septembre
Liberté de nai^igation et de commerce , abolition du droit de bris et autres stipulations d'un traité entre le roi de Norvège et le comte de Flandre.
Arch. départementales du Nord, B, 486.
Universis présentes litteras inspecturis Ako, cancellarius domini Haquini, Dei gratia Norwegie régis illustris, procurator et nuncius ad excellentem principem dominum Robertum, eadem gratia comitem Flandrie specialiter destinatus, salutem in domino Jhesu Christo. Noverit universitas vestra quod ego cum magnifico principe domino Roberto, filio niemorati domini comitis Flandrie et tenente in Flandria locum ejus, per modum infrascriptum, sub anno Domini mil-
Fagnibz. — Documents relatifs a l'histoire de l'industrie et du commerce, •—• II. 2
lesimo trescentesimo oetavo, in festo nativitatis béate Marie virginis, apud Bruggias, nomine procuratorio, concordavi : 1. In primum videlicet quod inter dominum meum regem Norwegiœ memoratum et successores ejus in regno ac subditos ex una parte, et excellentem principem prefatum dominum Robertum, comitem piandrie successoresque suos in comitatu et ipsius subditos ex altéra, super singulis dampnis, querelis et controversiis universis usque ad hec tempora subortis, hinc et inde treuge sunt inite stabiles et firmate usque ad quinque annos proxinio continuos a data presencium absque dolo et fraude qualibet inviolabiliter observande, ita quod homines domini mei régis ad Flandriam et ipsius domini comitis ad Norwegiam cum mercibus suis et rébus aliis libère valeant intérim navigare; ibidem in regno morari secure, res suas vendere et alias aptas eisdem emere, nisi illas que interdicte fuerant ab a[n]tiquo nec débet ab ipsis aliud thelonium exigi vel costuma nisi qualia fuerant antiquiter exsoluta.
2. Adjectum fuit insuper ut si homines vel mercatores regni Norvegie in comitatu Flandrie vel homines comitatus Flandrie infra regnum Norvegie versa vice naufragium^ quod absit, patiantur, liceat eis naves fractas vel collisas cum rébus suis omnibus pacifiée et libère per se vel per alios reficere, recolligere et habere quamdiu easdem non habuerint pro derelicto ; ballivus autem qui pro tempore fuerit hinc vel inde, ubi vel quando naufragium evenire contigerit, naufragos ipsos cum navibus suis confractis et rébus earum singulis abinquietancium et spoliancium incursibus fideliter protegat et defendat, alioquin, juxta qualitatem delicti vel negligencie, puniatur.
3. Super debitis autem prius légitime contractis vel post modum rationabiliter contrahendis per dominos Norvegie reges illustres aut communitatem aliquam dicti regni vel personas singulares taliter est firmatum quod hujus modi débita per litteras domini régis Norvegie et domini comitis Flandrie vel successorum ejus qui pro tempore fuerint, publice requisita debent solvi tempore preGnito, set si rex
|1309j DE L'INDUSTRIE ET DU COMMERCE. 19
super premissis debitis in justicia facienda creditoribus vel eoriim vel procuratoribus negligens fuerit et remissus, bona régis vel commimitatis illius aut sing[u]laris debitoris qui contraxerat usque ad satisfactionem condignam valeant arrestari et super valore bonorum fiât patens littera sigillis ballivi et duorum fide dignorum hominum communita.
4. Née propter arrestationem hujus qui sic secundum leges et consuetudines regni Norvegie [et] comitatus Flandrie [arrestabitur] treuge predicte dici debent aliqualiter violate de rébus insuper hinc et inde, medio tempore, captis, débet fieri computacio débita et compensacio prout ordo postulat rationis.
5. Condictum est insuper et eciam ordinatum quod si post treugas initas contingat aliquos detineri, debent eum rébus suis liberari quamcitius fieri potuerit absque fraude.
6. Quicumque vero predictorum ea que presentibus litteris sunt condicta seu ordinata presumpserit violare et per lilteras dieti domini régis [et] comitis vel successorum suorum in [regno et] in comitatu requisitus [fuerit], débet infra spacium duorum mensium terminum super illa transgresione facere justicie complementum.
Promitto etiam bona fide quod dominus meus rex presentem ordinacionem, infra decem dierum spacium postquam ipsa fuerit nota, per patentes suas litteras confirmabit*.
