est : diTisibili

di VISIO enun actus corpons est ; at essentia corpons, ^^^ ^j^u. et uti et ceterarum rerum , in indivisibili consistit : mciaphysicae»atque id adeo Aristoteles fateri débet, qui docet. jyeaiioAristo- Itaque mihi videtur de alio Aristoteles cum Ze- teiescumZenonone contendere, in idem auteoi convenire. Nam ^mcooTenit? ille de aetu , hic loquitur de virtute. Et quum Aristoteles divisionem partium in infinitum demonstradone diagonalis, quae in iisdem punctis eum laterali secaretur, quae duae lineae ejusdem sunt impatientes mensurae, urget; jam tum non dividit punctum , sed quid extensum, nam désignât. At ea ipsa de- Arisioteiii dc-

,.«.,. . inonsuratiooei

monstratio , uti et aliae de circuhs concentricis , qui ^q^^^ pancu in omnibus suis punctis cum ccntro secarentur, et metaphysica ex de parallelis, quae obliqua ad horizontem ductae, fn^Veenitione quam perpendicularem intersecarent nunquam to- provcniunt. tam dividerênt, et ejus generis aliae, ex puncti definitione, cujus nulla pars est , stabilitae proveniunt. Neque haec mira nobis sunt àemonstrata per geo- 'metrîam , in cujus definitionibus punctum minima diceretur esse particula in immensum dividua ; sed per quam punctum constituitur individuum, et a puncto ita definito ad haec mira demonstrata pervenitur. Quapropter Zeuo per eas demonstrationes

DEPUNcris. ^8 LIBER PRIMUS,

zeno ex geome- jn gy^ seiitentia sc obfirmat potius ; tantum abest physi- ut confîitetur. Quemadmodum enim in hoc mundo

cam in

cam dcductam fQ^marum quem homo sibi confiomt, et cujus ho-

contemplatur. ' ^ t n •

mo quodaminodo Deus est , hoc defioitum nomen ,

haec res commentitia, cujus nulla pars est, ex œquo

iniquis extensis subest; ita et ad hoc instar in mun-

vinnsextemio- Jq vcto, quem Dcus condidit, est quaedam indi-

et,obid,iDiquis vidua virtus exteosioms , quœ , quia individua est,

extensi» xqua iiûquis extcusis cx œquo stemitur. Atque adeo vir-

tûtes sunt indennitae; et, quia indenoitas, de us liia

tôt, et </uot proloqui non datur; iMaL plura^ minora

cogitare non Hcet; illa magis et minus indignantun

Gonatai miquit ^jque e» ÎDS» demoustratloues , quœ id .evÎA-

motibus aequus » * ' *

tobest. cunt, conficiunt quoque conatum , seu movendi

virtutem, utpote rem metaphysicam iniquis molî-

Gonatiu dos ^^® «quum subesse. Et principio multo magis ile-

pnncu. cet expeditissimam divinae omnipotentiœ facilita-

tem^ quod is crearit materiam , quœ esset virtus extensionis et motus simul, quam dupUci opem altéra materiam, ahera motum créasse. Et bofia metaphysica id suadet; quum enim conatus qijiid non sit, sed cujus , nempe materiœ modus , eadeia

Natara conan- creationc materiœ eum creatum necesse e^t. Id i^

do cospit existe- 1 . •, . . •

„ ^ sum physicae cpnvenit: extante emm natura, seu

ut scholae dicunt , in facto esse , oipnia moventur : antequam extaret , onmia in Deo quiesceban( ; igitur natura conando cœpit existere : sive conatus natura^ ut scholae quoque loquuntur, in fieri est. Conatus enim quietem inter et motum est médius. conatns inter j^ natura rcs exteusœ sunt : ante omnem naturara.

qnictem et mo- , . 1 . . .

tum médius. rcs omuem extensionem indignans , Deus : igitar „ Deum inter et extensa eist média res, inextenaa

Panctum me- '

ditim inter De- quidcm , sed capax extensionis , nempe metaphy- «m et extensa. ^j^ puucta. Nequc vcro aUunde summo inter se

fractione motus.

