N" VII

LETTRE DE l'aSSEMBLÉE GÉNÉRALE DU CLERGÉ DE FRANCE,

de 1780, au pape pie vi, concernant les ordres religieux.

Beatissime Pater,

Haec fuit ab omni aevo Ecclesiae gallicanae consuetudo et pietas, ut in rébus suis arduis dnbiisque Apostolicœ Sedis consilium et auctoiitatem e\peteret et impelrasse ganderet. Eodem nos spirilii ducti, Bealitudini vcstni preces nostras supplices ofierimus pro avertendis, quaenoscircumdant, periculis leniendisque terroribus.

PIECES JUSTIFICATIVES. XXIX

Liigent Ecclesiae nostiai oiunes, lugent \ix Sion, sanclissivie Pater j super ruina tôt monasierioruin, immo congregationum taui clericorum quaiu monacliorum, quain ab aliquot annis passa est, non sine ingenli religiosi cultus detrimento, Gallia nostra. luvasit ouines regularis observanliie ordines tiuior ac tremor, qui, diuu pereuntiiuu sorteui miraniur et dolent, idem sibi ipsi exitium imminere augurantur, vel, quod longe miserabilius, etiam artessere festinant.

Neque vero deerat nobis animiis perituris opem ferre, superstites conlirmare et consolari. Verum, in tanto excidio, ea adhibita est processus forma quae nobis omnem cavendi, coiisulendi, quin etiam repugnandi facultatem prairiperet ; nuUa episcopalis juris liabila ratio, commodi sive iucommodi nulla quœslio ; prsdamnatis nullum defensionis pruesidium relictum , ita ut cuncli, quasi improviso fulmine percussi ac slupefacti , interirent. Quœ exinde mala secuta sunt, iterum referimus inviti. Elanguit nimirum totius regularis observantice vigor ; laiîguescunt florentissinia quondam in monasteriis sacrarum litterarum studia ; et quae midtos babebat fllios rebgiosa societas, in soliiudinem versa est. Hœc omnia Sanciitati vestrcc, non sine summo dolore, lideliter exponenda duximus, certi apostoUcuiu pectus, pro sua pietate, malis nostris commotum iri, iisdemque, pro sua potestate ac sapientia, mederi velle et posse.

Monasticum ordinem omni cura ac studio foverunt semper ornarunique prœsules gallicani, quod Ecclesiae cathoUcae utilissimum scirent. JNunc in averteudis ejus periculis paternam vestram solliciludinem tanto majori cum flducia advocani, quod Apostolicœ Sedi corameudaiissimum esse norunt.

Perturbavit nos sane non modicum nupera Antoniani ordinis eversio, quam prius pêne consummatam vidimus ac doluimus, quum imminentem cavere licuit ; nulla scilicet précédente querimonia aut informatione, deletis uno velut fulmiuis ictu viginti sex templis domibusque religiosorum , Iranslatis in alienos usus antiqui probatique ordinis opibus possessionibusque cunctis, quas lidelium devotio sustentandis clericis ac juvandis pauperibus a multis saeculis dedicarat. îson dissimulavit dolorem suum clerus gallicanus. Audivit querentium voces rex noster christianissimus, filius vester, ac pro ingeniia pietate bénigne excepit, et bene sperare jussit in futur um.

>;ovit Sanctitas vestra, cujus est regere EcclesiamDei, quanta ex uou servato juiis ordiue rerum coiifusio ac pertiubatlo oriri

Xîî PIÈGES JUSTIFICATIVES.

solita sit , in gravissiniis praesertim negotiis. Apostolicae cathedi'ae judicium expeciant Ecclcsiui oniiies. Is est fons patens domui David, unde et sentiendi et agendi normam haurire gesliuiit. Nos ab eo eliaui solatiuiu qua;riiiius , euixe rogantes ut monaslicum ordinem tôt apud nos procellis iur])inibusque jactatimi ac jam pêne labentem pia ac poteute dextera sedes Pétri érigera ac sublevare digneiur ; ut si quaiido de unione, exlinctione, suppressione aut iranslalione societaiis cujusptani, sive domus religiosae qua'Stio incident, totum juris ordinem inviolabililer observari, episcoporuin vota diligenler exquiri Bealitudo vestra pra;cipiat, nec CiEleros quorum iuterest inaudilos praeteiiri patiaiur.

Scimus, sanctissime Pater, justa ac salubria petentibus Pétri opéra uunquam defuisse. Hiec est spes nostra quam a patribus tj-ansmissam experti ipsl loties lirmiter retinemus, quam apostolatus vestri vigilant issima sollicitudo, charitas et sapientia conlirmant ac roborant. Adjiciat SanctUas vcslra lioc beneficium tôt aliis quibus, sub ejus prudentissimo regimine, Ecclesia calliolica gloriatur et exultât.

Nos,pro tam necessario nmnere gratias persolventes, vota nostra pastorum principi Cliristo oflerre nunquam desineraus, ut apostolatus vestri dies, prosperitatem et pacem novis semper augnienlis ad sui nominis gloriam et christiaui gregis salutem cumulare dignetur.

Beatissime Pater,

Sanctitatis vestrae

Obsequentissimi ac devotissimi filii vestri cardinales, archiepiscopi, episcopi aliique ecclesiastici viri in coniitiis generalibus cleri gallicani congregati.

Luleliae Parlsiorum, die 5 mensis seplembris 1780.

►î^ Cardinalis de La Rochefoucauld, praeses.— f J. C, archiepiscopus Tolosaims. — j Alex. Aug., arch., dux Remensis. — f Joan. Raim.,archiep. Aqueusis. — t J' ^I«» arch. Arelatensis. — f Cl. M. A., arch. Auscitanus. — t J» A., episcopus Nivernensis. — t Gab. Fr. S., episcopus Matisconensis. — t Car. Fr. S., episcopus Agathensis. — f Joan. M., episcopus Castreusis. — f Urb, R., episcopus Dolen-

PIÈCES JUSTIFICATIVES. XXXI

sis. — t Joan. Lucl., episcopus Agiiinensis. — t A. Reuatus, episcopus Viûciensis. — f Franciscus, episcopus Clarouiontensis. — f AI., episcopus Blcsensis. — F. R., episcopus ValeiUine<|i»is. — Bridelies, vicarius geiieralis Rothomagensis. — Cortois (le Pressiguy, vie. gcii. Liugonensis. — De CoUiert, vie. gen. Tolosanus. — De Bardonnenche , vie. geu. Aquensis. — Foihin La Barlieu, vie, gen. Aquensis. — Galard Saldebru, vie. gen. Lectorensis. — De Saint-Albin, decanus et vie. gen. Viennensis. — Rangousse de Beaui-egard , vie. gen. Aginnensis. — D'Alais-Montalet, vie. gen. Cameracensis. — Gautier de Montguers, vie. gen. Conserauensis. — Du Lan, vie. gen. Rotliouiagensis. — DeLageard, vie. gen. Remensis. — DeQueuiadeuc, vie. gen. Cabillouensis. — De Hercé, vie. gen. Dolensis. — De Robien, vie. gen. Antissiodorensis. — Chevieuil, ^ic. gen. Parisiensis. — De Jarente, antiquus cleri Gallicani procurator-promotor. — De Boisgelin, procurator cleri Gallicani. — De Périgord, cleri Gallicani procurator. — De La Rochefoucauld , antiquus cleri Gallicani procurator, a secretis.