‹ Exposition du droit canonique selon la méthode des Décrétales de Gregoire IXChapitre 164 sur 298 · DE L'IRRÉGULARITÉ « EX DEFECTU NATALIUM · texte numérisé non relu

DE L'IRRÉGULARITÉ « EX DEFECTU NATALIUM

273. — Tous ceux qui sont d'une naissance illégitime, c'est-à-dire, nés en dehors d'un mariage légitime, sont irréguliers.

« In veteri disciplina, dit le cardinal Soglia, nemo qui dignus esset, ob natalium defectum ab ordinibus et beneficiis ecclesiasticis arcebatur, quod multis veterum Palrum testimoniis ostendit Gratianus, dist. 56. At sœculo pra^sertim undccimo , cum clerici meretrices et concubinas alerent, et filii ex nefando concubitu nati bénéficia paterna, mortuis parentibus, obtincbant, sive occupabant, et Duces etiam et Comités, ut ait Ghristianus Lupus, « suos passim ex ancillis bastardos violenter intruderent in sacras dignitates, atque ita servili simul et adultcrino sanguine fœdarent ccclesias ; « primo quidem filii presbyterorum , dein quilibet ex vctito concubitu nali, irregulares pronuntiati sunt « ut paternaî incontinentiœ memoria a locis Deo consecratis longissime arceatur )> : quiiî A^erba sunt Goncilii Trident, sess. XXV, cap. xv de Reform. » — ïnstitutiones juris iirivati, pp. 92 et 93. » Donc, dirons-nous avec Ferraris :

« Irregulares sunt omnes illegitimi, ut filii naturalcs, id « est nati ex soluto et concubina ; manzeres, id est nati ex (( meretrice ; nothi, id est nati ex conjugale et solula, et (( spurii, id est nati ex copula a jure civili damnata, ut ex (( incestu, stupro, raptu et sacrilegio : cap. Per venerabi- « lem , qui filii sint illegitimi; cap. i, cl final. De filiis u presbijtei'orum; cap. Innotuit^ de Eleclionc, et ex Gon- « cil. Trid., sess. XXII, de Reform. ^ cap. u, sess. XXIIT, (( cap. V.

« Illegilimi tamen, qui per subsequens matrimoniiim legi- « limantur, non sunt irrcgulares : arg. cap. Conquestus, « et cap. Tantœ... » — Au mot irregularis, p. 819.

(( lUegitimi habcndi non sunt filii ex justis nupliis antc « saccrdotium geniti, nec proinde ab ordinibus et beneficiis « repelluntur : tantummodo ad suspicionem hœreditariœ (( successionis avertendam nequcunt bénéficia consequi, quai « patcr obtinuil, nisi média persona intercesserit. » — SoGLiA, loc. jam cit., p. 93.

« Neque illegilimi accensendi sunt, qui ex matrimonio ob « diï'imens impedimentum nulle quidem et invalide geniti « sunt, si tamen uterque, aut alteruter conjugum impedi- « mentum invincibililer ignoraverit; idque locum obtinet, « etiamsi impedimentum postea comperlum sit, et conjuges « sententia judicis invicem separali, cap. ii et xiv, Qui filii (( sini legitimi. » — Soglia, Ihid.

« Neque illegitimi putanlur infidelium filii, licet nuptiœ in (( gradibus ab Ecclesia prohibitis initœ sint, modo in ratione « naturalis et civilis contractus valeant, quod docuit Inno- « ccntius m, cap. ultimo Qui filii sint legitimi. » — Ibid.

Comment enlève-t-on l'iiTégularité qui provient ex defectu natalium ?