SIVE METAPHYSIGUS. 79 «"""cx».

commensu, seu, ut dicunt, proportione haec sibi Deusqaietut. lespondent : hinc quies, conatus, motus ; atque Matena cooa. hinc Deus, iDateria, et corpus extensum. Deus ^^\'

Kxtensa mo*

ouuuom motor m se quietus , matena conatur , coi^ Temur. pore exteasa moventur ; et, ut motus est modus corporis , quies Dei attributum, ita conatus dos puncti metaphysici est : et uti punctum metaphysicum est indefinita virtus extensionis, qua iniquis exteosis squa subest; ita conatus indefinita virtus movendi est , qiiae iniquos motus ex œquo explicat. Renatus tanquam fundamentum eorum omnium, quae de Ratio eomm, motuum reflexione, ac refractione prœclarissime 2a,*^°dè'*r^el oogitat, illud substruit, quod motus ab ejusdem xiooe, ac redeterminatione sitalius; itaut sub eodem determinationis modo, seu quantitate^ ut dicunt, plus motus fieri possit. Unde illud conficit , plus motus esse in determinationibus obliquis , quam rectis. Atque Une reserat rationem, quare corpus obliqua motom duabtts caussis uno eodemque tempore satis- &ciat; alterisui ponderis , qua recta deorsum fertur ; alteri directionis, qua obliqua tendit ad horizontem : et ita ubi in planitiem omnino imperviam incidit , uno eodemque tempore ambarum det efFecta caussanun, et reflectat ita motum, ut angulus reflectionis angulo incidentiœ œquus sit : sin in planitiem incidat perviam, motum refrangat, et pro majorî minorive medii fluxitate, per quod decurrit, proprins longiusve abeat a perpendiculari , quam , si per médium uniusmodi pervium deferretur, describeret. Videt quidem verum illud Renatus , sob eodem determinationis modo plus motus fieri posse; rationem autem dissimulât, quia juxta sentit cum Aristotele contra Zenonem : dissimulât , inquam, quod uti diagonali, et laterali œqua subest

tuot.

DEPc«cTii. 80 LIBER PRIMUS,

virlus extensionis; ita motui recto , et obliquo ad

horizontem aequa virtus quoque subest movendi.

Harum rerum omnium, quae hactenus disseruimus,

ratio ea est, aut ego fallor , quia puncta, et ccmatus-

A nihiio mini- suDt , per qu» primulum res ex sui nihilo existere

ma.enngeiK^a occipiunt : et a nihilo minima, et ingentiaex aequo

liant. distant. Et ea ratione geometria a metaphysica suum

verum accipit , et acceptum in ipsam metaphysicam

refundit: hoc est ad scientiœ divinae instar huma-

nam exprimit, et ah humana divinam rursus con-

biyisiomaiiiro, firmat. Qua cum re ut apte hœc omnia congruunt!

bona individua tempus dividitur; in individua re stat œternitas :

nisi alia moveantur, non habes qui metiri possis

quietem : quare animi perturbationes minuuntur,

augentur; tranquillitas nescit gradus: extensa cor-

rumpuntur ; immortalia indivisibili constant : corpus

divisiones patitur ; mens partium impatiens : in

puncto opportunitas ; undique circumstant casus:

verum praecisum est; undique falsa obvia: scientia

enim non dividitur , opinio scctas gignit : virtus nec

ultra nec citra; vitium longe lateque patet: rectum

unum ; prava innumera : optimum in quoque rerum

génère in individua re collocatur. Atque adeo mun-

dus physicus est de imperfectis , et rébus in indefi-

nitum dividuis ; mundus metaphysicus de ideis »

Est in meta- ^®^ Tcbus optimis , ucmpc de individuis virtutibus ,

phyaica genu» quœ efficaciœ sint indefinitae. Est igitur in metaphy-

rerum inexlen- . -

sum , extemio- ^^^^ gcuus rcrum quod extensum non est, est tamen Dis capax. capax exteusiouis. Non id videt Carthesius , quia,

Carthetiua ana- . .

lytîm in physi- anaiyticorum more, matenam creatam ponit, ac ram infert. dividit. Vidit autcm Zeno, quia a mundo formarum, thesim physi- quem homo sibi per synthesim e punctis condit, de cam spectat. mundo solidorum , quem Deus creaverat , disserere

Aristoteles me- ^ ^ '

taphytiGamotti* studuit. Nou vidlt hasc Ârîstoteles, quia metapby-

SIVE METAPHYSICUS. 8i »h^u>ct..

sicam recta in physicam intulit: quare de rébus ph^J^^**"?*" physicis metaphysico génère dissent per virtutes et ponai. fJEicultates. Non vidit Renatus, quia recta physicam Renaïus phy*iinmetaphysicamextulit, et de rébus metaphysicis ^V^ *° ™«ï»physico génère cogitat, peractus , ac formas. U trum- lit. que vitio vertendum: nam si definire est rerum De rebm phyfines dirigere, et fines sunt formatorum extreroa, co* de'^miîret formata omnia a materia per motum educuntur, pl>ysicit phy»-