ALEXANDRI III. BULLA DE REDDENDIS CCC MARCIS AURI QUAS
A SILVINIACENSIBUS MUTUO ACCEPTAS ARCIIEMBALDUS NONDUM
SOLVEUAT (1173)
Alexander episcopus , servus servorum dei , venerabili fratri, Claromontensi episcopo, et dilecto filio, O. archidiacono Bituricensi, salutem, et apostolicam benediclionem. Ex transmissa relatione dilecti filii nostri abbatis Cluniacensis ad aures nostras pervenil , quod Archembaldus de Borbdno, qui jam decrssit, et Agnes quondam uxor ejus, quæ superstes est, de thesauro Silviniacensis ecclesiæ quingentas marcas argenti , pro necessitatibus suis , jam dudum mutuo receperunt. , quas se reddituros juraverunt , et fidejussores de jam dicta summa solvenda , receplo ab ipsis sacramento , constituerunt. Solutis vero ducentis marcis, trecentæ adhuc non solutæ in debito remanserunt , quas prædicta ecclesia nondum potuit rehabere. Quia igitur indignum est, ut eadem ecclesia inde dampnum sustineat , unde fructum dignæ rétribution^ meruit reportare , frater-
nitati vestræ per apostolica s.cripta præcipiendo mandamus, quatenus , si ita est, prædiclos, Agnetem , et illos , qui pro rcddenda prætaxata pecunia fide jusserunt , diligenter moneas, et, apellalione remota, disiricte compellas , ut earn prænominatæ ecclesiæ, infra duos menses, post harum susceptionem , restituant, aut exinde , cum eadem eccîesia amicabiliter pacificeque conveniant. Quod si facere forte noluerint, vos terras ipsorum , sublato appellationis remedio , interdicto subjiciatis ; post modum , si necesse fuerit , in eos ecclesiaslicæ animadversionis senlenliam proferatis, et eam usque ad dignam satisfactionem faciatis inviolabiliter observari. Dalum Signiæ , XI kal. martii , pontif. anno XIV0 (1)
De capella in honore sancti Sebastiani omniumque sancto-
RUM APUD MONTEM BüZNINUM , IN VICARIA ÏSIOTRENSE , IN
PAGO Augustidunense constrücta et dotata a Ragamboto ET LlFERICO SEU HïLFERICO F1LIO EJUS.
(octobre 850-866). (2)
In nomine domini et salvatoris nostri J. C., Jonas, præveniente divina misericordia, Augustidunensis episcopus. Notum sit omnibus fidelibus sanctæ ecclesiæ, tam præsentibus quam futuris, quia *venerabilis vir Reimbodo,* cum filio suo, cujus vocabulum est Lifericus, taetus divina cle-
(1) Anno XIV pontificatus , qui fuit an. Christ. 1 >73 Hoc enim anno inilio quadragesimæ Signiæ in numerum SS Martvrum retulit Thomam Cantuariensem. (Note du I \ André).
(2 j Copie de Baluze : ex veteri chartulario ecclesiæ Augvstodunensis. Bibliothèque impériale , armoires de Baluze , volume 7 1 , autrefois page 50 et suivantes, aujourd’hui folio 70 v° et suivants.
