Les éléphants

VIII. Οι δ' εν άστει Ρωμαίοι, πυθόμενοι, και τοίτον ήδη πταίοντες περί Πάδον, (ήττηντο γαρ δη καί υπό Βοιών προ Άννίβου) στρατιάν τε παρ' αυτών άλλην κατέ-

λεγον, σύν τοις ουσι περί τον Πάδον ως είναι τρισκαίδεκα τέλη • και τοις συμμάχοις έτέραν διπλασίονα ταύτης έπήγγελλον. (Η. Est., ρ. 318.) "Ηδη δε αύτοίς το τέλος είχε πεζούς πεντακισχιλίους και ιππέας τριακοσίους. Και τούτων τους μεν ες Ίβηρίαν επεμπον, τους δ' ες Σαρδόνα, κάκείνην πολεμουμένην ■ τους δ' ες 2ικελίαν. Τα πλέονα δ' ήγον επί τον Άννίβαν οι μετά Σκιπίωνα καί Σεμπρώvtov αίρεΟέντες ύπατοι, 2ερουίλιος τε Γναίος, καί Γάϊος Φλαμίνιος. ~Ων ό μεν Ιερουίλιος επί τον Πάδον έπειχθείς, τήν στρατηγίαν έκδέχεται παρά του Σκιπίωνος.

1. Le nom de cette ville en grec est généralement Κρεμώνη, Κρέμωνα κολωνία dans Ptolémée, III, 1, 31. — V. sur ce nom notre t. III, p. 29, note 1. Aux auteurs cités dans cette note on peut ajouter Tite-Live, Eplt., XX, Cremona, Vell. Patercul., I, xiv, sub adventum in Italiam Hannibalis, [deducta] Cremona, Plutarque, Othon, VII, Κρεμώνη ; Silius Ital., VIII, 592. — Pour la forme Κρημών, Josèplio, G. J., IV, 2. Je n'en connais pas d'exemple en latin.

Les uns périrent sous les coups des cavaliers qui atteignirent vite ces malheureux à pied, les autres, dans le fleuve qui les emporta. Car le soleil ayant fondu la neige, le fleuve coulait à pleins bords, et les fuyards ne pouvaient ni prendre pied à cause de sa profondeur, ni nager à cause de leurs armes. Scipion, qui les suivait en les exhortant, fut blessé, et peu s'en fallut qu'il ne fût tué. A grand'peine on le sauva en l'emportant à Grémôn1. Placentia avait un petit port marchand : Annibas, qui l'attaqua, y perdit 400 hommes et fut lui-même blessé. Ensuite, ils prirent tous leurs quartiers d'hiver, Scipion à Grémôn et à Placentia, Annibas sur les bords du Pade.

VIII. Les Romains qui étaient dans la ville, à la nouvelle de cet échec, le troisième qu'ils subissaient sur le Pade, — ils avaient été défaits par les Boïes avant de l'être par Annibas, — enrôlèrent chez eux une autre armée comprenant, avec les troupes du Pade, treize légions, et ils en demandèrent le double à leurs alliés. Or, la légion à cette époque était de 5,000 hommes de pied et de 300 chevaux. De ces troupes, les unes furent envoyées en Ibèrie, les autres en Sardone (Sardaigne) où l'on faisait aussi la guerre ; d'autres enfin en Sicélie (Sicile) . Mais la majeure partie fut menée contre Annibas par les consuls élus à la place de Scipion et de Sempronius. C'étaient Servilius Gnœus et Gaïus Flaminius. Servilius courut vers le Pade pour recevoir le commandement des mains de

l. Selon Polybe, III, Lxvr et es., et Tite-Live, XXI, 46. Scipion, qui avait été blessé dans un combat de cavalerie prés de Pavie, ne prit pas part à la bataille do la Trébie.

IV 4

eO δέ Σκιπίων, ανθύπατος αίρεθείς, ες Ίβηρίαν διέπλευσεν. Φλαμίνιος δε τρισμυρίοις τε πεζοΐς καΐ τρισχιλίοις ιππεϋσι τήν εντός Άπεννίνων ι ορών Ίταλίαν έφύλασσεν ■ ην και μονην αν τις εί'ποι κυρίως Ίταλίαν. Τα γαρ Άπεννΐνα κατέρχεται μεν εκ μέσων των Άλπίων έπί θάλασσαν. "Εστί δ' αυτών τα μ.έν έπί δεξιά πάντα, καθαρώς 'Ιταλία • τα δέ έπί θάτερα, ες τον Ίονιον φθάνοντα, νυν μέν έστι και ταύτα 'Ιταλία • (οτι και Τυρρηνία νυν 'Ιταλία •) οικουσι δ' αυτών τα μέν 'Έλληνες, άμφί τήν Ίό'νιον άκτήν • τα δέ λοιπά Κελτοί, όσοι τη Ρώμη το πρώτον έπιθέμενοι, τήν πόλιν ένέπρησαν. Οτε γαρ αυτούς έξελαύνων Κάμιλλος έδίωκε μέχρι τών Άπεννίνων ορών, έμοί δοκουσιν, ύπερβάντες αυτά, αντί ηθών τών ιδίων, παρά τον Ίονιον οικήσαι ' και το μίρος της χώρας έτι νυν ούτως καλουσιν Ίταλίαν Γαλατικήν.

άποδόμενος2 (Η. Est., ρ. 319. — Αννίβας), ινα και τούσδε θεραπεύσειε τω κέρδει, προύβαινεν ές το πρό'σθεν ■ αισθομένου μέν ήδη τών γιγνομένων του περί Πάδον στρατηγού Σερουιλίου, και τετρακισμυρίοις έπί Τυρρηνίας έπειγομένου

XII. (Η. Est., ρ. 320.) Αννίβας δέ, θεού παραγαγόντος 3 αύτον, έπί τον Ίονιον αύθις έτράπη, και τήν παράλιον όδεύων έπόρθει ■ λείαν τε περιήλαυνεπολλήν. Σερουίλιος δ' ύπατος άντιπαριών αύτω, κατήρεν ές Άρίμινον, απέχων Άννίβου μίαν ήμέραν ■ ένθα τήν στρατιαν

Ι. Ici et plus bas, le V. άππενίνων, άππένινα.

2. Schwoigh. voudrait changer ce mot en άποδούς ou mieux διαδούς, conject. peu justifiée.