FINIS OPERIS

Febronius^ Ecclesite gallicanse adjungit grsecam, quam asserit in Concilio Florentino nunquam agnoscere voluisse Romanum Pontificem Conciliis superiorem, nec in suis definitionibus infallibilem. Sed ex historia patet quod super hoc puncto magna in Concilio illo fuit disceptatio ; Graeci enim contendebant eorum appellationes sine patriarcharum consensu recipi a Romana Sede non posse ; verum Basilius Bessarion, Nicese archiepiscopus, médium invenit conveniendi, nempe ut in decreto synodali diceretur : Suivis pt-ivilegiis onmibua et juribus Grœcorum ;^ nam verbum privilegiis peculiarem significabat concessionem Grsecis impertitam, quae nullum Sedi Apostolicsa prsejudicium inferebat; etitafactum est, atque concordia firmata.

Cseterum in eodem Concilio declaratum fuit, Pontificem Romanum totius Ecclesiœ Caput... et Doctorem existere, et ipsi... regendi... universalem Ecclesiam a Domino... plenam potestatem traditam esse, etc.^ Quibus verbis sat aperte explanatum fuit supremam et infallibilem auctoritatem in Ecclesia, non alteri quam Romano Pontifici a Christo fuisse cullatam. De hoc decreto Concilii infra prolixior sermo redibit.

Verum est quod Bessarion prius in Concilio contenait Papam Concilio subesse, sed postea se retractavit; unde a Marco Ephesino proditor Ecclesise suse appellatus fuit. Miror autem interea Febronium gallicanse Ecclesise adjungere voluisse graecam. Si attulisset Ecclesiam grsecam Basilii, Cyrilli, Chrysostomi, aliorumque Sanctorum Patrum, utique recte argueret ; sed quamnam Ecclesiam adducit? Ecclesiam grsecam achismaticara, quae usque ab anno 800, cum se a Romana Ecclesia sejunxit, plurimos errores adoptavit, et in apertum schisma lapsa est ; neque prius Romanse Sedi bellum gerere destitit, ut ait Bellarminus, * quam a Turcarum imperatore oppressa religionem et dignitatem amisit.

Adjungit etiam Febronius Ecclesiam africanam, tempore quo illa auctoritate Sancti Cypriani innixa, noluit acquiescere sententiai Ste-

(1) De Statu Eccl. et legit. Potest. Rom. Pont. lia. singul. <-. 1. § 10.

(2) Concil. Florent. Décret, Unionia.

(3) Sess. ult. De/ln. — Labb. t. 13. col. 1167.

(4) Prœfat. in libros de Sumtno Pontif.

520 APPF.NDÎX I. VINDICTE. ETC.

phani papae , qui hsereticorum rebaptizationern prohibait. Sed haie. Sancti Cypriani liistorise, quœ toties ab adversariis nobis obiicitur, plures a nostris responsiones redduntur, quas superfluum est hic adducere ; sufficit hic referre duas Sancti Augustini dictiones super hac re ; ipse scripsit ' Cyprianum pœnituisse postea erroris et mutasse sententiam, licet retractatio non inveniatur. Item scripsit : Hanc culpam Cypriani falce martyrii fuisse facile purgatam.'^ " Dixit facile, quia Sanctus Augustinus culpam illam tantummodo venialem reputavit. Pariter Sanctus Gregorius Nazianzenus Sanctum Cyprianum de errore illo non excusât, dicens quod interdum morbus etiam prsestantissimos vires attigit.

Febronius hoc modo adjungere potuisset etiam Ecclesiam asiaticam, tempore quo restitit Victori papse , prsecipienti ut pascha non in quartadecima luna, sed in subsequenti dominica celebraretur. Tamen opiscoporum aliquorum contumacia naquit probare Papam nec etiam super Ecclesias particulares auctoritatem habere, dum ipsemet pater Natalis Alexander ,^ unus ex maximis oppugnatoribus pontificiae potestatis, fatetur omnes christianos Romano Pontifici obtemperare teneri.

