SEU
Qiio neiQ inter se olira cohfpserint , et quid discriminis, per varia temponim el locoiuiu spalia, iiicunoiinl ; disquisitio.
Our languages and institutions... are not made; they grow. (Sir James Mackintosh.
Idiomata et politeïan non fabrefaciunt komines ; quœ quidem sponte sud crescunl.
WWVVVVVVW\AAVVVWW\\WVVV\\VV\\V\\\VVVVVVV\VWVVV.'\VVVV\VV\\V\'VVVWWVVW
s IV.
ETÏMOLOCICI ERnOr.ES.
De linguarum originibus quicquid siibtiliter excogilavenint eriiditi, quicquid etyraologici soraniaverunt, Icpiototôn lenhi Inereis (t), si coiligere et in unum corpus rcdigero 'opus immenscC niolis) audeas, haud sanè miraberis scientiam illam philologico-historicam , quasi incertain, ancipitem et fallacem, apud muitos, et illos quidem acris ingenii viros, auctoritate caruisse. Nihil ei solidi certique inesse videlur. Oraculis oracula pugnant; erroribus errores contrarii refelluntur.
Quod si nonnullas scientiae philologicœ abevrationes sententiasque inter se répugnantes paucis velini attingere , illum in testimonium vocarem fervidum latini sermonis amatorem, natione Angluni, nomine Gilchristum (2) , qui omnem Teutonicaruui dialectorum prolem a Romuli stirpe oriundaui credidit , Teutonesque Quiritibus an-
(1) Aristophan. NehiiUe, v. 359.
(2)Doclor Gilchrist.
M 8 TEUTONICIS LATINISQUE LINGUIS.
numerandos audacter judicavit. Pinkertonus (1) contra, natione Scotus, Lalium barbaris addixit, nec asserere dubitavit latinum ipsum sermoneni è gotliicis laticibus quondam i)rofliixisse ; dùm alius quidam et reccntissiiTius scriplor (2) kelticuni idioma idiomatum omnium in Europà usitatorum fonteni et caput cxtilisse opinatur. Germanos à Persis vocabula sua, mores avitos, quin etiam et equorum progeniem mutuatos esse pu(;;naciter contendit vir tempore nostro percelebris et eruditione Asialicà pollens , Hammerus (3). Nec silentio praetereundus nuperus quidam philologus, qui, post Funecium aliosque, Europa3 linguas omnes prœsertimque latinam veterem Gernianicœ lingua;, quasi unica; matri et alumnœ antiquissimae, referendam pererudilè disseruit (à).
Cùm inter principes scientiœ viros tantura discordiae sit et religionis elymologicœ haruspices singuli diversas linguarum origines graviter proférant , quid niirum si religionis ipsius arcanis parva fides adhibeat'ir? Elymologicorum figmentorum et ineptiarum farrago jjibliothecas eruditorum mole stupendà obruit : nec a risu abstinere \el Heraclitus ipse potuerit, cùm apud eruditum Minshevium (5) , vocabuli anglici fallow (se6«m,« suif »), origincn", vocabulo latino (1 lollo » (ferre) adsignatam videamus. Ganeclo-lara istam Minshevianam, memoratn sanè dignissimam, hic ;. Aire non absque operae pretio est :
Tallow
{Er-.)-à
Tollo
(i ,t. ) — qao(
Unschlit
(Gcrm.) — et
Suet
(Drit.)
Sevum
(Lat.)
Stear
(Gr.TC.)
Suif
(Gall.)
Olie! jam satis est; sed additinsnper Mins'ievius, verbum graecum stcar ab isiéni, stu, émanasse a quia (sic ait) qaodammudo sébum
(1) Doctor PinUerton.
^ ("2) Boucher. Archaïc Glossary. London, )8i0. (3) Von Hamnier-Purgstall.
(!t)^rnost iiSiVil. Der Germanische Ursprnng der lateinischen spru' che und des rwmischenvolkes,BTes\aa, 18:!0. (5) Minsheu, Guide to tlie tondues, 1617, in-fol.