mentia, cum consullu prædecessoris nostri Althei episcopi, capellam in pago Augustidunense, in vicaria Isiotrense, in 1 >co qui dicitur Monlem Buzninum, et propnis rebus ædilicanles atque ad perfeetuin usque perducentes, deprecati sunt nostran benivolentiam qualiter eamdem capellam, eorum opéré constructam, ecclesiastico ordine, ad pcrsolvendum jugiler officium, sollemniter conservaremus. Nos ergo, benevolam eorum intentionem et humillimam petitionem considérantes, legibus canonicis dotem requirere procuravimus, unde digne domus dei sustentaretur. Quod devotissima voluntate, juxta nostri hortaminis constitutum, adimplentes, pro dei amore et sanctorum ipsius veneratioue. de rebus proprietatis suæ, secundum quod ratio die tabat, eidem loco nobiliter contulerunt, sicut inferiora demonstrant. Quorum rationabili et laudabili petilione percepta, ecclesiastico ordine consecrare, in opus dei omnipotentis, censuimus, atque in honore et vénéra tione santi Sebastiani martyris et ceterorum sanctorum , idibus octobris, deo auctore , sollemni officio dedicavimus. Ego itaque Ragamboto, cum filio meo Hilferico, juxta consilium et considerationem Domini et venerabilis jam dicti Jonæ episcopi, præfatam capellam, pro amore Dei, et aniniæ nostræ remedio, rebus proprietatis nostræ dotamus, atque in perpetuo dotalam essevolumus. Qamobrem adusus et ministerium præfatæbasilicæ,quam pro dei amore construximus, et consecrare rogavimus, donamus atque in perpetuo do- [natum] esse volumus, hoc est in circuitu basilicæ, anteintroilum ipsius, campum ad unum modium, qui est subter fossatum, pertingentem ad mortuam guttam, et ad partem orientalem, terram arabilem, cum prato et superposito, ad modios V. salvato atrio ipsius ecclesiæ. Similiter mansum quem Bernoinus tenet, cum jam dicto servo et conjuge sua, vocabulo Bertildis, et proie eorum, cum omnibus suis terminationibus, donamus in integrum, et alium mansum in
ipso pago, vel in ipso agro, in villa nuncupante Villaris, quem (sic) de Altmaro, per titulumvenditionis, Hilferico avo nostro conquirente, nobis obvenit cum ancilla nomine Léo bertane , et proie ejus . pari ratione , eidem loco cedimus, cum omnibus adjacentiis suis, et supraposito, et quicquid ad eum aspicit aut aspicere videtur. Cedimus etiam et pratum ad hoiiorem præfatæ capellæ de Abulmaroconquisitum. Hæe omnia superius nominata, in honorem dei omnipotenlis et venerationem sanctorum ejus, quorum memoria et virtus ibi recolitur, ad usus et supplementum jam præfatæ basilic# cedimus, atque de jure nostro in jure et proprietaie ipsius etrectoruni ejus transfundimus, et perpetualiter deservitura concedimus. Et ut ab omni dominatione temporali ac infestatione heredum, omni tempore, libéra et quieta, in domini servitium valent permanere, perfecta et plenissima voluntate, tam capellam quam et res ad ipsam aspicientes, matri ecclesiæ sancli Nazarii et rectorum ipsius contradimus, et jure ecclesiastico subjectam atque æternaliter mancipatam esse decernimus ; ita ut, in omni ordinatione et dominatione, facial inde episcopus, et ministri ejus, legibus ecclesiasticis, veluti de aliis rebus eidem matri ecclesiæ collatis, ea videlicet conditione, ut, dum nos vel un us legalium heredum propinquior superstites apparuerimus, non tam jure dominationis et hereditatis, quam defensionis et protectionis, in mundeburdum, omni tempore vitæ nostræ habere valeamus, persolventes partibus sancti Nazarii, ipso die cœnæ domini. quando Ghrisma conficitur, libram ceræ annis singulis. Dum vero nos, aut quilibet ex successoribus heredum nostrorum, præfatam capellam, cum omni integritate rerum suarum adhonorem ecclesiæ possidendo, eonservaverit, et custodiendo possèdent, censumque sinodalem partibus sancti Nazarii tempore lixo persolverit, milia sitlicentia episcopo, aliqua forte stomacatione vel cupiditaie comraoto, jus hereditatis nostræ, vel successorum nostrorum alienare, aut in suos usus retorquere, aut pertur-
îii
— Wlll -*
bare. Si quis vero, quod futurum esse non credimus, si nosipsi, aut quilibet ex heredibus nostris, vel ulla emissa persona, contra hanc nostræ donationis dotationem tergi versando aliquam calumniam generare domui dei et inferre voluerit, vel ejusdem ecclesiæ res dividere, aut in suo, diabolica cupiditate inflammatus, retorquere temptaverit, aut de supra statuto censu tardus aut negligens apparuerit, hune legaliter reddere cogatur, vel si noluerit, partibus matris ecclesiæ, aut qui litem intenderit, auri libram una cum cogenti fisco exsolvere compellatur , et insuper, quod repetit nullum obtineat effeclum, cum stipulatione subnixa. Et, ut hæc donationis et dotationis nostræ cartula, quam promptissimis animis matri ecclesiæ sancti Nazarii contradidimus, pienissimam et perfectam atque inconvulsam omnibus temporibus obtineat lirmitatem, non solum manu nostra subter firmavimus, sed et religiosorum ejusdem canonicorum seu nobilium et fidelium laïcorum manibus corroborandam tradidimus. (4
AYM ARDUS MILES CLAR1SSIMUS SILVIMACUM CUM UMVERStS APPENDICIIS SUIS.
