‹ EnseignementChapitre 87 sur 158 · I. ART POÉTIQUE ET GRAMMAIRE · texte numérisé non relu

I. ART POÉTIQUE ET GRAMMAIRE

Tôt hom prims que ben vuelha trobar ni entendre, deu ben aver esgardada et reconoguda la parladura de Lemosin et de las terras entorn... ; et que la sapcha abreviar et alongar et variar et dreg dir per totz los luecs que eu vos ai dig. Et deu ben gardar que neguna rima, que li aia mestier, non la meta fora de sa proprietat, ni de son cas, ni de son genre, ni de son nombre, ni de sa part, ni de son

LÉONCE COUTURE

mot, ni de son temps, ni de sa persona, ni de son alongamen, ni de son abreviamen.

Per aqui mezeis deu gardar, si vol far un cantar o un romans, que digo razons et paraulas continuadas et proprias et avinentz, et que sos cantar o sos romans non sion de paraulas biaisas, ni de doas parladuras, ni de razon mal continuada ni mal assegnada...

Pois vos die que tuit cill que dizon amis per amies , et mei per me, et mantenir per mantener, et retenir per retener, tut fallon, que paraulas son franzezas, et no las deu hom mesclar ab lemozinas, aquestas ni negunas paraulas biaisas.

D’aquestas paraulas biaisas diz en P. d’Alvergna amiu per amie et ehastiu per ehastic, qu’eu non eug que sia terra el mond on hom diga aitals paraulas, mas el comtat de Fores. E Peire Ramon de Tolosa en una seua canzon que diz : « De fin’ amor son tuit mei pensamen, » en la segonda cobla quel solatz el gent parlars mostran quais es a cel qui sap chauzir... e degra dir a celui qui sap chauzir, e si volia dir plural, a cels (degra dir) qui sabon chauzir. Et en aquella chanson, en la fin de la tornada, pauzet un mot frances per provenzal quan el diz : « De gran solaz ni de joi mantenir. » E degra dir mantener, mas la cobla vai en ir ! E Gaucelm Faiditz faillie en una cobla de la seua chanzon qu’el fez qui diz : « De faire chanzon, » en la cobla que diz : « Aisi con ieu ve Que cuiet far de me, » pauzet la terza persona en luec de la prima, et degra dir : aissi eon ieu vei.

R. Vidal, Rasos de trobar, éd. Guessard (1858).

Page 1