‹ [Gallikn syngrapheis Hellnikoi]. Extraits des auteurs grecs concernant la géographie et l'histoire des Gaules;Chapitre 127 sur 385 · II À L · texte numérisé non relu

II À L

2310 TIOAYBIOY ISTOPIQN Γ΄

τ Τῶν δὲ πραξάντων τὸ προσταχθὲν χαὶ πολλὴν περιῤαλομένων λείαν, εὐθέως οἱ Κελτοὶ παρῆσαν ἐπὶ τὸν χάραχα τῶν Ῥωμαίων, δεόμενοι σφίσι βοηθεῖν. Τιδέριος δὲ χαὶ πάλαι ζητῶν ἀφορμὴν τοῦ πράττειν til, τότε λαδὼν πρόφασιν, ἐξαπέστειλε τῶν μὲν ἱππέων τὸ Thés μέρος, πεζοὺς δὲ σὺν τούτοις ἀχοντιστὰς εἰς χιλίους. Σπουδῇ δὲ τούτων προσμιξάντων πέραν τοῦ Tocbla καὶ διαμαχομέ-: γων τοῖς πολεμίοις ὑπὲρ τῆς λείας, ἐτράπησαν οἱ Κελτοὶ. σὺν τοῖς Νομάσι χαὶ τὴν ἀποχώρησιν ἐπὶ τὸν ἑαυτῶν ἐποιοῦντο χάραχα. Ταχὺ δὲ συννοήσαντες τὸ γιγνόμενον οἱ προχαθήμενοι τῆς τῶν Καρχηδονίων παρεμόολῆς, ἐντεῦθεν ταῖς ἐφεδρείαις ἐδοήθουν τοῖς πιεζομένοις - οὗ γενομένου, τραπέντες οἱ Ῥωμαῖοι πάλιν ἐποιοῦντο τὴν ἀπόλυσιν εἰς τὴν ἑαυτῶν παρεμόολήν. (Cas., p. 222.) Τιβέριος δὲ συνορῶν τὸ γιγνόμενον, πάντας ἐπαφῆχε τοὺς ἵππους χαὶ τοὺς ἀχοντιστάς. Τούτου δὲ συμπεσόντος, αὖθις ἐγχλίναντες οἱ Κελτοὶ πρὸς τὴν ἑαυτῶν ἀσφάλειαν ὑπεχώρουν. Ὁ δὲ στρατηγὸς τῶν Καρχηδονίων, ἀπαράσχευος ὧν πρὸς τὸ χρίνειν τὰ ὅλα, χαὶ νομίζων δεῖν μηδέποτε χωρὶς προθέσεως, μηδ᾽ ἐκ πάσης ἀφορμῆς ποιεῖσθαι τοὺς ὁλοσχερεῖς χινδύνους, ὅπερ εἶναι φατέον ἡγεμόνος ἔργον ἀγαθοῦ, τότε μὲν ἐπέσχε τοὺς παρ᾽ αὐτῶν συνεγγίσαντας τῷ χάραχι, χαὶ στῆναι μὲν ἐκ μεταδολῆὴς ἠνάγχασε, διώχειν δὲ χαὶ συμπλέχεσθαι τοῖς πολεμίοις ἐχώλυσε, διὰ τῶν ὑπηρετῶν χαὶ σαλπικτῶν ἀναχαλούμενος. Οἱ δὲ Ρωμαῖοι βραχὺν ἐπισχόντες χρόνον ἀνέλυσαν, ὀλίvous μὲν αὑτῶν ἀποῤαλόντες, πλείους δὲ τῶν Καρχηδογίων διεφθαρχότες.

1. L. Dindorf, πράττειν τι; rest 1Π6 addition proposée par Schweigh. qui pourtant ne l’a pas remis dans le texte; on peut très bien s’en passer.

