusque illum sere alieno, etiam Turcis carcerem et compedes minitantibus, obstrictum, veriti ne hac domo ad manus Turcorum devoluta aut vendita, persolutae oonditionis pretium perderemus, et in commodis cubiculis invenieudis operam luderemus, de emenda domo cogitavimus. Etsi enim saBpius ad me R. P. V. de emenda domo cogitandum non esse donec et cetera perscripserit, nihilominus epicheia hic utendum esse judicavimus, nec improbatam iri a R. P. V. domus coemptionem, cognitis circumstantiis, arbitrati sumus: 1^ quod aliqua nécessitas, eo nos adegerit, tum ad vitanda memorata incommoda, et securitatem domus, tum ad stabiliendam Missionem, servandam disciplinam, et ad nostra munia privatim liberius obeunda.
B. 29s Quod domus tune venalis adeo usibus nostria opportuna sit^ut a Deo nobis parata videatur; nec alia asque nobis commoda reperiatur ; habet enim aulam aiuplam, commodam ad sacellum, cubiculum grande vicinum, quod sacristiae inserviet, cubiculum et triclinium intrantibus minime exposita ; quatuor praeterea cubicula aream et austrum spectantia, septem alia ad septentrionem vergeutia ; làtum et lapide stratum inter cubicula ambulacrum, cellam yinariaiaamplam, furnum, et quinque cubicula ad merces asservandas, tectumque proprium muro circumdatum. Tota domus camerata est, sibi oohserens, aequabilis, ( si cellam vinariam et cubiculum unum inferiùs mercibus destinatum excipias) et perbelle partita. Aqua tantum propria in ea desideratur sicut et in plerisque aliis ; cpmmunem habet in area usibus culinae servientem ; potabilem aliunde petit, sicut et domus PP. Garmelitarum, consulis et mercatorum, maxima ex parte. Fieri posset,suo tempoi^e, puteus, aut cisterna. Domus in urbis feremediosita, mediam partem septentrionalem, et 3*™ partem occidentalem magni cujusdam hospitii constituit, (campum yulgo vocant) : sic enim indigitant majora qusedam hospitia per urbem dispersa quadrilatera, ad instar collegiorum aut mouasteriorum exstructa, quse ad instar Castrorum fortes et amplas habent fores, in quibus solis habitant Religiosi et mercatores, cum ob securitatem, tum ob varias exemptiones. Illi hospitio sic affine est perelegans fanum ut murus meridionalis peramplae fani areae et hospitio communis sit. Si jusafflnitatis aliquando in locum haberet, hospitium illud nuUi cederet, nec par haberet. Quamobrem oblatam a Deo occasionem arripiendam rati. mercatorem Oallum amicum nostrum (1), qui plurimum pollet auctoritate apud mercatorem, item Gallum, domus venditorem, consuluimus de emenda domo, rogavimusque ut provinciam illam susciperet ; recepit se id libenter facturum commodaturumque nobis mediam pretii partem, quam sibi Massilise sinefœnore refundendam curaremus, ea tamen lege, ut et transmittendae Âleppum pecunise aleam subiremus et vectigalia persolveremus, quod sequissimum est. Dictum, factum. Eodem die venditorem adiens, volo« ait, ut me-
(!) Contour, marchand français, très généreux envers les missionnaires. Voir les lettres suivantes du P. Maniglier.
cam maneas ; tibi dabo cubiculum. Gui alter : num mea domusme capere potest ? Eam mihi volo, subjungit, sed cum pauca supellectile necedsaria, et eligenda ; quod evicit, cum paucis aute diebus herus noluisset eam tradere alteri mercatori, eo solum nomine quod totam supellectilem nollet assumere, sicut fere moris est : domus eniin venditur : tum supellex ab arbitris aestimatur, et quidem hic carissime. Sunt hsec onera matrimonii. Porro, pretiam domus cum exigua illa supellectile est sexcentorum nummorum regalium hic, aureorum in gallia, (aurei enim nummi hue perlati redeunt ad regales). Vilesane pretium quia répit commercium ; si effloresceret, duorum ed^et millium aureorum citrà supellectilem.
