LIL

pepe? —— DISSERTATIO DE ROM, PONTIF.

660 . ivre aversis rejectus fuit, et in ejus locum Felix {rujusmodì pi posto dum ob suam constantiam in abjicienda ArianoadvocatuS» A; damratus, capite plexus est. At Liberius, Felice defun rum ROB, «ipuisset eamdemque formulam damnasset, denuo Pontifex cho, CN pai Liberii itaque privatus lapsus, cun ipse non ex cathepa gare postrarma non infirmat sententiam.* dra 40€ i | L= Objiciunt Wigilium Papam in epistola ad Theodoram imperabricer aoathema dixisse iis qui duas in Christo naturas confiterendo quo videtur ipse Pontifex hæresi Eutychetis adhæsisse. | Sed hic notandum, ut refert Baronius,! quod hunc errorem Vigilius professus sit tempore quo, expulso imperatricis ope Silverio, legitimo Pontifice, ipse Papa, potius antipapa, fuit creatus. Sed postmodum, cum idem, mortuo Silverio, legitime Sedem Pontificiam est adeptus, nullo modo errorem illum protulit un quam aut simulavit."*

II. — Objiciunt in eumdem Vigilium, quod approbasset Tria Capitula, quæ postea damnavit Concilium Constantinopolitanum gene-. rale, jam ab ipso Vigilio inde confirmatum.

Sciendum hie quod Justinianus imperator, opera Theodori Cæsariensis, edietum prodidit, in quo Tria Capitula continebantur, scilicet damnatio memorie et scriptorum Theodori Mopsuesteni, Ibæ, episcopi Edessæ , et Theodoreti, episcopi Cyri, in quibus errores Nestorii excusabantur. At, quia in Concilio Chalcedonensi præfatorum auctorum laudabilis mentio facta fuit, plures episcopi edictum illud reprobarunt. Deinde Constantinopoli consensu Pontificis Concilio convocato, juxta Ceesaris edictum tria illa capitula fuerunt damnata; et Vigilius ad suasionem imperatorum edicto clam subscripsit. Sed, ut hoc propalatum fuit, magna in Ecclesia scissio orta est. Qua de re Vigilius decrevit ut effectus edicti suspenderetur, et res ad generale

(1) Annat. ad ann. 638 et 540 647.

(*) Ut autem de hac historica controversia rectiorem plenioremque notionem lector acquirat, nec non de vero nostri Auctoris sensu rationem sibi reddat, adeat oportet cætera Sancti Alphonsi loca, in quibus res uberius disputatur et fusius. Conferat itaque hujus voiuminis pag. 172, ubi indicia omnia simul congessimus.

Editor.

(**) Hujus objectionis respectu, sicut et sequentis, eamdem iteramus animadversionem quum circa Liberium, atque lectorem remittimus ad priorem hujus voluminis Tractutum (cap. ZII. pag. 124, et cap. IV. pag. 172), in quo documenta reperiet quæ ad quæstionem mnagis elucidandam valde prosunt. Editor.

$ 1. DE INFALLIBILITATE PAPA. 661

Concilum revocaretur. Deinde idem Vigilius in quodam suo rescripto, Constituto Vigilii vocato, damnavit quidem scripta Theodoreti et Ibæ, sed personas a censuris immunes reliquit. Verum est, non negamus, quod postea, anno sequenti, imperator a Vigilio revocationem Constituti* et Concilii Constantinopolitani confirmationem obtinuit; sed ex hac revocatione quid aliud inferre possunt adversarii, nisi ad summum id quod dicit Pelagius Il : Non enim mutatio sententie, sed inconstantia sensus in culpa est. Si quis autem dixerit quod Vigilius, in suo Constituto, in fide erravit, pariter dicere deberet quod erravit et Synodus Chalcedonensis, quæ idem declaravit ac Vigilius in suo Constituto.

