Psalm., LXXXII, 13, 14 et
pum, veleumqui constitutus est abeo ad dispensandam misericordiam pauperibus, et qui dat et qui accipit, anathema sil. Haec ergo prosecuti sumus, quo filii et domini nostri, et quod agere debent faciant, et his qui patrum auctoritatem violare non verentur résistant, ne sibi perpetuam obligationem imponant, neque sibi subjectis scandalum oflensionis génèrent. Manifestuni quippe est, quod qui a[c]quiescit * maie postulanti et sibi animadversionis divinae pondus inducit et ei qui conibet ^ justi et perpetui judicis iram inponit. Quod ne fiât, monemus, hortamur et rogamur ut filii et domini nostri et baec que statuimus illibata conservent, et nulli profano ausu ecclesiam Dei ternerare volenti consensum, aut nunc aut in futuro, praebeant, quatinus non solum iram districti judicis évadant, verum etiam coronam perpetuae vitac et Davitici illius felicissimi et sempiterni regni gloriam consequantur. Sed et eos, quorum gratia haec omnia ioquimur et facimus, vidclicet praeclara et pretiosissima membra aeterni régis et salvatoris omnium, monemus quatinus eodem aiïectu religioni suae continuam devotionem adhibeant quo nos eorum et utilitati consulimus et tranquillitati in futuro bac in causa deservimus : videlicet ut taies esse studeant ante oculos judicis omnia cernentis, quales in oculis hominum videntur esse et creduntur, ut nos ecclesiasticis negotiis occupatos oratione et merito Deo commendent, et dominis ac filiis nostris omnipotentis Dev propitiationem obtinere possint. Quo non modo illis perpétua facultalum suarum potcstas et ^ electionis gratia permaneat ^, sed etiam triumphus gloriae sempiternae post functionem vitae prçsentis illos excipiat. Et ut haec quae sanximus in presenti et in futuro tempore inviolata permaneant, nostrae manus subscriptione quae superius conprehensa sunt corrobora vim us. Successores quoque nostros monemus atque obsecramus quo, pro amore Christi, zeloDei succensi, invigilent adversum insidiatores et fures ovilis dominici, eosque repellant ; et quicquid firmavimus et ipsi confirment , tam auctoritate sacri evangelii et sanctorum patrum quam et sua eis clementissima gratia a salvatore omnium attributa, veluti et nos illius loci tranquillitatem et profectum diligentes, eum qui hoc privilegium temerare voluerit, secundum institutionem canonum anathematizamus, atque ab omni consortio sanctorum segregamus, si tamen cito non resipuerit et per veram satisfactionem se correxerit. Obsecramus etiam fratreset coepiscopos nostros per adventum Domini nostri Jesu Christi et nostrae congregationis in ipsum,sedct religiososabbatesqui ad hanc sanctamet beatamsynodumoccurrerunt, in quorum manus hujusprivi-
a. adquieseit, B. — b, Corr, connivet. — c. Omis dans C — d, Corr, permaneant.
legii a nobis editi et corroboraii pagina pervenerit, sua auctoritate et subscriptione hoc coDfirmare non différant.
Hincmarus, sanctae raetropolis ecclesiae Remorum episcopus, hoc privilegium ' episcopali aucloritate ratum décernons, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, confirmavi et * subscripsi *.
Herpuinus ^^ indignus Silvanectensis episcopus, huic privilegio episcopali auctoritate stabilito in nomine sanctae Trinitatis subscripsi ^,
Guntboldus <^, sanctae metropolis ecclesiae f Rotomagensis ff episcopus hoc privilegium relegi, atque episcopali auctoritate ratum decernens, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti confirmavi et * subscripsi *.
Simeon *, sanctae Laudunensis ecclesiae episcopus, huic privilegio auctoritate episcopali assentiens, in sanctae Trinitatis nomine J subscripsi *.
Rodhadus ^, sanctae Suessionensis ecclesiae praesul, huic privilegio auctoritate pontificali assentiens, in ^ nomine "^ sanct^ "^ Trinitatis ^^ subscripsi ^.
Theodericus ^, sanctae Camaracensis P ecclesiae *i episcopus '*, huic privilegio auctoritate episcopali ' assentiens, in nomine sanctae Trinitatis, subscripsi ^
Irminfridus, sanctae Bellovagensis çcclesiae episcopus, huic privilegio auctoritate episcopali assentiens, in nomine sanctae Trinitatis, suis.
Wenilo, sanctae Senonicç metropolitane ecclesiç episcopus, hoc privilegium relegi atque, episcopali auctoritate ratum decerncns, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, subscripsi ".
Fulcoinus, sanctae Taruanensus ecclesie indignus episcopus, huic privilegio auctoritate episcopali assentiens, in nomine sanctae Trinitatis subscripsi.
a. privilegio corr, en privilegium, B. — C. ajoute relegi atque. — b^ J'interprète ainsi les signes -1 | de B, que C, a traduits ; et \\, — c. Er-
puinus, C. — d. 4-, B; \| , C. Cette souscription est rejetée après celle de Wenilon c/a/isC— e. Guntbaldus, C. — f. çclesie, C— gr. Rotomacensis, B, ~ h. Interprétation de ^ , B; manque dans C. — L Simeonis, B. —
y. Omis, B. — k, r î ^ ; jj ^^ Cette souscription est rejetée après celle d'Erpuinus dans C— /. Rothardus, C. — m. Omis, fi. — /i C ^ ^î & ^• — o.Teodeicus. C. — p, Cameracensis, C. —7. çclesiç, C. — r. prçsul. C — s. pontificali, C. — • /. sut, B. On retrouve celte même abréviation irrétju- Hère à la fin des souscriptions de Fulcoinus, de Baginarius, de Ilelmeradus
et d'Erchenradus, M- C, — u. -f-, B,
26 i EXAMEN DES CHARTES DE CORBIE
Helias * Carnotensis episcopus, hoc privilegium relegi, atque episcopali auctoriiate ratum fieri dignum duxi et subscripsi ».