Prseterea in Concilie Nicseno I dictum fuit Pontifici datam esse potestatem in omnes populos, et super universam Ecclesiam.^ Item Concilium Florentinum declaravit ipsi regendi Ecclesiam plenam potestatem traditam esse.^ Ex his nos papistae, seu Papse adulatores, ad captandam Pontificis benevolentiam, ut ab adversariis calumniamur, deducimus et recte (ut iufra videbiraus,) hanc potestatem plenam extendi ad Ecclesiam tam dispei^sam quam congregatam ; sed Febi'Oaius adhuc super Ecclesiam dispersam vult Papam hac potestate oarere.

Adjungit quoque Ecclesiae gallicanae Ecclesiam moguntinam, qu»

(1) Epist. 93. c. iO. n. à8. ad Vinc. Rogatist. ErJit. Ben.

(2) De Bapt. co7itr. Donat. l. 1 . c. 18.

(3) Hist. sœc. XV et XVI. dissert. 4. (4) Can. 39. {Coll. reg. t. 2.) (5) Sess. ïilC. De/în. — Labb. t. 13. col. 1167.

(♦) Haec verba non sunt proprie D. Augustini, qui tantum ait : Passionis falce purgatum est (loc. cit ); ea tamen intégra servavimus ob subsequens S. Alphonsi conimentarium, quod huic Bellarmini sententiae consonat : » Beatus Augustinus Clara docet Cyprianum venialiler solum peccasse, et salva cari'ate, et ideo falce martyrii facile purgatum. . [De Rom. Ponlif. l. 4. c. 7.) Editor.

l'IMS OPEUKS. 521

(ut ait constare ex actis) Basileensis Synodi décréta acceptavit. Hujusmodi acta ad me nunquam pervenere ; cseterum , quidquid sit de l'icclesia moguntina , certum est nullam aliam Ecclesiam praeter gallicanam décréta Concilii Basileensis adversus pontificiara potestafem approbaspe.

Caeterum errât Felironiiis asgerens Ecclesiam prallicanam semper adhsesisse sententiae, quod Papa subsit Concilio ; oppositum ostendunt Charlas,^ cardinalis de Aguirre,^ et patàr Serry.^ Episcopi Gallia* in actu generalis conventus anni 1625, dixerunt : Episcopi reverehuntur Papam, caput visibile imiversaUs Ecclesiœ, supra quod Christus Jésus Ecclesiam suam fundavit, tradendo ei Claves cœli cum infallibilitate fidei, etc.*" Et in conventu anni 1653, in causa Jansenii, 31 episcopi scripserunt ad Innocentium X, inter alia verba, hœc : Judicia pro sancienda régula fidei a Summis Pontificibus lata,... divina œque ac summa per universam Ecclesiam auctoritate niti , oui christiani omnes ex officio ipsius quoque mentis obsequium. prœstare teneantur.^ Unde Duvallius scripsit : Yelint nolint adversarii, liquida constat veteres Ecclesiœ Gallicanœ proceres hanc in Summis Pontificibus infallibilitatem semper agnovisse ; eosque gui veritatem, hanc impugnare conati sunt , a ducentis aut circiter a^inis , qi'ibus in Ecclesiam, horrenda schismata irruerunt, cœpisse.^ Item Balutius in Vita Pétri de Marca,'^ testatur quod Petrus in ultime suo opère infallibilitatem Papse strenue défendit.

Sed audiamus quid proférât doctissimus Melchior Canus in suo celebri opère De Locis theologicis, de iis qui contra Papse infallibilitatem decertant : Nos autem communem catholicorum sententiam sequamur,... (quam) Sacrarum etiam Litterarum testimonia confirmant, Pontificum décréta finiiint,... Conciliorum, Patres affirmant,

(1) De Lihertatib. Ecoles GalHc. l. 8. c. 14.

(2) Defeusio Cathedrœ Pétri.

(3) De Rom. Pontif. dissert, duplex. — Append. de mente Eccl. Gallîc.

(4) Monita conventus ad Domtnos Archicpisc . et Episc. regni, n. /,T7.

(5) Epist. ISjul. 16SS.

(6) Desupr. Rom. Puntif. Polctt. p. i. q. 3. (7) Nion. 32.

(*] Hoc docuinuDtum galliec edlmm fuii, cujus tcxtuin vide supra, page 193.

£aiior.

