C. C« OCDIH
presbyter abbatiœ Buciliacensds.
Buciliaci, die 80 aug. 1679. (Ibidem.)
^ Cm'u$ moHwninta di^j^tfyx jussH re^ « pauds anm$» (Cette sote est au manuscrit.)
analegtà. tu
Lellre Xlll% 1682, 6 juin, '
Le jP. van Hecke à Papebroch.
Fragment concernanl la déclaration des quatre articles de i68S.
Rom» Nunc nobis gravis hic res est, cum Galliv , una cum
Jansenistis omnibus qui una novissima conciiiabuli Parisiensis de^ claratione, conantur fldem evertere, et tragœdiam Janseuianam reducere in theatrum orbls christiani. Sed spero Deus componat nefarios ausus, et humiliabit supeibos.
(Ibidem.)
Lettre X1V% 41 juillet 4706.
Leibniz au P. Papebroch.
Après quelques affectueuses politesses , il annonce la prochaine publication, dans ses Historiens de Brunsvjidt, de deux Ties inédites des évêques de Metz, saint Ghrodegang et Théodoric.
Admodum H^erendo Patri Papeàroçhio Soc. Jç9^ theolçgo
Godefridvts Guillielm. L^ibnizitês,
Gaudeo eommercium inter nos roddituoi ess^ s
Jam scit cui Domino pareat unda maris
Ht ad Terba olim tua alludam. Sed gaudeo etiam noniHêâiteiMer le nobis meliora tempora servatum; utinam vigentem ! Std na»» do quis dixeiit Yisum nondum satis restitutum , quod «qnidem dolerem. Snperiore anno Gallus quispiam ophthitoieuf «pod ducem Montis-acuti anglum (cujus filius princeps ac duoif Maç^ leburgii ûliam duxit) féliciter cataradam sustulisse fertur,
Csetenim intelligere opte quo magnum opus yestnun tit ioeo. Venit in manus meas Codex membranaceusin quo exstat nondatti quod sciam édita vita Domni Theoderici, Saxonis, ex ttirp^ Witikindi episcopi Metensis ; qui S. Brunoni archiepiscopo Colonliiiai cognatus et contemporaneus fuit , scripta a Sigeberto quodam monacho S. Vincentii ad suum abbatem Theodoricum ; obiit7, id. sept. 983. Vitam inseri curavi in Tolumen quod nunc sub
fis ANALECTA.
pneio est Sciiplonim quortimdam res Bnmswkeiiseg illustraiitliim. In eodon Tolamiiie est Tita S. Chrodeguigi antistitis Meteoiîs ex qao excerpam ideo nolla , quia cum in martio vestro resejustractarentur, degente Tiri , qiue ad ayum maternumCalolam MarteUnm ab auctoribus reCêrtur, dubitatum est; credo quod tnnc nnlios occurrerit tolerabilis auctor ei antiquitate. Uaque hancejos Tîtam tune non fuisse ad manum apparet : cojus anctor itaque spernendus non fuerit; quia se durante stirpe Carolinorum prindpum Tîxisse testatur. Quod superest , raie adhuc din. Tir egregie, et laTe. Dabam HanoYriae, ii jul. 1706.
{lUdem.)
CONRAD JANNING.
Lettre XV«, même date.
Leibniz à Janning.
Noatdles poUteaset pour les Bollandistes et pour le P. des Bosses d*Hilde8heim9 trè»4ié avec Leibois.
Admodum Reverendo Patri Jatmingio Soc. Je$. ikeolog. Godefridus Guillielm. Leibnizius, S. P, D.
Ona ¥06 epistola conjungo, vel una potius charta , quos fiuna et magni operis meritum conjunxit. Prœsertim cum non dubitem inaT^ttutm nunc curarum partem in te recubuisse. Quamyis nec ambigam quin Socium asciveris a quo sublevari possit. Itaque quœ bic scribo et mitto ad vos omnes pertinere velim , quos reverenter saluto et plurimum colo et de rébus vestris nunc fodlius aliquid discerespero, quae mihi et utilitati sint et voluptati. Vale et faves , Dabam ut supra.
Responsa ac mandata vestra accipere possum per R. P. Bartholomœum des Bosses qui Hildesbeimii theologiam in collegio vestro oiagnA cum laude docet. Is etiam in bis litteris ad vos roittendis bénévole favet.
