XXIX. De imaginatione
« Est prœterea quœdam animalis aclio quœ dicitur « imaginatio. Est enim imaginatio vis anima?, per quam « percipimus tiguram et colorem. Per imaginationem « nobis comportâmes (sic), ideoque cum iterum illum « vidimus, statim recognoscimus. Quod nunquam vidi- « mus, nunquam imaginamur, sed similitudem ejusdem « generis quam vidimus, ut ille virgilianus Tityrus Ro-
GUILLAUME DE C0NCHES. 343
« mam quam non viderat similein suae civitati imagina-
« batur. Dicit enim Àugustinus : Mare Rubrum quod
« nunquam vidi imaginor ad similitudinem alterius raa-
« ris quod vidi, sed colore mutato. Ista enim est nobis
« et brutis animalibus communis ; inde est quod brûla
« animalia videutur dominos suos agnoscere, unum fu-
« gère , alium appetere ; quod non ex discretione , ut
« quidam autumant , faciunt, sed ex imagiuatione. Hae
« sunt duœ serenissiraœ animales actiones, quoe nobis et
« brutis animalibus sunt communes, et in quibus ab ipsis
« superamur. Aculius enim videt lynx quam bomo,
« discretius odorat canis , velocius lepus progreditur.
« Qui igitur in figuris, coloribus, odoribus , saporibus
« prœ regimine beatitudinem ponunt, minus beatos se
« brûlis animalibus constituunt. Ad servitium non ad
« dominium dati sunt sensus bomini , nec per eos bea-
« tior, imo miserior efficilur bomo. Si enim retinens ra-
« tionem et intelligentiam istis careret, non solum bea-
« tior sed beatissimus esset. Nonne beatissimus et
« sapientissimus ille ait : Ecce mors intrat per fenestras?
« Discipulus : Istae actiones in nobis aut sunt animœ aut
« corporis , aut composite aut neutrius. Sed si corporis
« sunt, quare anima per eas damnalur? quare corpus
« vidualum anima istas non haberet? Et si anima) sunt,
« unde sensus corporis nominantur? Si neutrius sunt,
« nec compositura ex utroque, compositum namque suas
« qualitates contraint a suis partibus. Philosophas : Hoc
« actiones in nobis anima? sunt, unde juste per eas dam-
« natur etcooperatur anima. Sensus cura triplici ratio ne
« dicuntur corporis : quia nibil nisi circa corpus ope-
« rautur ; et quia per instrumenta corporea explentur ,
« et quia duntaxat anima duin est in corpore per illos « operalur. Sunt aliœ actiones quœ nohis et divinis spi- « rilibus sunt communes , quœ faciunt hominem supra « hominem, imo vere hominem, de quo amodo dicemus, « si prius pauca de anima liominis dixerimus. Discipu- « lus : Niliil milii dulcius esse potest hoc tractatu. »