TEUTONICIS LATINISQUE LINGUIS. /il 9
stat. » Ab istius modi deliramentis non abstinuerunt recentiores, et melioris notae , sciiptores. Apud Hennigium (1) vocabuli archaïcogernianici a kaffeespiel» etjniologiani valdèridiculam invenies; cùm vocabulum illud obsoletuni quasi a verbo kaffce (gallice café , a cafxum ») et spiel (ludus), pro « ludo in tabernà publicà edito » Hennigius accipiat ; oblitus ille quidem , Teutonici ordinis équités, quorum annales codicibus islis referuntur, intra quarti-decimi seeculi limites, faba; caffœanœ prorsus ignares exstitisse; vocabulumque Teutonicum Kalfee, a verbo gcrmauico Kaffen, Gaff~„ mglice Sfl/je, derivatum, nihil aliud quàm admirationeni quasi inbiantis populi indigitàsse. Vir alius laudibus popularium suorum persœpè ornatus, Websterus (2) Anglo-Amcricanus, optimi novissimique Glossarii Britarinici conditor, gravissiiuis et ipse, nec inficelis erroribus laboravit; cùm, exempîi gralià, vocabulum gallicum -prêcher, « to preach, » unum et idem ac verbum hebraïcum barak contendat, nec ullum inter aburiginum Vasconum (Basques) liiiguam, et kelticam proavorum nostrorum linguam, discrimen agnoscere ullo modo \elit.
Haud temsrè judicandum ceusuerim tav^en , omnes istos philologorum conatus inter somniorum et deliramcntorum nubeculas prorsus irrilos abiisse. Nolo medii aevi alcbemistas et astrologos nihili pendere et conviciis insectari, quia fata bominuni in stellarum variis characteribus perlegere conati sunt , aut in fornacibus suis aurutn colligere se aliquandô posse speraveruut. Per errorum cœcas ambages nescio quid portentosi divinique prosequuti, non illum quidem quem vanè thesaurum sperabant, attigerunt, nec rairaculorum vim ex Dei omnipotentis manibus detraxerunt, sed in quaedam forte pretiosissima et notatu dignissima naturse inciderunt arcana ; sic veras scientiœ nostrisque commodis inscrvientf " , inviti forsan, procul dubio inscii. Quemadniodum astronomia; astrologiam, cheniicae arti alchymiao) plurimum -itilitafis et increuienti altulisse haud ambigitur; haec ipsa, quam vanae garrulitatis et bypolhcticae credulitatis incusavi, etymôn scientia, quamvis figmentorum et nugarum quasi sterilis luxuriantisque frondis niniium fcrax, haud tamen sine fructu à permultis divers! ingenii viiis exculla viguit. Abeat nunc systematum
(1) Hennig. Statitten des Deutschen ordens, Kœnigsberg, 1806.
(2) Noah Webster, Dictionary of Ihe English laiiguage. New-York , 1828,
/j20 TEUTONICIS LATINISQUE LINGUIS.
ÏDSulsorum scurrilitas ; arceatur Anglorum quorumdain , Italorum , Gallorumque eruditorurn stolida superbia , cùm niliil sub sole nisi Anglo-teutonicum si Angli, Italo-latinum si Itali, Gallico-latiniini si Galli, agnoscere dignenUir; legatis istis persimiles, à regibus apud exteras gentes missis , quibus (ut ait Kvremontius) (1) « unum oflTicium incumbit, fro patrid mentiri. » Sui philologiœ restituantur honores, et si quid genuinœ lucis inler antiquas Europa; annales attulcrit, eam suâ laude carere non sinamus.
Etyiîiologicœ scientiœ et pliilologicaî analuseôs periculum duplex est, tum ne in vana et futilia fignienta incurrant, tum ne genuinas verborum origines mirasque niutationes prorsùs ignorent. Hœ sunt Scylla Charybdisque, infâmes scopuli, quos effugere arduum , in quos navem impingere facillimum.