Raginarius, sanctae Ambianensis ecclesiç episcopus, huic privilegio auctoriiate ponliflcali assentieus subscripsi.
Helmeradus * Ambianensis ecclesie indignus episcopus hoc privilegium consensi et subscripsi ^.
Prudentius, sanctae Trecassinae ecclesie indignus episcopus, huic privilegio auctoritate episcopali assentiens, in sanctae Trinitatis nomine subscripsi ^.
Aldricus Cenomanensium episcopus subscripsi <'.
Agius, indignus Aureiianensis ecclesie episcopus, huic privilegio episcopali auctoritate stabilito, in nomine sanctae Trinitatis, subscripsi ^.
Erchenradus, Parisiacensis ecclesiae episcopus, privilegio episcopali auctoritate stabilito, subscripsi.
Freculfus^ Lixoviensisecclesiç episcopus, episcopali auctoritate ratum decernens, in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, subscripsi T.
Saxbodus ^, Sagensis ecclesie episcopus, hoc decretum consensi et subscripsi.
Immo, Noviomagensis ecclesiae indignus episcopus, hoc privilegium consensi et subscripsi.
Erluinus, gratia Dei, Constantiae episcopus, hoc pri vilegium consensi et subscripsi ff.
Hludowicus, monasterii pretiosissimorum martyrum Christi Dionisii
a. ^ B. — b. Nous mettons en italiques les souscriptions ajoutées après coup en guise de confirmation. — c. Interprétation de^ B, — ^* ^> ^- — ^• Interprétation c/ey , fi. — /*. Interprétation de JU^ B. — g. Interprétation
1. Ilélie, év. de Chartres, vivait encore vers le mois de juillet ou août 850. Cf. Tabbé L. Duchesne, Fastes épiscopaux, II, p. 264.
2. Hilmeradc, évèque d^Amicns, successeur de Raginarius, fut élu en juin 849.
3. Freculf, cvêquc de Lisieux, signalé comme mort vers 850 (Gallia Christiana, IX, col. 704), vivait encore vers juillet ou août 850, Cf. Duchesne, Fastes épiscopaux, II, p. 264.
4. Saxobodus, év. de Seez, considéré jusqu'ici comme disparu en 849 {Gallia Christiana, IX, col. 678), vivait encore vers juillet ou août 850 Cf. Duchesne, Ibid,
ac sociorum ejus abba, privilegium hoc relegi ratumque decernens subscripsi '.
Balfridus, Bajocensis ecclesiae episcopus, subscripsi ^. Radbertus, ipsius monasterii abbas, privilegium hoc relegi ratumque decernens, subscripsi ^.
Wanilo * sanclae melropolis Rolomagensis ecclesiae epîscopus sub^ scripsi ^.
AdalgariuB abba monasterii Sanctae Grucis subscripsi «. Ainaldus abba Sancti Carelif A subscripsi. g Hincmarus ^ Laudunensis ecclesiae episcopus subscripsi ff. Odo ^ Belvacensis ecclesiç indignas episcopus prias hajus monas^ ierii abbas consensi et subscripsi^,
a. Interprétation de F f B, — b. Ci , B, — c. Interprétation de \[ÇX'f B. —
d. Interprétation de y, B. —^'\\t B. — f.sic^B. —g. Aj, fi. — b. Après la
souscription de Thierry ^ évéque de Cambrai, C donne la variante suivante : Similiter et omnes hi qui infrascripii habentur tam abhates quam episcopi sub codem sanctç Trînitaiis nomine et tune qui alTuerunt et postea qui subsecuti sunt hoc privilegium confirmantes manu proprîa subscripserunt, videlicet :
Ermenfridus Belvacensis Çclesie episcopus. Fulcoinus Tarouuanensis çclesiç episcopus. Helias Carnotensis çclesiç episcopus. Prudentius Trecasinç çclesiç episcopus. Agius Aurelianensis çclesiç episcopus. Erchemradus Parisiacensis eclesiç episcopus. Frcculfus Luxoviensis çclesiç episcopus, Saxbodus Sagensis çclesiç episcopus. Erluinus Constantiç çclesiç episcopus. Emmo Noviomagensis çclesiç episcopus. Raginerus Ambiancnsis çclesiç episcopus. Aldricus Cenomanensium episcopus. Baltfridus Bajoaccnsium episcopus. Wenilo Rotomagensium episcopus.
Odo Belvacensium episcopus. Ratbertus qui dicitur Pascasius ipsius Corbeiensis monasterii abbas idem privilegium relegi et in nomine sanctç Trinîtatis Jj , Ludowichus abbas monasterii Sancti D yonisii ipsum privilegium con- Grmando subscripsi. Rainaldus abbas monasterii Sancti Carilelphi \i • Adalgarius abbas monasterii Sanctç Crucis confirmando.