exécutant cet ordre, un butin considérable, les Celtes allèrent tout droit au camp des Romains leur demander du secours. Tibérius, qui depuis longtemps cherchait une occasion de faire quelque chose, saisissant alors ce prétexte, dépêcha la plus grande partie de sa cavalerie et avec elle des gens de trait à pied au nombre de mille environ. Cette troupe fit diligence et, ayant rencontré l'ennemi au delà du Trébias, elle combattit pour ravoir le butin : les Celtes furent mis en déroute avec les Nomades, et se retirèrent dans leur camp. Mais, aux avant-postes des Carchèdonies, on comprit bien vite ce qui se passait, et des hommes s’en détachèrent, qui se portèrent au secours de la troupe refoulée. Alors ce fut [6 tour des Romains d’être mis en déroute : ils reprirent leur course vers leurs quartiers. Tibérius, voyant ce qui se passait, lança toute sa cavalerie et ses gens de trait, et, sous ce choc, les Celtes, pliant de nouveau, se retirèrent vers leurs lignes de défense. Mais le général des Carchèdonies, qui n’était pas prêt pour une affaire décisive, qui pensait d’ailleurs qu’il ne faut jamais sans un dessein bien arrêté, et en toute occasion, faire donner toutes ses forces, — et il faut bien dire que c’est là le fait d'un bon général, — arrêta alors ceux qui d’euxmêmes s'étaient rapprochés du camp; il les obligea, par un mouvement de conversion, de faire face [à l'ennemi], mais il les empêcha de le poursuivre et d'engager le combat, en les rappelant par le moyen de ses aides de camp et de ses trompettes. Les Romains, après un temps d’arrêt assez court, repartirent, ayant perdu quelques hommes, mais en ayant tué bien plus aux Carchèdonies.

212 IIOAYBIOY IZTOPIQN Γ΄.

LXX. Ὁ δὲ Τιδέριος μετεωρισθεὶς χαὶ περιχαρὴς γενόμενος ἐπὶ τῷ προτερήματι, φιλοτίμως εἶχε πρὸς τὸ τὴν ταχίστην χρῖναι τὰ ὅλα. Προέχειτο μὲν οὖν αὐτῷ χατὰ τὴν ἰδίαν γνώμην χρῆσθαι τοῖς παροῦσι, διὰ τὸ τὸν Πόπλιον ἀρρωστεῖν * ὅμως δὲ βουλόμενος προσλαβέσθαι χαὶ τὴν τοῦ συνάρχοντος γνώμην, ἐποιεῖτο λόγους περὶ τούτων πρὸς αὐτόν. Ὁ δὲ Πόπλιος τὴν ἐναντίαν εἶχε διάληψιν περὶ τῶν ἐνεστώτων * τὰ γὰρ' στρατόπεδα χειμασχήσαντα βελτίω τὰ παρ᾽ αὑτῶν ὑπελάμόανε γενήσεσθαι, τήν τε τῶν Κελτῶν ἀθεσίαν οὐχ ἐμμενεῖν ἐν. τῇ πίστει, τῶν Καρχηδονίων ἀπραγούντων καὶ τὴν ἡσυχίαν ἀναγχαζομένων ἄγειν, ἀλλὰ χαινοτομιήσειν τι πάλιν κατ᾽ ἐχείνων. Πρὸς δὲ τούτοις αὐτὸς ὑγιασθεὶς ἐκ τοῦ τραύματος ἀληθινὴν παρέξεσθαι χρείαν ἤλπιζε τοῖς χοινοῖς πράγμασι. Διὸ χαὶ τοιούτοις χρώμενος λογισμοῖς μένειν ἠξίου. τὸν Τιδέριον ἐπὶ τῶν προχειμένων. Ὁ δὲ προειρημένος ἤδει μὲν ἕχαστα τούτων ἀληθινῶς λεγόμενα χαὶ δεόντως, ὑπὸ δὲ τῆς φιλοδοξίας ἐλαυνόμενος καὶ χαταπιστεύων τοῖς πράγμασι παραλόγως ἔσπευδε χρῖναι δι᾿ αὑτοῦ τὰ ὅλα, χαὶ μήτε τὸν Πόπλιον δύνασθαι παρατυχεῖν τῇ μάχῃ; μήτε τοὺς ἐπικαθισταμένους στρατηγοὺς φθάσαι παραλαὀόντας τὴν ἀρχὴν ᾿ οὗτος γὰρ ἦν ὃ. χρόνος. Διόπερ οὐ τὸν τῶν πραγμάτων χαιρὸν ἐκλεγόμενος, ἀλλὰ τὸν ἴδιον, ἔμελλε τοῦ δέοντος σφαλήσεσθαι προφανῶς. Ὁ δ᾽ ᾽Αγνί- Gas, παραπλησίους ἔχων ἐπινοίας" Ποπλίῳ περὶ τῶν ἐνεστώτων, χατὰ τοὐναντίον ἔσπευδε συμύαλεῖν τοῖς

1. γὰρ est de Casaubon; les éditions antérieures à la sienne et tous les mss. donnent τὰ δὲ.

2. Le Bavarius ἃ ὑπονοίας adopté par toutes les éditions jusqu’à Schweighæuser. — Comp. Tite-Live, même livre, LIII.

Page 1