Cæterum constat rem hanc non ad fidem pertinuisse; quod enim Theodoretus et Iba, non solum male, sed etiam mala fide descripsissent, et ideo non tantum scripta sed etiam persone fuissent damnandæ, meri facti res erat. Hinc, ne dicantur Concilia inter se discrepasse, dicendum quod in Chalcedonensi fuit pertractatum de personis, in Constantinopolitano autem de scriptis. Hinc Sanctus Gregorius monuit: Scire volo quia in ea (scilicet in Synodo Chalcedonensi) de personis tantummodo, non autem de fide aliquid gestum est.*

IV. — Objiciunt Maimburgus®? et Jueninus,4 in VI et VII Synodo Honorium papam ob epistolas ad Sergium, Monothelitarum principem, damnatum ut hæreticum fuisse; in Actione enim 13 Synodi VI sic legitur : Simulque anathematizari previdimus et Honorium, qui fuerat Papa antiqua Roma, eo quod invenimus per scripta que ab eo facta sunt ad Sergium, quia in omnibus ejus mentem secutus est, et impia dogmata confirmavit.® Ac proinde Concilum Romanum II * sic de eo declaravit : Honorium judicatum fuisse post mortem a VI Synodo, quia de heresi fuit accusatus.® Hocque asseritur confirmatum a Sancto Leone papa II, in epistola ad Constantinum im-

(1) Epist. ad episc. Istriæ. — Labb. t..5. cor. 622.

(2) Epist. 1. 3. ep. 37.

(3) Hist. de l'établissem. et des prérogat. de l'Eglise de Rome, ch. 12.

(4) Instit. theol. proleg. diss. 4. q.3. a.6.SAet2.

(5) Lab». t. 6. cor. 944.

(6) Epist. Conc. Rom. lecta in Concit. Constant. IV. gener. VII, act. 7. — Col. reg. t. 23. p. 309.

(*) Non tamen ex toto Constitutum revocavit Vigilius, sed eam dumtaxat partem quæ personis trium præfatorum auctorum favebat Editor.

peratorem,! in qua legitur Leo inter hæreticos enumerasse etiam Honorium.

1° Respondetur : Non desunt plures scriptores qui asserunt epistolas enuntiatas a Græcis fuisse suppositas, etsi Roncaglia? dicat peritiores criticos asserere inaniter defendi Honorium ea ratione quod Acta præfata Synodi adxnos adulterata pervenerint. Nec adulteratio haec gratis asseritur; similem ut certam testatur Sanctus Gregorius. 3* Et videtur clare etiam probari ex eadem Synodo, in qua alibif tantum damnati leguntur ii qui in epistola Agathonis papæ ad imperatorem nominati fuerunt, et in ea epistola nulla mentio de Honorio facta fuit, imo fuit pronuntiatum Romanam Cathedram nunquam deficere posse. Et hoc sane creditur Agatho pronuntiasse ad omnem evellendam erroris suspicionem adversus Honorium, cujus innocentia antea discussa, et enixe a Sancto Maximo5 propugnata fuerat, et patefacta judicio Joannis papæ,$ antecessoris Agathonis.

Pariter Acta VII Synodi corrupta fuisse testatur Anastasius bibliothecarius. ”

Ad Concilium autem Romanum respondetur, id Patres Concilii asseruisse ducti ex falsis corruptisque Actis prædictæ VI Synodi, ut supra ostensum est.

Pariter epistolam Sancti Leonis II suppositam fuisse a Græcis late multisque validis argumentis probat Baronius.8

2° Sed, adhuc admissis pro veris tum Actis præfatarum Synodorum, tum epistola Leonis, respondemus quod epistolæ Honorii bene possint explicari in sensu catholico, ut tenent Frassen® et Tournely,!° ac id affirmant viri dignissimi, ut Sanctus Maximus, qui in Disputatione contra Pyrrhum, eodem tempore Honorii, eum defendit, et de

(1) Epist. ad Constant. Pogonat. — Labb. t. 6. cot. 1109 et 1245.

