‹ Fragments philosophiquesChapitre 90 sur 92 · XXXIII. De opinione et ratione · texte numérisé non relu

XXXIII. De opinione et ratione

« Opinio et ratio ex sensu hoc modo proveniunt. Cum « anima in prccdicto instrumento visus figuram et coloa rem rei percipit, statim quod ipsa res sit, et quanta et (( qualis perpendit, in quo conveniat cum aliis rébus et « in quo différât. In hoc quandoque decipilur. Putatenim « sœpe rem esse quod ipsa non est, quanta non est , vel (( qualis non est, vel convenire in quo non convenit, « vel differre in quo non differt; et hœc opinio falsa di-

<{ citur. Aliquando in istis non decipitur anima, sed fluc- « tuât et nescit an ita sit, necne , et tune vera opinio di- « citur. Est igitur opinio falsum de rébus judicium, vel « verum fluctuans et incertum. Si vero hoc judicium de <( re corporea vel assensu sapientum vel argumentis ne- « cessariis confirmetur, est ratio. Ratio est certum et flr- « muin judicium de re corporea. Quœdam opinio in ratio- « nem potest transire. Si vero anima de corporels judicat « et fallitur, tune est falsa opinio ; sed si non fallitur et « flucluat, vera est opinio; sed si prœdicto modo con- « lirmatur, est intelligentia. Sed quia incorporea a sen- « sibus nostris remota sunt, pauci sunt qui de eis certi « sunt. Unde in Platone ; intelligentia solius Dei, admo- « dum paucorum hominum. Discipulus : Quod opinio (( e sensu est nata, ratio ex opinione, video; sed an in- « telligentia ex ratione, ignoro. »

Page 1