Qui nos tantopere devinxit D"»» est Robertus Contour Gallorum mercatorum facile primus, vir splendidus, génère et moribus nobilis, PP. Gapuccinorum Procurator, de nostra missione beneme^ ritus ; ipse enim fere a tribus annis pleum ad nostros usus, et foyendum Ëcclesise lampadem vinumque maxima ex parte a Pentecoste, et alia pleraque ad victum necessaria su1>inde subministrayit. Si aliquis Superiorum nostrorum gratias referret, illum nobis amplius demereretur. Do illi literas cambii ad recipiendos Massilias trecentos nummos, quos hic prope diem numerabit, et decem pro vectigali et vectione, mense post l^"^ petitionem elapso ; ut intérim centum aurei ex. praescripto P. Provincialis Avenione et Carpentorato recuperari ; jam enim fratri Floride alios centum numerarunt, ex quibus 3^™ partem pro commeatu, rébus aliquot necessftriis et impensis itineris expendit. Quod desiderabitur P. Superior Massiliensis poterit ab amico mutuum sumere. Praeter summam illam quse est Massiliae, et a supra memoratis mittetur, necessarii sunt quingenti aurei nummi^ tum ad integram domus solutionem, tum ad instaurationem quamdam necessariam, prsesertim vero sacelli, censum munuum (mutuum ?) (1) qui est 60^ niimmorum, et augebitur quia non sumus mercatores ; hi autem jus aliquod persolvunt in egressu suarum mercium.
C. Quapropter obnixe rogo R. P. V. ut si quam possit eleemosinam submittere, quam primum via Massiliensi id faciat, et prses-
(1 ) Munuum est un lapsus calami ; le mot exact est probablement mutaam ou mieux encore mercium (droits de douane). Voir [^us loin, 40, 6.
cribat iis quosjudicabit, ut, sine mora mittaot, et si non habeant, mutuo accipiant ut nos cito alieno sere libèrent, ne usuris hic consumamur quae secundum currens fori pretium saltem sunt duorum singulis mensibus pro centum, et triginta pro centum, singulis annis propter usuras usurarum. — Veuditorexpectabit mediam pretii partem per très menses, sed cum fœnore duorum pro centum siugulis mensibus.Ceterum, die 2*, litteras R.P.V., 18* sep\ et 25* januarii, postremas 4& novembris datas accepi ex quibus, quanta cam charitate nostras prospiciat inopiae facile video. Suse commendatio* nis fructum jam ex parte percepimus. Litteras aggregationis nostri sodalitii cum magoa animi voluptate, ut alias scripsi, -accepimus. Gratias ago R. P. V. quod reditum in Oalliam (mihi) praescripserit non ad quietem, quia labor non praecessit, sed ad cedendum alteri locum, qui et linguam arabicam addiscere, et fructuosius hic operam suam collocare poterit. Expediret ut socium haberet alterum Patrem ad linguas capessandas natum, tum ut ex mutua exercitatione facilius Orientis idiomata imbibèrent, tum ad levamen, solatium, et disciplinam religiosam melius conservandam. Soli sumptus objici possunt. Sed hi non erunt multo majores, nec enim propterea major erit domus census nec majores sacelli expensae ; Victus, cum fere ex eleemosynis corrogetur, non multum gravabit Missionem, maxime si commercium instauretur. Sol» fere vestes considéra tione dignsB ; certe alii omnes Religiosi non sunt pauciores quam quatuor.
Quod attinet ad Missionem smyrnensem, hinc sine maximis sumptibus adiri non potest, propter viarum difficultatem et distantiam. R. P. Superior Çonstantinopoljtanus Smjrrnam adiit proximis superioribus mensibus cum R. P. Chrysostomo Capuccino nostrœ Societatis studioso (qui in Galliam rediens ex superiorum praescripto visitavit omnes illorum in hoc imperio missiones) ut rea illius missionis quam optirae fieri posset componeret (1). Ipse per se yel per alium R. P. V. de omnibus vicinis missionibus probe instruet. Ergo successorem opérions, me humiliter SS. R. P. V. SS. et 'precibus, et domûs nostrae, quau sub quadragesimae initium adiré putamus: solu-
(1) Le Père capucin Chrysostome de Tonnerre, Supérieur à Smyrne en 1631. La misaion avait été fondée en IÔ28, par le P. Pacifique.
tionem, paternse susd charitati sedulo commendkbo; res enim Societatis agitur. Privilégia Smyrnensi et uostrœ Missioni ad septeunium coDcessa inense sequenti antiquautur ; quamobrem nisi jam renovata sint, primo quoque tempore sunt renovanda, et oertiores ea de re faciendae Missiones, si ita R. P. Y. visuto sit.