(2) Animadv. in Nat. Alex. sec, VII. diss. 2. prop. 3.

(3) Epist. 1. 5. ep. 14. (4) Act. 15. (5) Disput. cum Pyrrho.

(6) Epist. ad Constant. imper.

(7) Preefat. in VII et VIII. Synod. — Labb.t. 7. col. 29. et t.8. dal: 973.

(8) Annat. ad ann. 685. n. 13. et seq.

(9) Scotus academicus, de Incarn. tr. 4. disp. 2. a. 1. sect.2.9.3.82. (10) Preezect. theot. de Ecct. q. 3. a, 4.

(*) Scilicet de Synodo Chalcedonensi, præterquam quod Sanctus Doctor idem suspicatur de Ephesina; ex quo eruimus cum Bellarmino (De Rom. Pontif.t. 4. c. 11.) consuetudinem fuisse Græcorum fereordinariam libros corrumpendi qui ipsis adversabantur. Editor.

. $ I. DE INFALLIBILITATE PAPÆ. 663

Monothelitarum erroribus indemnem fecit. Idem scripsit Anastasius, Honorii secretarius. Idem Joannes IV, in Apologia pro Honorio ad Constantinum imperatorem , ubi asseruit quod Pyrrhus festinabat quidem ad sensum suum Honorium attrahere, sed Honorius a falso dogmate prorsus fuit alienus.

Honorius enim duas in Christo voluntates et operationes fassus est, sed prudenti consilio nomina prohibuit unius vel duarum voluntatum, quæ tunc erant inaudita; tunc enim temporis, cum Monothelitarum error exsurgeret, et Cyrus Alexandrinus unam in Christo operationem, Sophronius autem Hierosolymitanus duas prædicaret, Honorius, ad sedandum imminens schisma, in sua prima epistola scripsit abstinendum tam a voce unius operationis, ne videretur cum Eutychianis unam in Christo naturam agnosci, quam a voce duarum operationum, ne cum Nestorio duas personas supponi appareret.

Et hoc patet ex epistola ipsius Honorii II, ubi sic habetur : Auferentes ergo, Sicut diximus, scandalum novella adinventionis, non nos oportet unam vel duas operationes pradicare, sed pro una (quam quidam dicunt) operatione oportet nos unum operatorem Christum Dominum in utrisque naturis veridice confiteri. 1 Ita apud Frassen. ?

Nec obstat illud quod Honorius etiam scripsit : Unam voluntatem fatemur Domini nostri Jesu Christi.® Nam ibi tantum de humana natura Christi locutus est, cum dixerit in Homine Christo non adfuisse duas pugnantes voluntates, alteram carnis, alteram spiritus, sed unam spiritus tantum; in Christo enim caro non concupiscebat adversus spiritum : Unam voluntatem (en ejus verba) fatemur Domini nostri Jesu Christi, quia profecto a divinitate assumpta est nostra natura, non culpa...; nam lex alia in membris aut voluntas diversa non fuit vel contraria Salvatori, quia super legem natus est humana conditionis.* Hinc prædictus Joannes scripsit : Secundum Aune igitur modum dictus decessor noster scripsisse dignoscitur, quia in Salvatore nostro due voluntates contrarie in membris ipsius penitus non consistunt, quoniam nihil vitii traxit ex prœvaricatione primi hominis.5 Ita apud Natalem, qui non dubitavit id confirmare, dicens quod Honorius in suis epistolis /ocutus est mente catholica, siguidem absolute duas voluntates Christi non negavit, sed voluntates pugnantes.®

(1) Epist. 2. ad Serg. — Lab». t. 6. col. 969. (2) Loc. cit. (3) Epist, 1. ad Serg. (4) Ibid.

(5) Epist. ad Constantin, imper. (6) Seec. VII. diss. 2. prop. 3.