522 APPENDIX I. VINDICI.-E, ETC.

Apostolorum traditio probat, perpetuus Ecclesiœ usus observât.^ Et deinde hsec notabilia verba subdit : Sed quœris : Eritne hœreticum asserere Romanam Ecclesiam degenerare quoque ut cœteras posse, et Apostolicam etiam Sedem a fide posse Christi deficere?... Hieronynius^ profanuni et perjurum dicit, qui... Romance Sedis fidem, non fuerit secutus.... Atque Cyprianus idem: " Qui Cathedram Pétri, inquit, supra quam fundata est Ecclesia, deserit, in Ecclesia esse non confidat....^ » Concilium Constantiense illos esse hœreticos judicavit, qui Romance Ecclesiœ fidei et doctrinœ refragarentur. Illud postrem,o addam : cum ex traditionibus Apostolorum, ad evincendam hœresim, argumentum, firmum certumque traJiatur, constet autem... Romanos Episcopos Petro in... fidei magisterio successisse ab Apostolis esse traditum, cur noti debebimus assertionem, adversam tamquam hœreticam condemnare? Sed... nolo Ecclesiœ judicium, antevertere — Illud assero, ac fidenter quidetn assero, pestem, eos Ecclesiœ, ac perniciem afferre, qui aut negatit Romanum Pontificem Petro in fidei doctrinœque auctoritate succeclere, aut certe adstruunt summum Ecclesiœ Pas for em,, quicurnque tandem, ille sit, errare in fidei judicio posse. Utrumque scilicet hœretici faciunt ; qui vero illis in utroque répugnant, ht in Ecclesia catholici Jiabentur.'^

Hucusque Canus, ejusque dictis valde consonat faraosa sententia Sancti Cypriani : Neque enim aliunde hœreses obortœ sunt..., quam inde quod sacerdoti Dei non obtemperatur , nec unus in Ecclesia ad tempus sacerdos et ad tempus judex vice Christi cogitatur.^ Idque nimis verum est ; nam, sublata infallibilitate circa res fidei a Pontifice Romano, nullum suppetit médium (vit infra videbimus,) ad hsereticos convincendos. Ac ideo illi qui pertinaciter Pontificum defiaitionibus restiterunt, prius schismatici, postea hseretici effecti sunt.

Ait Febronius quod suprema Pontificis potestas, qualem nos sustinemus, tenet heereticos ne Catholicse Ecclesise adhaereant. Sed errât; non suprema Papaa potestas, sed libertas conscientiae, sensuales delectationes, divitiarum concupiscentia, et superbia, tenet eos a nostra Ecclesia segregatos ; ipsi enim nihili faciunt auctoritatera tam Papae, quam Synodorum, in quibus potestatem supremam résidera Febronius adstruit. Prsesertim Lutherus memorabile de hoc exemplura porrexit ;

(1) De Locis theol. l. 6. c. 7. (2) De nomlne Hijpostasis ad Damas, (3) De Unit. Ecoles, c. 4. (4) De Locis theol. l. G. c. 7.

{h) Epist. 00, ad Cornel.

FINIS OPERÏS. 523

nam prius a sententia sibi contraria data a Facultate Sorbonica ipse appellavit ad Papam; postea a Papa non bene instructo (ut aiebat) appellavit ad Papara instructum; postea a Papa instructo ad Conciliura générale ; postea demum a Concilio ad seipsum. Et idem pluries accidit quod hœretici, non acquiescendo pontifîciis definitionibus, nec decretis Conciliorum acquieverunt.

Justinus Febronius, qui Gallis arcte se conjunxit, plurima adversus pontificiam potestatem éructât, ac plures queestiones movet, et omnes contra Pontificem resolvit ; sed, illis omissis, circa quas non deerit qui Febronium confutabit, mea tantummodo refert supremam Papae ab ejus oppositionibus ac sophismis vindicare auctoritatem, quse necessario débet esse munita privilégie infallibilitatis ; minime enim supreraa esse posset, nisi etiam infallibilis esset. Quapropter de hoc principal! puncto his agam ; nam, posito quod Pontifîcis auctoritas in Ecclesia est suprema et infallibilis , omnes çesssant queestiones et evanescunt.

CAPITULUM r.