De trois manières : 1'' par la profession religieuse. Si un enfant illégitime devient moine et fait profession dans une maison religieuse, il peut être promu aux ordres sacrés, mais non pas aux prélatures, comme le dit le chapitre suivant :

« Ut fdii presbyterorum, et ca.'teri ex fornicalione nali ad « sacres ordines non promovcantur nisi monachi fiant, vel « in congregatione canonica regularilcr viventes : prœlatio- « nom vero nulla tenus habeant. »

2° Par la légitimation, soit au moyen d'un mariage subséquent, soit au moyen d'un rescrit du Pontife Romain, parce que les rescrits des princes séculiers n'ont de A'aleur que pour les effets civils.

.<sfe

3° Par la dispense légitime. Le Souverain Pontife peut, sans aucun cloute, dispenser tous ceux qui sont illégitimes, de telle sorte qu'ils puissent recevoir tous les ordres, tous les bénéfices et toutes les dignités ecclésiastiques. Cette irrégularité, étant de droit positif, le Pape a tout pouvoir d'en dispenser.

L'Évêque peut dispenser les fds illégitimes, de manière à les rendre capables de recevoir les ordres mineurs et les bénéfices simples, mais non les ordres majeurs ou les bénéfices doubles ou à charge d'âmes. « Gum illégitime natis dispen- « sant Episcopi, in minoribus ordinibus, et bcneficio sine « cura, dummodo sit taie, in quo alias dispensare possinl. » — De filiis jiresbyt. Sext. décret, tit. xi, cap. 1.

Il est cependant des bénéfices simples que ne peuvent obtenir ceux qui auraient été ainsi dispensés par l'Évêque. Ce sont, en général, tous les bénéfices simples, auxquels le droi! ou la coutume a attaché soit un ordre sacré, soit une dignité, soit un personnat, toutes choses qui les assimilent aux bénéfices curiaux. — C. Dudum 54. de Elcctione. — De ce nombre sont, par exemple, les canonicals des églises cathédrales qui, aux termes du Concile de Trente, exigent un ordre sacré. — Sess. XXIV, cap. xu. de Reform.

Faut-il recourir au Souverain Pontife, quand le défaut ou le vice de la naissance est occulte?

Diana, avec quelques autres, pense que ce recours n'est pas nécessaire, p. 3, Tr. I. Miscell. rcsp. 21. Pourquoi? Parc(ï que l'irrégularité ex defectu natalium proYient, dans l'espèce, d'un défit occulte des parents. Or, le concile de Trente accorde aux Évoques la faculté de dispenser de toutes les irrégularités provenant d'un délit occulte ; il n'excepte que celles qui résultent de l'homicide volontaire, et celles qui auraient été portées au for contentieux.

Donc, les Evêques pouiTaient dispenser de Tirrégularité ej: defectu natalium, si elle est occulte.

l'IiKMlEP. LIVRE DES DÉCRÉTALES 327

Mais, il y a une aulrc opinion plus commune qui exige, môme dans ce cas, une dispense du Siège Apostolique. « lia « Suarcz de Gensur. D. 50, s. 5. n. S. cum communi, dil « Schmalzgrueber. Ralio est, quia ut Suarez 1. cit. monet, « irregularitas ex delicto occulto illa duntaxat censetur, qua»- « orla est ex delicto proprio ipsiiis irregularis, et non ex (( alieno, qualis in casu nostro est irregularitas ex defcctu (( nalalium. Ergo cadit argumentum oppositum. »

Le môme canoniste ajoute :

« Quod si tamen quis liabens defectum natalium ordines (( bona fidc ob ignorantiam defectus suscepisset, Episcopus « dispensare cum eo posset, ut in susceptis ordinibus minis- « tret, si impedimenlum occulliun sit. » — T. I, pars IIP, lit, xvn, p. 176, n. 11.

La dispense de l'irrégularité ex defectu natalium est de stricte interprétation. « Etenim ha3c dispensatio est odiosa « seu odium juris habct, quia adversatur juri communi, seu, « ut dici solct, est exorbitans a jure. » — Giraldi. Exp. juris can., G. 1 . S. 129. — Ms'' Guanoclaude, Jus can., T. I, p. 263.

Page 1