Igitur ego Aymardus, timens gehennam, et desiderans ut, quando animameadehaclucemigraverit, et ante tribunal
(1) Le reste de i'acte , qui devait comprendre les souscriptions et la date, manque dans la copie de Baluze , qui nous a conservé
ce texte.
(2; Carlulaire de Cluny , ( Cartul . Aym. carta prima) A. fol. 82 ; imprimé pour la première fois dans Mabillon. ann, SS. ord. S. Bemd. sec. Tr. Tom. VIT , pay. 84.
Ohristi in diejudicnvenerit, dei misericordia vejliani merear aecipere, ideo, pro dei amore et remedio animæ meæ, cedo ad looum Gluniacum, qui est in honore dei et sancti Pétri, atque perraitto, concessumque in perpetuum esse volo, aliquid de meo jure ; in ipsius, inquam, loci trado dominationem, transfero atque transfundo, in primis, ipsam curtem Silviniaci, ubi ecclesia sancti Pétri est fundata. In ipsa villa sunt casales, cum superpositis vineis, campis, etpratis, ipsa, et quantumcumque in ipsa villa visus fui habere, totum ad integrum trado ad supradictumlocuin,et de forest de Born[o] (1) medietatatem, et de alia forest, quæ dicitur Masargas, medietatem, et in Monteoen, quantumcumque visus fui habere, et in Moncel[lo] (2) similiter, et in Bagenago similiter, et in Villena ( 3 ) quantumcumque visus fui habere, sive in campis, sive pratis, sive vineis, quantum ad ipsas villas aspicit, totum ad integrum trado ad jam dictum locum Cluniacum; et in veteri Silviniaco, et in Genebraria similiter, et in Fontonella similiter, et in bosco Straderio similiter. Istas res superius conscriptas vel prenominatas, ad integrum ibidem cedo in elemosina, pro remedio animæ meæ, ut faciant rectores ejusdem ecclesiæ, sicutmos et consuetudo jure cxposcit ; et, ut donatio ista firma permaneat, cum omni stipulatione subnixa, ego ipse Avrnardus manu eam propria firmavi, et manu bonorum hominum testium roborandam decrevi. S. ipsius Aymardi. S. Emmonis. S. Archimbaldi. S. Uagberti. S. Aimonis. Item S. Aimonis, et item S. Aimonis. S. Notardi. S. Adeverti. S.
(1) Cet o a été ajoute par une autre main avec une encre plus grise. On voit encore le point primitivement placé par le copiste du cartulaire, au bas de l'o, à gauche.
(2) flo] ajouté de la même main et avec la môme encre.
(3) Il semble qu'il y ait eu d’abord vitlena changé en villena par la main qui a ajouté l’o de Itorno.
Nizezii. Data in die lunis, in mense martio, anno XXIII régnante Karolo rege. (1)
Wkrpitio Aymonis de rébus sain en Pétri ad locum Silvi-