(Ibidem,)
ANALËCTA. tîi
Lellre XVI% 25 novembre 1700.
Muratori à Janning.
Il lui rappelle son souyenir et lui ofiHre se& seiwices *.
Clarissimo ac Eruditimmo viro P. Conrado Soc, J€$\ Ludov, Anton. JUuratorius, S. P.
Muratorii cujusdam , quem olim âinicoiiim tuorum albo inscrlpsisse memineris ; Ule est qui diutumo silentio tuo nunc bellum indicit. Non enim diutius ferre is potest interruptum tàr miliaritatis tecum initse commercium. Te patri restitum jam censeo et nunc in amplissimo studiorum tuorum curriculo insudantem. Tibi tamen fantillum otii interdum superfuturum esse arbitrer , ut mei memorem te mihi per litteras signifiées. Quod si novum mihi munus collatum apud serenissimum Mutinœ ducem quidquam instituto laboris tui prodesse possé credatur, sois quid, si non de viribus iugenii mei, de medB saltem erga te pronsQ voluntatis conatibus sit sperandum. His autem officiis non tibi tantum , sed et Cl. P. Papebrochio me commendare in animum induxi, utrique secundam Taletudinem quotidie a cœlo precatus.
Jam. III, lyque Junii tomos aut absolutos , autad umbilicum brevi perducendos opinor; in bac bibliotheca desidcrantur rdiqni duo prières Junii. Quare si data occasione tumilli, tum isti Liburnum trausmitti a te possent , pretium constitutum statim
quocumque tibi placeret, ego quoque mitterem w. VU Kl.
dec. M. D. ce.
Lettre XV1I% 17 novembre 1712.
Janning à Muratori *.
Projet de lettres, contenant quelques mots sur les miracles de saint François Xavier, et sur le troisième tome de Juin des Acta, pois quelques notes critiques et philosophiques sur S. Paulin édité par Muratori.
PbRILLUSTRIS ÂTQUB EtUDITISSIHS DOMINE,
Et ego jam debeo , ab aliquot mensibus , periUustri aiqne erdditissimsB dominationi responsum , ad unum saltem caput «pi-
i Nous ne donnons qu'une partie de cette lettre que nous avons presque entièrement traduite p. 72 et 73. .
' Janning a écrit de sa main, en tête de cette lettre incomplète, la note suivante qui expliqne certaines lacunes et négligences : Dno Muratorio hm miêsœ il novembres il^. Pavât mutatù; additatOfnmtumtquœdamatHi^
M4 ANALBCTA.
stolae vestr». Mutins, ix kal. Qnintiles, datas (sic). Sed qno ipsum debuerim mittere vel ignoravi, et adtnic ignoro. Mitto tamen xmàe Testne Tenerunt. Et mitto cum commeata S. Francisci Xaverii nostri , ut securius perveniat ad locum destinatam. Qui enim mirabilia operatur toto terrarum orbe, et hic nuperrimé openttus est ; cor non pnestet mirabiles operationes suas Tobis quoque ad laudem Dei, suamque tuto innotescere? Narralnt illas pro.me adjunctum hisce folium.
Sed mallet fortasse Dominatio vestra aecipere catalogum patriarcharum Alexandrinorum, praepropere promissum. Nullam de illo mentionem facit synopsis quae paucis complectitur tomo tertio iunii contenta : facit autem de legibus Palatinis Jacobî II régis Ihjoricarum : qui commentarius tomo isti praefixus est, loco promissi catalogî patriarcharum, in aliud locum et tempus dilati. Patientiam igitur babe, et patriarcbae isti dabuntur cum fœnore, nempe cum variis dissertationibus, eo spectantîbus.
Ausim ne hic addere quod nuper, aliud quaerens, notayi in nalali xi Paulini Testri? id mîhi leges amicitise non tantum permittunt, sed et suadent. Notavi igitur legendum (meo quidem sensu) aliter, aut potius aliter interpungendum v. 463, quam impressus est , ac diTidendam puto primam Tocem sustinet Aîellquis, continua série legendls hoc modo :
Sustinet. In tribus his scypbolis ete.
Mum enim scypholorum mu cantharulorum sitnm in croca
paulo aute explicaverat Paulinus.