3° Dato etiam quod Honorius vere errasset, ait Natalis,! dicendum a fidei tramite illum non deviasse, sed non virtute qua debuit Monothelitis repugnasse. Et quamvis Natalis credat VI Synodum vere Honorium damnasse, dicit tamen non damnasse ut hsereticum sententia et pertinacia, sed ut fautorem hæreticorum ob patrocinium ipsis impensum: pro cujus probatione affert epistolam Leonis II ad Constantinum Pogonatum pro confirmatione Synodi, ubi Leo scripsit : Anathematizamus... Theodorum,... Cyrum,... Sergium, Pyrrhum,... necnon et Honorium, qui... profana proditione immaculatam (Ecclesiam) maculari permisit.* Et quamvis in Canone VI Synodi asseratur Honorius mentem Sergii in omnibus secutus, et impia dogmata con- - firmasse, hoc intelligendum, ait Natalis,‘ non consentiendo, sed connivendo, seu silentium indicendo; hæreticos enim et Honorinm dicit in eamdem impietatem tendisse, sed ipsos pravi dogmatis assertione, Honorium catholici dogmatis dissimulatione. Hine infert quod, licet Honorius hæreticus non fuerit, merito tamen damnatus fuerit ob negligentiam in damnanda Monothelitarum heeresi.

Sic etiam sentit auctor anonymus* in libro cui titulus: Gallia vindicata , respondens Ludovico Maimburgo : Quis nescit epistolas Honorii privatas fuisse, non dogmaticas, in quibus Honorius nihil definivit, sed tantum suam privatam sententiam aperuit?5 Concedit enim errare posse Pontifices ut homines, scriptis privatis respondendo, non autem ut magistros Ecclesiæ, fideles docendo : Cum hoc privilegium (addit) infallibilitatis in publicum Ecclesia bonum vergat, noluit Deux illud persone, sed officio annecti, et tune solum presto esse, cum pontificali officio fungeretur.“**

V. — Objiciunt quod Sanctus Cyprianus fortiter restitit decreto pe

Stephani papæ, et ad futurum Concilium appellavi

1° Sed respondetur quod Sanctus Martyr nunquam hoc dogma putaverit spectare ad fidem, sed tantum ad disciplinam, dum ipsemet scripsit ad Jubajanum,7 in hac controversia quemlibet episcopum se

(1) Ibid. (2) Ibid. (3) Act. 15. — Labb. t. 6. col. 944.. (4) Loc. cit. (5) Diss.3.S1.n.9. (6) Zvia. (7) Epist. 73.

(*) Scilicet cardinalis Sfondratus, de quo supra (pag. 614). Editor.

(**) Idem notundum est de Honorio quod supra de Liberio et Vigilio; quapropter conferatur Tractatus I (cap. IV. pag. 174 et seq.. Editor,

(***) In isto dissidio, hoc in contentionem veniebat, utrum rebaptizandi forent quijam ab hæreticis baptizati erunt : haec disceptatio uberius explanatur in Tractatu I (cap. JI, pag. 113). Editor.

gerere posse juxta suum arbitrium. Stephanus enim nunquam declaravit hoc esse de fide, sed tantum ad ipsum Cyprianum scripsit : Si quis a quacumque hæresi venerit ad nos, nihil innovetur, nisi quod traditum est. Et quia Cyprianus putabat vetustam traditionem esse ut baptizati ab hæreticis iterum rebaptizarentur, ideo Concilium generale expetivit, ut ex testimonio tot episcoporum praxis Ecclesiarum hujusque rei veritas innotesceret.

2° Præterea, esto Cyprianus prius restiterit, tandem decreto se subjecit, ut testantur quamplurimi anctores, Cabassutius,? Baronius,* Thomassinus,4 Ludovicus Bail,5 et alii apud Milante,® et hoc absolute ex majorum testimoniis testatus est Sanctus Hieronymus in Diatogo adversus Luciferianos.?

Sed nolo hic multus esse, cum altius hæc prima conclusio confirmabitur ex dicendis mox in secunda, ad quam nunc veniamus.