Tantum fuci vel perspicacissiniis oculis afferunt verborum mutationes, ut vocabulum unum et idem , apud varias gentes usurpatum et interjectis temporum intervallis ab antiquà pronuntiatione deflexum, sibimetipsi prorsus absiraile emergat, nec, cùm « par ora virorum » diù volitaverit , quidquam formae antiquœ suœ référât. Quis credat unquam , vocabulum gallicum feuille idem esse ac verbum liispanicum hoja ? Quid iuter hoja et feuille simile ? quid commune? ne una quidem literula.
Philosoplnim nostralem eloquentissimumque oratorem Joannem- Jacobura Russavium ( Jcan-Jucques Rousseau ) apud Anglos hospitem aliquandiù habitasse nemo nescit, et in agro Wouttoniano {near Woott07i) sedem suam elegisse. Hancce Britauniae provinciam cùm peragraret nui)er viator quidam et scriptor haud ignobilis Gulielmus Howiltus (2), natione Anglus, rcligione ritibus trementiuni (anglicè Quakers) adscriplus, apud villicos et rusticos ejusdem regionis pcrcontatus est, num forte Gallicum quemdam aHatis jam provectœ et pbilosophiœ amalorem , apud ipsos vixisse et tuguriolum habitasse mcminissent , aut à patribus suis accepissent, cui nomen erat Jeau' Jacques Rousseau.
At isti, philosophum quemquam , imô Gallum, et praesertim Joannem illum percelcbrcm, unquam habitasse Wouttonii negaverunt; inemores tamen quemdam olim homuncionem , pauperrimum, na-
(I) Saint-EYremont.
(2)W.Howitt.
TEUTONICIS LATINISQUE LINGUIS. h2i
tione Balavum, ofllcio pspdagogum , nomine Oldrossâll, botanicoe scienliae praecipuè studentem , nec medicœ artis prorsùs ignarum, apud ipsos vixisse ; cùin nomen Rousseau in liosshâll , pronunciatione vernaculâ, abiisset , et verbum parasiticum old, id est vetulus, superadditum verbo Rousseau , istud monstrum philologicum , scilicet vocabuluni Oldrossâll peperisset, quod niliil aliud sonat, ac vetulum Rousseau (old Rousseau). Quid taiiien inter Jean-Jacques Rousseau et Oldrossàl afbnitatis apparet (1) ?
Plurima deflexuum istorum et immutationum specimina congerere facillimum, quibus vocabuli antiquioris sensus non obscuratur tantum, sed in sensus cujusdam novi simulacrum delorquetur. Cùm Angli recentiores vocabulo Mantua-maker utantur, quis credat hoc non Mantuanum opificem, sed palliorum et indumentorum sartorem. significare , à verbo gallo-britannico : a mante-maker ( faiseur de mantes) » ? Quis unquam , cùm vocabulum amate , amaiement (étonnement), pro « stupore » apud Anglos floreat, illud nihil aliud esse ac verbum « maze, a mate » (labyrinthus), credere velit?
Periére variae complures à vocabulis usurpatae temporibus antiquis formae, nec à Glossographis unquam aut annotatœ aut asservatœ. In Helveticâ Bibliothecâ San-Gallcnsi manuscriptum nunc Glossariura quiddam exstat, septimi sa;culi dialectos bybridas Teutonico-Latinas et Lalino-Teutonicas referens ; quod quidem mihi investiganti (2) prorsus ignotas et obscuras vocura ex Teulonico in Latinum mutationcs exhibuit. Quid sibi voluerint voculœ istae omnes Glossario eidem inscriptae , egregium quasi aenigma proposuerim :
Lancnaseb (teutonicum)
Quod signiGcat Aquilus (latinum).
Epur (teut.) ,
Quod significat Sin<jularis (lat.)