Mallem quoque versu 450 légère meditari in modo Infinitivo quam méditait aut certe eœpisset scribendum foret sine diphthongo ; ego tamen, salvo meliori judicio, diphthongum servandam esse tam hic quam y. 454 puto, et utrobique verbum cum infini to conJuDgendum.
Tertium quod notari posset, magis dubium est : v<^ 620 in fine legerem ego : Et média est Rho, M quippe potest a librario scripta fuisse pro est ex nota aliqua compendiosa cujus Dotionem non capiebat.
In sequenti vei^su sigma debere scribi pro signa recte obser* vat Dominatio vestra , et relativum quod sequens manifeste indi* Càt. Sed quid de prœcipua conjectura? Utinam reperitur sigma in monogrammate? Existimarem ego (salvo iterum meliori judicio) r^riri in hemicyclo qui, erecto stipiti in apice additur et litteraw |;r»ci^.IUu> P perficiL Nam hic médius circalus^ â
ANALECTiL 2«i
P ei advmA aspioiatur aiit sixnpliciter yertttur perfectum C, sigma grascum efficit. Idem fit cum semidrcului a linea recta sepanUus, etcomua ejus a manu sinistra legentis âectuntiir versus dexteram sic enim D convertitur in G, ut patet. Qood si is^d sigma iterum reflectas a deitera ad sinistram, et sic quad cun^es ad liueam unde avulsum fuerat, fàciet cum iUa saltem iwperfectum. Et hoc videtur innuere yerba Paulini dicentis : apieem litterœ P etiam continere sigma, nempe quando reflexis cornibus in dexteram formatur G, quod gigma deinde rûrsus ad ipsam cuiratam virgam facit 0, uti canit Paulinus.
Versus 624, fateor, proutjacet, oberrata métro suo : noUem tamen Inde auferre to idem; quia singularem ibi vim habet, nec scribi fsirorsum acumine, quia acumen primam ^Uabam habet brevem sed retineo totum versum prœter litteras A et G quae ûûtio Yods acumine perperam duplicatœ fuerunt a librario : lego îtaque.
Tau idem âtylns, ipse brevi rétro acuminç ductus, Efficit.
Ubi idem uon refertur ad tau, sed ad stylus nempe idem atyr lus 1 efficit Tau : neque Tau elidi débet a sequente vocali, quia
litteraest
{Ibidem,)
lettre XVIIl% 13 décembre 1702.
Muratori à Janntng*
^ épQtm h la lettre précédente ; Muratori remercie a^ee fiffnsioa Jaaniiqf ie $e9 enym çt de $e9 correctionS| et doaiv^ quelqueis nouTeilef litiénôirif et politiques.
Clerissimo ac Eruditissimo viro P. Conrado Janninge e Soe, Jes, Ludov, Anton, Muratorius, S. P,
Quaiuquam multa saepe amoris erga me tui 3igna dedisti| omnia iamen superat quod nuper ad me attulerunt litterœ Um^ Quœdam nempe Iota in S. Paulini poematis maie a iQ^ sauit^ restituta reformaus , emendatorem insulsum amieo simul a^pû^ ^çutiç^imo judicio emendasti. Facile non explicem quanto munm hoc tuum feçerim, utpote benevolentiae e^imise te$tem» qu9) inter tôt graviores curas mei memoriam nequaquam dimi^it; ne({iiQ vgro mirumi si tibi eruditissimo viro quaedai^ pçoiq'çriut
çQ ip Ubro castigatiope digna ; quioimo pauca potpti m ub^mri
216 ANALECTÂ.
segele. Etônim audaciam meam tibi notam volo. Panlinum pne* ceps ad lucem instruxi , nullum eruditum Yinmi consolai , nul-* lius emendadonem poposci , ut periculom subât , ne quandoqoe a (U>nfidenti scriptore vapulavit Priscianus. Ai unde, qusso, (am pneceps consilium? nempe prodendi nomen meum tum j^imum uitica me cœpit mordere ; liniam et Horatii monita minime sustineham ; et tamen quinque et yiginti annos Yix natus enim. Habes excusationem, imo débita nova; neque enim pudet haec humanissimointer amicos aperire.Gaeterumcastigationestaas in librum retali, ut si quando luci Pauiinus iterum committeretnr, beneficio tuo, curisque maturioribus frui possit. Si alîa tibi succurrent, de quibus commonendum me putes, TeUm liberaliter fedas, rem mibi seraper gratissimam pnestilurus. GratisB autem Deo 0. M. qui nostris quoque temporibiis mirabilis est in sanctis suis. Gratiae tibi qui me de miraculo per S. Fransciscnm Xaverium nuper patrato conscium fecisti. Me statim contuli ad colleginm Societatls , ejusque Patribus rem significaTi adhuc ignotam « atque libellum tradidi l^endum. Altéra die pubiice redtatnm fuit a jesuita concionatore prodigium istud. Quamobrem tibi mihique débet ci^itas nostra quod mirabilia B. TÎri qpera tam cito res* ciTerit.
