XXX. De anima
« Philosophus ;Kst igitur anima hominis spiritus qui « corporiconjunctusest. ïdoneitatemdiscernendi liomini « confert et intelligendi. Constat igitur homo ex duobus, (( vidclicet ex anima rationali et corpore. Discipulus : « Cura corpus et anima sint de constitutione hominis, vel « anima est apposita corpori, vel commixta , vel con- « creta, vel conjuncta. Sed si appositum illi, et extra ip- « sum est. Item omne quod est appositum alicui, fortius « exercet vires inexteriori parte illius quam in interiori. (( Ignis appositus mibi plus me accendit extra quam intus, « aqua apposita plus humectât. Sed anima magis exercet (( vires suas in nostris interioribus quam in exterioribus; « non ergo corpori apposita. Si igitur corpori mixta essef, « ex illis duobus unum ûeret, neutro rémanente quod « prius erat, ut cum aurum et argentum in commixtione (( electri misceantur. Cum igitur in homine utrumquc « suum esse oblineat, non est mixta corpori. Si corpori « concrela est , tune in qualitatem corporis est versa , ut « aqua in qualitatem salis ; quod non est verum. Si est « conjuncta, cum proprius locus spirituum cœlum sit, et « omnis res quod suum est appétit atque suum contra- (( rium fugit, quid est quod se tam in immundo vase « conjungit, et cam amare facit? Philosophus : Quia
« caiisam philosophlcam qucTris, illamaccipe. Omni cnim « animœ tantus amor proportionis et concordiœ ^ Deo « datus est, ut etiam in sonis qui extra ipsum sunt pe- « nitus illa dclectetur. Et lioc estquod Plato significare « voluit, cum Deum aniniam ex musicis consonantiis « eonstituisse narravit. Corpora namque liumana ex quart tuor elementis proportionaliter et concorditer court junctis sunt constituta. Hœc proportio et concordia « aniniam allicit, et corpori conjungit, et in corpore re- « tinet. Et si proprie et vere velimus loqui, dicemus ani- « mam nec corporis ejus qualitates, sed proportionem et « concordiam quibus partes corporis sunt conjunctœ di- « ligere ; unde ea quœ liane proportionem conservant rt appétit, et qu(B illam destruxerint , fugit. Sed ex quo rt incipiunt elementa discordare, abhorret anima corpus, rt et ab eo separatur. Discipulus : Si anima corpori est « conjuncta, estne in una parte illius, aut in quibusdam, « aut in singulis tota? Philosophas : Nulla pars humani rt corporis est in qua anima tota non sit ; non tamen idem rt operatur in omnibus. Discipulus : Si in manu hominis rt tota est anima, abscisa manu, separabitur anima a « corpore. Philosophus : Si tota esset in manu, itaquc rt non esset tota in alio membro, valeret tune tua objec- « tio. Etsi igitur manus in qua est tota absciditur, rert manet tamen in aliis mcmbris in quibus prius erat tota. rt Discipulus : Cui sententiœ accedis, an illorum qui « dicunt omncs animas simul creari ? »
XXXL De creationo animarum.
Philosophus : « Cliristianus sum , non academicus. « Unde cum Augustino credo et senlio quolidic novas
« animas non ex traduce, non ex aliqua subslantia , sed « ex nibilo, solo jiissu creatoris, cas crcari. Sed quando (( creatnr, an ex qiio homo concipitur, an quando corpus « est aptuin aniniœ in ulcro formatura, an in die raotus , « an in hora nativitatis, non legi. Conjiciunttamen multi ({ quia corpore prœparato illi adjungitur, quia corpori « Adam formato inspira vit in faciem ejus spiraculum vitœ, « Cui videtur consentire Plato, cum dicit : aptalœ mate- « ria3, irriguo et fluido corpori circumligabant circuitus « animac. Discipulus : Sufficit milii de anima. Sed de « ejus actionibus quas brûla animalia non habent audire (( desidero. Philosophus : Illœ actiones multae et diverses « sunt : estingenium, opinio, ratio, memoria, intelli- « gentia. »
