ZOSIME, HISTOIRE NOUVELLE, UI

faire des prières, il encadra dans ses légions tous les honunes dont il put disposer et reçut même de nombreux volontaires. S'occupant ensuite des armes, il en trouva de vieilles emmagasinées dans une certaine ville, et, ayant jugé qu'elles valaient la peine d'être entretenues comme il convient, il les distribua à ses soldats. Informé par ses espions que près de la ville d'Argentore, située sur la rive du Rhèn, une multitude innombrable de barbares avaient passé le fleuve, à peine en eut-il eu connaissance qu'il marcha contre eux avec son armée improvisée. Il en vint aux mains avec les ennemis et dressa un trophée qui surpassa toute hyperbole, car dans la bataille six myriades d'honmies furent tués et d'autres, en pareil nombre, sautèrent dans le Rhèn et périrent dans les flots ^.

IV (0). Cette tâche accomplie, le csesar rassembla à loisir une multitude de soldats et se prépara à faire la guerre à toute la nation des Germains ; les barbares lui opposèrent une multitude énorme de combattants ; mais, au lieu d'attendre leur attaque, il passa le Rhèn, jugeant qu'il valait mieux guerroyer sur leurs terres que sur celles de Rome. Par ce moyen les villes n'avaient pas à soufiPrir une fois de plus du passage des barbares. Le combat fut très rude : une multitude innombrable d'ennemis y tomba et le cœsar poursuivit

1. Pour les détails de la bataille d'Argentoratum (apr. J.-G. 357), V. les développements un peu emphatiques d*Amm. Marcellin (XVI, 12). Selon lui, les pertes des Romains furent insignifiantes : Geciderunt autem in bac pugna Romani quidem ggxl et m ; rec-

tores vero iv , ex Alamannis vero sez millia corporum inventa

sunt in campo constrata, et inœstimabiles mortuorum acervi por undas fluminis ferebantur

καΐ πλήθους απείρου βαρβάρων έν ταύτη πεσόντος, άχρι των 'Ερχυνίων 8ρυ[λων τους φεύγοντας ό Καίσαρ έπιδιώξας πολύν τε έργασάμιενος φίνον καΐ τόν υΐόν του των βαρβάρων ήγoυ(iivoυ Βα$θ(λάριον^ ζωγρίαν ελών, απήγαγε τόν στρατών έν τη oIuliIcl παιωνίζοντα έπΙ ταις νίχαις άνυμνουντά τε τα του καίσαρος στραταγήματα. Τόν (χέν δή BaSoftapiov Ίουλιανάς εξέπεμπε Κωνσταντίφ, τη τούτου τύχη τήν νίκην άνατιθείς. 01 δέ βάρβαροι προς Ισχατον έληλακίτες κινδύνου και περί παίδων ήδη καΐ -γυναικών δεδι^τες μήποτε καί μέχρι των τώυων εκείνων, έν οίς ήσαν, έπεζελθών 6 καϊσαρ, άπαν αυτών τα γένος άρδην ληΐσεται, στέλλουσι πρέσβεις περί φιλίας διαλεζομένους καΐ περί του Ρωμαίοις μηδεπώποτε πολεμήσειν. *0 δέ καϊσαρ ούκ άλλως Ιφη περί φιλίας αύτοϊς ές λίγους Ιέναι πρΙν τους αιχμαλώτους άπαντος, βσους έκ των άλουσων πίλεων Ιτυχον έν τοις προ τούτου χρίνοις άπαγαγίντες, άπολαβεΐν. Των δέ καΐ τούτο ποιεΐν όμολογησάντων καΐ πάντας $σοι περίεισιν ίτι διδίναι, πραγματευίμενος 6 καϊσαρ τα μηδένα των αιχμαλώτων μείναντα παρά τοις βαρβάροις λαβεϊν, τοιίνδε τι μηχαναται • τους άφ' έκαστης πόλεως τε καΐ κώμης διαφυγίντας μεταπεμψάμενος, άπήτει λέγειν ονομαστί τίνας από της έκαστου πόλεως ή κώμηc άπήγαγον αιχμαλώτους οΐ βάρβαροι. Έκαστου δέ τους κατά συγγένειαν ή γειτνίασιν ή φιλίαν ή άλλην τινά συντυχίαν εγνωσμένους έξονομάσαντος, έκέλευε τοϊς βασιλικοϊς ύπογραφευσιν άπαντος ύπογράφεσθαι. Τούτου δέ γενομένου κοί των πρέσβεων άγνοούντων τό βούλευμα.

1. L. God. Βουδομάριον. — fieitemaier relève ici une erreur de Zosime : le roi barbare qui fut pris à la bataille d'Argentoratum et envoyé à Fempereur s^appelait Gbnodomarioe (Amm. Marcel!., XVI, xif, 66; Julien, Épit. aux Atkén., 10; Bunape, fragm. XIII, cidevant p. 128-129).