Quod attinet ad cata](^m Patriarcharum Alexandrinorum, quando illum expectare nos jubés cum fœnore , aequo animo feremus liberatam bue usque non fuisse fidem tuam. Utinam ta^ men consiliis vestris nulla impedimenta intercédant « liceatque musis incœptum prosequi laborem. Verum videtis, imo et sentitis vos quoque quantus sit per Europam bellorum fragor, qiUB pericula innocentibus litterisinunineant, et quam difficile sit inter tôt timorés ac œrumnas inconcussam tueri mentem. Quod autem dolendum magis, unis haereticis omnia hucusque bene cedunty bellique teterrimi (quod Deus omen alertât) exitos erit una catholicae religionis jactura. Nos alimus gallos domi, non gravissimos quidem contubernales, sed tamen supra Tires nostras gravissimos. His atque Germanis communis est ager, bellique unlTersi rabies in posterum apud nos fervebit. Gerroanicum exercitum infirmisslmum esse constat prae Gallicis copiis. At nulla inde nobis ac Italiae utilitas. Divinum tamen flagellum patienter bue usque tulimus, Deumque precamur ut si non pacem restituât , saltem tolerantise yirtutem nobis impertiri pergat.
Nazianzeni versus et reliqua opuscula graîca nondum édita et per me Latio donata , quandoquidem spe in Italia prodeundi jam carent , alio cogitant. Si nullum inter catholicos et typographum
ÂNALECTA. 217
et curatorem invenient , vd Batavos sese récipient. Eradito aliquo viro mihi est opus , qui et venâonem meam castiget ac adjuvet , simulque editionem prosequatur. Eum in partent laboris, gloriœque venire, et nomen illius fronti operis inscribi, facile ac libenter patiar. Tu si quid bac in re consilii suppedilare potes , pro sua prudentia ac humanitate exponas Telim. CI. P. Papebrochium verbis meis salvere plurimum jubé, meque omnia grate suscepturum scito. Vale. Mutin®, id. dec. M. DGG.n.
(Ibidem,)
FRANÇOIS BAERTS.
Lettre XIX% 29 juillet 1688.
Baerts à Papebroch,
Cette lettre, la seule qui reste du P. Baerts, est un fragment de la correspondance relative an voyage de Vienne» qu'il fit en compagnie du p. Janning.
Hevbuende in Christo Pater,
Rogo Reverentiam Vestram ut dignetur inclusas committere P. De Loose; aut magistro Remigio, famulo sodalitatis Gallicae, tradendas Nicolao du Pré ex eadem sodalitate ; alteruter ipsum sine dubio noverit; scribo ad eumdem, ut si quid respondere meis velit , litteras tradat ReverentiaB Vestrœ. Rogavit ille me per memoriale , ut inquirerem ViennsB de filio sue : cœterum inqui* ifens nibil hactenus potui intelligere.
Yidimus die bine praeterita Augustissimum cum rege Hungari» in triclinio ad S. Annam , eo invitati a R. P. Rectore istius domus ; pluribus hsec describet , ut credo , P. Janninck. Ego vero qu» bine fuerit solemnif as , quam lauta tractatio nostrorum , narratio accurate, ubi domum rediero, Patribus eamm rerum commissariis , ad focum assidentibus. Nune non vacat , a mane usque ad Tcsperam alijs aliis occupamur. Commendo me sanctissimis R. V. sacrificiis. Viennœ, 29 jul. 1688.
ReverentiaB Vestr® servus in Christo
Fr. Babrtius.
Salutem et obsequium R. P. Preeposito
caBtérisque omnibus et singulis.
Reverendo in Christo P. P. Danieli Papebrochio, Soc. Jes.
Antverpiœ.
(nridêm.)
tlt ANALSGTA.