(1) William Howitt. Visits to remarkable places, London, 1840, (:l)Anno Dom, 1838,
/j22 TEUTONICIS LATINISQUE LINGUIS.
Di-isgusli ,
Pala,
Scufla ,
Pesamo , [ ^ ''
Scopa ,
Piunte,
Ista , iEdepol , Latina sunt, Pala, Scufla, Scopa, Drisgusli., Piunte, Aquilus, Pesamo! Teutonica sunt, barbarâ quâdam latinitate donata ; Pala est Pall (gall. poîle, integumentum, a pelle, pilo, pallio) :
Scufla , shovel (ad effodiendam terrain instiumentum).
Scopa, shop (officina).
Drisgusli, threskold (limen).
Piunte, pouHcl (libra).
Aquilus, aquiline (naso qui gaudet aquilino).
Pesamo, besom (ad verrendam terram instrumentum).
Sed voces istae, singularîs, epur, lancnaseh, quae à genuino statu suo longissimè recesserunt, quid significaui,r Shigularis est I* ilicura cinghi'tte (sanglier) ; epur est aper, Germanie^ eéer, Anglicè boar : et lancnaseli, quod horridum sonat, nil 'iud Cot ac long-nosed {lungo naso gaudenS) M),
Errorum itaque iailissimam segetem inter Etymologiœ dumeî.. effloruisse non mirum est, cùm illi plurima falsa pro veris, vera plurima pro falsis recipere in promptu fuerit. Germanicum verbum schreiben verbo anglico to write, gallico écrire, latino scribcre , quis adsimilare dubitaverit? Sed vocabulorum iiloruin origo duplex et plané dissimilis; latina quidem est verbis e'cj'îre et scAreièf h origo, quae à scribere ; teutonica autem et alla verbo write, ab anglo-saxonico writan , saxonico rizan , islandico rita, Latinuni « scribere » artem a exarandi » literas ; teutonicuui « rita » « insculpendi et incidendi » deuionstrat. In Otfridii (2) Anglo-Saxonici poetœ Bibliâ
(1 ) San-Gallensis Bibliotliecae ma . Glossarium latino-barbarum vu' sœculi. (2) Olfried.
TEUTONICIS LATINISQUE LINGUIS. Û23
veteri légère est : « Christ reîz mît démo fingero (Cliristus iiisculpsit cuni) (digitosuo). » — Sed et aîio in loco : a Tkaz ih scrib ; quod ego exaro. »
Ne inter etymologicas argulias diutius ludere vidcar, unum aliud et ultimum facillimœ illius aberrationis exemplum proferre libuerit. VocabuUim iieo-anglicum broker (ille scilicet qui , nundinis quibusdani acceptis, pecuniam pro tempore populo tradit) , a verbo to break, broken (rumpere) nenio non extractum putaveritî vox illa autem ab anglo-saxonico brucan prcflult, quod nihil aliud sonat ac vocabulum latinuni frugi.
Parcenduni igitur eruditis Etymologiae sectatoribus , si qui tam œrumnosos inter métamorphose on laqueos et nexus, tôt intcr verborum permutationes et 'quasi insidias, excusabili errore decepti ceciderint. Cùm populi varii variis casibus afliciantur, variasque mutationum vices subeant, omniaque et instiluta et negotia, et religionis ipsius rilus et arcana varie sub lumine adspiciant; b3ud mirum, absimilem loquendi formaai ab vmàquâque gente usurpari, et ejusdem lingua; linéament'" prima, si apud gentes varias delluant et abcant, allizru coîorem, no.um sjutaxim, sœpissimè sonos sensusque novos per annorum et locoruu. spatia mutuari, quae eruditornm cnriosiisimis investigationibus illudant. Hiuc tôt variae dialecti, quae, à raoribus et institutis dissimilibus quasi infcrmatœ , eorum iudolem et genium referunt, illisque vicissim diuturnitatcm quamdam adjicere videntur.
